İtirazın İptali ile İtirazın Kaldırılması Arasındaki Fark

Kısa cevap: İlamsız icra takibine süresinde itiraz edildiğinde takip durur. Alacaklı, alacağını genel hükümlere göre ispatlamak için itirazın iptali davasına; elinde İİK 68'de sayılan nitelikte belge varsa daha sınırlı inceleme yapan icra mahkemesinde itirazın kaldırılması yoluna başvurabilir. İtirazın iptali için genel süre bir yıl, kaldırma için altı aydır ve iki süre de itirazın alacaklıya tebliğinden başlar.

Bu karşılaştırma genel haciz yoluyla ilamsız takipte borca itiraz sonrası alacaklının seçenekleri içindir. Kambiyo, ilamlı takip, imzaya itiraz, kira alacağı ve tahliye gibi özel süreçlerde farklı kurallar uygulanabilir.

İtirazın iptali ve kaldırılması fark tablosu

Kontrol	İtirazın iptali	İtirazın kaldırılması
Kanuni dayanak	İİK 67	İİK 68 ve imza inkârında 68/a
Başvuru süresi	İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl	İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 6 ay
Merci	Uyuşmazlığa göre görevli genel mahkeme	İcra mahkemesi
İspat	Genel hükümlere göre her türlü hukuka uygun delil	İİK 68'de sayılan belge çerçevesinde sınırlı inceleme
Temel amaç	Alacağın varlığını ispat edip itirazı hükümden düşürmek	Kanunun aradığı belgeyle itirazı hızlı ve sınırlı incelemede kaldırmak
İmza inkârı	Genel yargılama içinde değerlendirilir	Özel senette İİK 68/a geçici kaldırma gündeme gelebilir
Süre geçirilirse	İİK 67'deki özel iptal yolu kaçabilir; genel alacak davası hakkı saklı olabilir	Altı aylık kaldırma yolu kaçabilir; diğer dava yolları ayrıca değerlendirilir

Bu tablo seçim için başlangıçtır. Görevli mahkeme, arabuluculuk, harç ve tazminat sonucu yalnız yolun adından değil, temel hukuki ilişkinin niteliğinden ve somut talepten çıkarılmalıdır.

Önce takip ve itiraz dosyasını doğrulayın

Karar vermeden önce şu kayıtları tek kronolojide toplayın:

1. Takip talebi ve ödeme emri,
2. Ödeme emrinin borçluya tebliği,
3. Borçlunun itiraz tarihi ve kapsamı,
4. İtirazın alacaklıya tebliğ tarihi,
5. Takip dayanağı sözleşme, senet, fatura, makbuz veya resmî belge,
6. İmzanın inkâr edilip edilmediği,
7. Temel ilişkinin ticari, tüketici, iş, kira veya başka niteliği,
8. Talep edilecek asıl alacak, faiz ve tazminat.

Bir yıllık ve altı aylık sürelerin başlangıcı, borçlunun itiraz ettiği gün değil; itirazın alacaklıya tebliğidir. Buna rağmen dosya yönetiminde itiraz öğrenilir öğrenilmez süre kaydı açılmalıdır.

İtirazın iptali davası ne zaman seçilir?

İİK 67'ye göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak alacağın varlığını genel hükümler çerçevesinde ispatlayabilir.

Bu yol özellikle:

• alacağın tanık, bilirkişi, ticari defter, yazışma veya birden fazla belgeyle ispatlanması gerekiyorsa,
• dayanak İİK 68'deki sınırlı belge grubuna girmiyorsa,
• temel ilişkinin esasına dair geniş bir uyuşmazlık varsa

gündeme gelir.

İİK 67'deki bir yıllık süre geçirilirse kanun, genel hükümlere göre alacak davası açma hakkını saklı tutar. Ancak bu dava, duran takibin devamı ve icra inkâr tazminatı bakımından itirazın iptali davasıyla aynı sonuçları otomatik üretmez.

İtirazın kaldırılması ne zaman seçilir?

İİK 68, takibin şu nitelikte bir belgeye dayanması hâlinde alacaklıya altı ay içinde itirazın kesin kaldırılmasını isteme imkânı verir:

• imzası ikrar edilmiş borç ikrarını içeren senet,
• imzası noterlikçe tasdik edilmiş borç ikrarını içeren senet,
• resmî daire veya yetkili makamın yetkisi içinde usulüne göre verdiği makbuz veya belge.

İcra mahkemesi genel bir alacak davasındaki kadar geniş delil incelemesi yapmaz. Bu nedenle “elimde fatura var” veya “yazışmalar borcu gösteriyor” cümlesi, belgenin İİK 68 niteliğinde olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Takip özel bir senede dayanıyor ve borçlu imzayı açıkça reddediyorsa İİK 68/a kapsamındaki itirazın geçici kaldırılması gündeme gelebilir. Bu yol imza incelemesi, duruşmaya katılım ve borçtan kurtulma davası bakımından ayrıca özel sonuçlar doğurur.

Hangi yolu seçeceğinize dair karar ağacı

1. Takip genel haciz yoluyla ilamsız takip mi? Hayırsa özel takip hükümlerine geçin.
2. Borçlu süresinde itiraz etti mi? Hayırsa takibin kesinleşmesi ve haciz süreci değerlendirilir.
3. İtiraz alacaklıya ne zaman tebliğ edildi? Bir yıl ve altı ay için ayrı son gün oluşturun.
4. Dayanak İİK 68 belgesi mi? Evetse kaldırma seçeneğini inceleyin.
5. Özel senette imza inkârı var mı? Evetse İİK 68/a koşullarına geçin.
6. Alacak geniş delil incelemesi mi gerektiriyor? Evetse iptal davası daha uygun olabilir.
7. Temel ilişki dava şartı arabuluculuğa tabi mi? Uyuşmazlığın ticari/tüketici/kira/iş niteliğini güncel kanunla kontrol edin.
8. Talep sonucu ne? Takibin devamı, asıl alacak, faiz ve tazminatı ayrı yazın.

Arabuluculuk zorunlu mu?

“İtirazın iptali davasında arabuluculuk her zaman zorunludur” veya “hiç zorunlu değildir” şeklinde genel cevap güvenli değildir. Dava şartı, temel hukuki ilişkinin ve talebin ticari, tüketici, kira veya diğer kanuni kapsamına göre belirlenir.

Kontrol sırası:

• temel alacağın kaynağı,
• tarafların sıfatı,
• görevli mahkeme,
• talebin para alacağı/tazminat veya başka nitelikte olup olmadığı,
• güncel özel kanun ve geçiş hükümleri,
• son tutanak ile dava tarihi.

Arabuluculuk son tutanağı gerekiyorsa dava dosyasına eklenmesi ve süre hesabıyla ilişkilendirilmesi ayrıca planlanmalıdır.

İcra inkâr ve kötü niyet tazminatı otomatik mi?

Hayır. İİK 67, tarafın talebi ve kanuni koşulların gerçekleşmesi hâlinde hükmedilebilecek tazminatı düzenler. Borçlunun itirazının haksız bulunması veya alacaklının takipte haksız ve kötü niyetli olması tek başına matbu talep yazmak için yeterli analiz değildir.

Dilekçede:

• tazminatın hangi tarafça ve hangi nedenle istendiği,
• alacağın likit olup olmadığı tartışması,
• takip ve itirazdaki davranış,
• talep edilen matrah

somutlaştırılmalıdır.

Dosya seçim kontrol listesi

• Takip türü ve ödeme emri doğru sınıflandırıldı.
• İtirazın kapsamı: borç, imza, yetki, faiz ve fer'îler ayrıldı.
• İtirazın alacaklıya tebliğ tarihi belgelendi.
• Bir yıllık ve altı aylık son gün ayrı hesaplandı.
• Dayanak belgeler İİK 68 bakımından tek tek incelendi.
• İmza inkârı varsa İİK 68/a analizi yapıldı.
• Görev, yetki ve arabuluculuk temel ilişkiye göre belirlendi.
• Asıl alacak, faiz, takip gideri ve tazminat talepleri ayrıldı.
• Güncel emsal kararlar resmî künyeleriyle doğrulandı.

Takip başlangıcını kontrol etmek için icra takip talebi rehberini, borçlunun itiraz süreleri için icraya itiraz rehberini ve dosyanın güncel tutarı için icra kapak hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Benzer dosyalardaki Yargıtay yaklaşımını araştırmak için kaynaklı emsal aramaya geçebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

İtirazın iptali davası açma süresi ne kadardır?

İİK 67'ye göre itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıldır. Süre geçirilirse genel alacak davası hakkı saklı olabilir; sonuçları aynı değildir.

İtirazın kaldırılması süresi ne kadardır?

İİK 68 ve 68/a kapsamında genel süre, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren altı aydır.

Her belgeyle itirazın kaldırılması istenebilir mi?

Hayır. İİK 68, imzası ikrar/noterce tasdik edilmiş borç ikrarını içeren senetler ile usulüne uygun resmî makbuz veya belgeler gibi sınırlı belge grupları düzenler.

İtirazın iptali ile alacak davası aynı mı?

İtirazın iptali, İİK 67'deki süre içinde açıldığında duran takibin devamına bağlanan özel sonuçlar taşır. Süre sonrası genel alacak davası aynı sonuçları otomatik olarak doğurmaz.

İtirazın iptali davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Temel uyuşmazlığın niteliğine göre değişir. Ticari, tüketici, kira veya başka bir dava şartı kapsamı; taraf sıfatı ve talep üzerinden güncel kanunla incelenmelidir.

İcra inkâr tazminatına mahkeme kendiliğinden karar verir mi?

İİK 67, tazminatı tarafın talebi ve kanuni koşullarla ilişkilendirir. Matbu bir talep yerine somut dosyada haksızlık, likitlik ve matrah analizi yapılmalıdır.

Resmî Kaynaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, İİK 66–69
• UYAP Avukat Portal
• Yargıtay Karar Arama

Son kaynak kontrolü: 17 Temmuz 2026. Bu rehber genel haciz yoluyla ilamsız takipteki genel ayrımı açıklar; takip türü, temel ilişki ve özel kanunlar ayrıca incelenmelidir.