Kısa cevap: “Mahkeme masrafı” tek kalem değildir. Başvurma harcı, maktu veya nispi karar ve ilam harcı, peşin alınan bölüm, gider avansı, tebligat, bilirkişi/keşif ve diğer işlemler ayrı hesaplanır. Dava türü ve değeri bilinmeden tek bir toplam söylenemez.
492 sayılı Harçlar Kanunu ve yıllık tarife, yargı harçlarının temelini oluşturur. Gider avansı ve dosya içinde sonradan doğabilecek masraflar ise harçtan farklıdır. Bu ayrım yapılmadığında “başta ödenen tutar” ile “davanın olası toplam maliyeti” karıştırılır.
Hangi kalem neyi ifade eder?
| Kalem | Ne zaman gündeme gelir? | Neye göre değişir? |
|---|---|---|
| Başvurma harcı | Dava/başvuru açılışında | Tarife ve başvuru türü |
| Karar ve ilam harcı | Maktu veya para/değer üzerinden | Dava türü ve değer |
| Peşin harç | Nispi harcın açılışta alınan kısmı | Harca esas değer |
| Gider avansı | Tebligat ve olağan işlemler için | Taraf/işlem sayısı |
| Bilirkişi/keşif | Mahkemece gerekli görülürse | Uzmanlık, kişi ve işlem |
| Tanık/posta | İlgili delil toplanacaksa | Sayı ve mesafe |
| Vekâlet ücreti | Yargılama sonucuna göre | AAÜT, kabul/ret ve dava türü |
Avukata sözleşmeyle ödenen ücret ile mahkemenin karşı tarafa yükleyebileceği vekâlet ücreti aynı kalem değildir. AAÜT hesabı için ücretsiz vekâlet ücreti aracını kullanabilirsiniz.
Maktu ve nispi harç farkı
Maktu harç, uyuşmazlık değeriyle birlikte artmayan tarifeli tutardır. Nispi harç, harca esas para veya değerin belirli oranı üzerinden hesaplanır. Bir davanın para talebi içermesi her zaman tek başına yeterli sınıflandırma değildir; talebin ve dava türünün hukuki niteliği belirlenmelidir.
Nispi harç hesabında şu zinciri kurun:
- Harca esas değer,
- Uygulanacak tarife ve oran,
- Toplam karar ve ilam harcı,
- Açılışta peşin alınacak bölüm,
- Daha önce ödenen veya mahsup edilecek tutar.
Tahmini dava bütçesi tablosu
| Kalem | İlk başvuru | Sonradan doğabilir | Kaynak/kontrol tarihi |
|---|---|---|---|
| Başvurma harcı | … | — | Güncel tarife |
| Peşin harç | … | Tamamlama olabilir | Dava değeri |
| Gider avansı | … | İkmal olabilir | Mahkeme veznesi |
| Bilirkişi/keşif | — | … | Ara karar |
| Diğer | … | … | Dosya türü |
Bu tablo tahmindir. Dava sırasında yeni delil, taraf, keşif, ıslah veya kanun yolu masrafı doğabilir. Nihai yargılama giderinin kime yükletileceği de karar sonucuna göre belirlenir.
Güncel tarifeye dayalı ilk tahmin için ücretsiz dava harcı hesaplama aracını açın. Sonucu UYAP/mahkeme veznesi ve güncel resmî tarifeyle doğrulayın.
Sık sorulan sorular
Dava açarken tüm masraf peşin mi ödenir?
Başlangıç harçları ve gider avansı açılışta gündeme gelir; bilirkişi, keşif veya ek işlemler için sonradan ödeme istenebilir. Dosya türüne göre değişir.
Davayı kazanan hiç masraf ödemez mi?
Masraflar süreç içinde yatırılabilir; yargılama sonunda kabul/ret oranı ve diğer kurallara göre karşı tarafa yükletme kararı verilebilir. Fiilen tahsil ayrıca değerlendirilir.
Harç eksik yatırılırsa ne olur?
Mahkemenin tamamlama işlemi, verilen süre ve Harçlar Kanunu hükümleri dosya üzerinden izlenmelidir. Eksikliği görmezden gelmek yerine ara karar süresi takip edilmelidir.
Adli yardım harçları karşılar mı?
Adli yardım, koşulları varsa geçici muafiyet ve yargılama giderleri bakımından imkân sağlayabilir. Başvuranın mali durumu, talebin dayanaktan yoksun olmaması ve karar kapsamı ayrıca değerlendirilir.
Resmî kaynaklar
Son kaynak kontrolü: 13 Temmuz 2026. Tutarlar yıllık tarifeye, dava türüne ve dosya işlemlerine göre değişir; araç sonucu tahminidir.
SmartHukuk Editör Ekibi
Editöryal EkipBu içerik SmartHukuk editöryal ekibi tarafından hazırlandı. Hukuki tavsiye niteliği taşımaz; resmi işlem öncesi güncel mevzuatı teyit edip yetkili bir avukata danışın.
Kaynak ve editöryal metodolojimizi inceleyin