Kısa cevap: İlamsız icra takibinde ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün, kambiyo senedine özgü takipte ise 5 gün içinde yazılı ve gerekçeli itiraz edilmelidir; bu süreler hak düşürücüdür. Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Alacaklı bu durumda itirazın iptali davasını (1 yıl) veya belgeye dayanıyorsa itirazın kaldırılmasını (6 ay) icra mahkemesinden isteyebilir.
İcra takibi başlatıldığında borçlunun elindeki en etkili savunma aracı, ödeme emrine veya icra emrine süresi içinde itiraz etmektir. Doğru ve zamanında itiraz, takibi durdurur; eksik ya da geç itiraz ise doğrudan haciz yoluyla karşılaşmaya yol açar. Bu rehberde ilamsız icra ve kambiyo senedine özgü icra takiplerinde itiraz süreleri, itirazın yasak olduğu haller ile alacaklının önündeki iki temel yol olan itirazın iptali davası ve itirazın kaldırılması süreçlerini ele alıyoruz. Hazır bir dilekçe için icra takibi dilekçesi aracını; takip açısından net bir rakam için icra kapak hesabı aracını kullanabilirsiniz.
İtiraz Süresi: İlamsızda 7 Gün, Kambiyo 5 Gün
İİK'nın ilamsız icraya ilişkin düzenlemelerinde (takip talebi İİK 58, ödeme emri İİK 62), borçluya ödeme emrinin tebliği üzerinden 7 gün içinde itiraz etme hakkı tanınır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; kaçırılması halinde borçlu itiraz edemez ve takip kesinleşerek haciz aşamasına geçer.
Kambiyo senetlerine (bono, çek, poliçe) özgü icra takibinde ise süre daha kısadır. İİK 168 uyarınca ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde itiraz edilmelidir. Kambiyo takibinin özellikleri ve süre yönetimi için kambiyo senedine özgü icra takibi yazısına bakabilirsiniz.
İtiraz; borcun aslına, miktarına veya takibin şekline yöneltilebilir. Önemli olan nokta, itirazın yazılı ve gerekçeli olarak süresi içinde icra dairesine yapılmasıdır. Süre hesabında tebliğin yapıldığı gün sayılmaz; süre, tebliği izleyen günden başlar ve son gün resmi tatile rastlarsa ilk çalışma gününe uzar. Elektronik ortamda açılan takiplerde de aynı süreler geçerlidir.
İtirazın Yasak Olduğu Haller
Bazı durumlarda borçlunun itirazı kanun tarafından sınırlandırılır. İİK 62'de düzenlenen bu hallerde, alacağın belgeye dayanması — örneğin borçlunun imzasını taşıyan senet, makbuz veya noter senedi — durumunda borçlu belirli itiraz sebeplerini ileri süremez. Söz konusu belgelere karşı borcun aslına veya miktarına ilişkin itiraz kabul edilmez; borçlu, belgenin içerdiği miktarı tek başına reddederek takibi durduramaz.
Buna karşılık borçlu; ödeme, feragat, takas, zamanaşımı ile hile, cebir, tahrifat ya da imza inkârı gibi maddi ve sübjektif def'ileri her zaman ileri sürebilir. İtirazın yasak olduğu hallerde bile bu savunmalar geçerliliğini korur; ancak bunların ispatı çoğunlukla ayrı bir dava veya tespit sürecini gerektirir. Bu nedenle belgeye dayalı alacaklarda itirazın, hangi sebeplerle ve hangi sınırlar içinde yapılacağının iyi hesaplanması gerekir.
İtiraz Üzerine Takibin Durması ve Alacaklının İki Yolu
Borçlu süresinde ve geçerli itirazda bulunduğunda, genel ilamsız icra takibi İİK 66 uyarınca kendiliğinden durur. Bu noktada alacaklının önünde iki temel yol vardır: itirazın iptali davası (İİK 67) veya itirazın kaldırılması (İİK 68 ve 68/a). İki yol arasındaki temel fark, dayanak belgenin niteliği ve yargı organıdır.
| Özellik | İtirazın İptali Davası (İİK 67) | İtirazın Kaldırılması (İİK 68/68a) |
|---|---|---|
| Dayanak | Her türlü ispat aracı değerlendirilebilir | Kanunda sayılan güçlü belgeler gerekir |
| Yargı organı | Genel mahkeme (tam yargılama) | İcra mahkemesi (sınırlı inceleme) |
| Süre | 1 yıl | 6 ay |
| Amaç | Alacağın varlığını tespit, itirazı iptal | İtirazı kaldırıp takibe devam |
| Borçlu savunması | Tam (genel yargılama imkanları) | Belgeye bağlı sınırlı inceleme |
Süre, merci, İİK 68 belgesi, imza inkârı ve arabuluculuk karar ağacı için itirazın iptali ile itirazın kaldırılması karşılaştırmasını kullanın.
İtirazın İptali Davası (İİK 67)
Alacağın tam yargılama ile ispat edilmesi gerekiyorsa alacaklı itirazın iptali davası açar. İİK 67 uyarınca dava, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde yetkili genel mahkemede açılır. Temel hukuki ilişki ticari, tüketici, kira veya iş niteliğindeyse dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; bu şart sağlanmadan açılan dava esasa girilmeden usulden reddedilir ve bir yıllık süre bu arada işlemeye devam eder (kapsam kontrol listesi).
Dava sonunda mahkeme alacağın varlığını ve geçerliliğini tespit ederse itirazı iptal eder ve takibin devamına hükmeder. Bu yol, belgeye dayanmayan veya borçlunun savunmasının geniş biçimde incelenmesini gerektiren uyuşmazlıklarda kullanılır.
Güncel harç, vekalet ve gider avansı tutarları zamanla değişir; kesin rakam için ilgili kuruma veya icra kapak hesabı aracına bakın.
İtirazın Kaldırılması (İİK 68/68a)
Alacak, borçlunun imzasını taşıyan senet, noter senedi, makbuz veya kanunun aradığı nitelikte güçlü bir belgeye dayanıyorsa alacaklı icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Bu başvuru, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 6 ay içinde yapılır.
İcra mahkemesi sınırlı inceleme yapar. Belge şartı sağlanıyorsa itiraz kaldırılır ve takip devam eder. Belge yetersizse alacaklının genel mahkemede itirazın iptali davası açması gerekebilir. Kaldırma ile iptal arasındaki seçim öncelikle belge niteliğine bağlı olduğundan, alacaklının takip talebini doğru belgelerle kurması önem taşır (bkz. icra takip talebi nasıl hazırlanır).
Borçlu ve Alacaklı Perspektifi
Borçlu açısından itiraz, yalnızca süre içinde ve doğru sebeple yapıldığında koruyucudur. Haksız veya kötü niyetli itiraz, alacaklının tazminat talep etmesine kapı açabilir. Borçlu, itiraz sebebini somut belge ve olaylarla desteklemeli; takas, zamanaşımı veya def'i haklarını net biçimde ileri sürmelidir.
Alacaklı açısından doğru belge ile takip başlatmak, itiraz halinde "kaldırma" yolunu açık tutar. Senet, makbuz veya imzalı sözleşme bulunmayan alacaklı, iptal davasının 1 yıllık süresini mutlaka takip etmelidir; aksi halde alacak zaman içinde zarara uğrar. Her iki taraf için de süreler hak düşürücü olduğu için takvim yönetimi zorunludur.
Sürecin tamamı için icra takibi rehberi ve icra kapak hesabı rehberi içeriklerimize göz atabilir; benzer uyuşmazlıkların nasıl çözüldüğünü görmek için emsal karar arama aracımızı kullanabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
İtiraz süresi kaç gün? İlamsız icra takibinde ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün; kambiyo senedine özgü takipte ise 5 gündür. Her iki süre de hak düşürücüdür.
İtirazım geç gelirse ne olur? Süre kaçırılırsa borçlunun itiraz hakkı ortadan kalkar, takip kesinleşir ve haciz uygulanır. Sonradan itiraz davası açılamaz; yalnızca çok istisnai hukuki yollar gündeme gelebilir.
İtirazın kaldırılması ve iptali arasındaki fark nedir? İtirazın iptali davası (İİK 67) genel mahkemede 1 yıl içinde; itirazın kaldırılması (İİK 68/68a) belgeye dayalı alacaklarda icra mahkemesinde 6 ay içinde istenir.
Borcum yok ama ödeme emri tebliğ edildi, ne yapmalıyım? Süresi içinde (7 veya 5 gün) yazılı itirazda bulunun; itiraz sebebini (borç yok, ödendi, zamanaşımı, takas vb.) açıkça belirtin. Hata yapmamak için icra takibi dilekçesi veya dilekçe oluştur aracımızı kullanabilirsiniz.
İtiraz üzerine takip durur mu? Genel ilamsız icrada borçlunun süresinde itirazı üzerine takip durur. Kambiyo takibinde ise itiraz kural olarak satıştan başka takip işlemlerini durdurmaz; icra mahkemesinden durdurma kararı gerekebilir.
İlgili İçerikler
- İcra Takibi Dilekçesi
- İcra Kapak Hesabı Aracı
- İcra Takibi Rehberi
- İcra Kapak Hesabı Rehberi
- Kambiyo Senedine Özgü İcra Takibi
- İcra Takip Talebi Nasıl Hazırlanır?
- Emsal Karar Arama
Kaynaklar
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu — Resmî Gazete: 19.06.1932, sayı 2128. Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki güncel metin.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. İcra ve iflas hukuku süreçleri kişiye özgü koşullara bağlıdır; hak kaybına uğramamak için mutlaka bir avukata danışın.
Haklarınızı takip edin
Yeni hesaplama araçları, dilekçe kontrol listeleri ve güncel hak rehberleri.
SmartHukuk Editör Ekibi
Editöryal EkipBu içerik SmartHukuk editöryal ekibi tarafından hazırlandı. Hukuki tavsiye niteliği taşımaz; resmi işlem öncesi güncel mevzuatı teyit edip yetkili bir avukata danışın.
Kaynak ve editöryal metodolojimizi inceleyin