Dava Harcı ve Yargılama Gideri Nasıl Hesaplanır?

Kısa cevap: “Mahkeme masrafı” tek kalem değildir; 492 sayılı Harçlar Kanunu ve yıllık tarifeye göre başvurma harcı, maktu veya nispi karar ve ilam harcı, peşin alınan bölüm, gider avansı, tebligat, bilirkişi/keşif ve diğer işlemler ayrı ayrı hesaplanır. Dava türü ve değeri bilinmeden tek bir toplam söylenemez; vekâlet ücreti de bu kalemlerden ayrı değerlendirilir.

492 sayılı Harçlar Kanunu ve yıllık tarife, yargı harçlarının temelini oluşturur. Gider avansı ve dosya içinde sonradan doğabilecek masraflar ise harçtan farklıdır. Bu ayrım yapılmadığında “başta ödenen tutar” ile “davanın olası toplam maliyeti” karıştırılır.

Hangi kalem neyi ifade eder?

Dava masrafları yedi ana kalemden oluşur: dava açılışında ödenen başvurma harcı, dava türü ve değere göre maktu veya nispi hesaplanan karar ve ilam harcı, nispi harcın açılışta alınan kısmı olan peşin harç, tebligat gibi olağan işlemler için yatırılan gider avansı, mahkemece gerekli görülürse istenen bilirkişi/keşif ücreti, delil toplamak için tanık/posta gideri ve yargılama sonucuna göre belirlenen vekâlet ücreti.

Avukata sözleşmeyle ödenen ücret ile mahkemenin karşı tarafa yükleyebileceği vekâlet ücreti aynı kalem değildir. AAÜT hesabı için ücretsiz vekâlet ücreti aracını kullanabilirsiniz.

Maktu alt sınır, nispi dilimler ve kabul/ret kuralı için 2026 AAÜT vekâlet ücreti rehberini de kontrol edin.

Maktu ve nispi harç farkı

Maktu harç, uyuşmazlık değeriyle birlikte artmayan tarifeli tutardır. Nispi harç, harca esas para veya değerin belirli oranı üzerinden hesaplanır. Bir davanın para talebi içermesi her zaman tek başına yeterli sınıflandırma değildir; talebin ve dava türünün hukuki niteliği belirlenmelidir.

Nispi harç hesabında şu zinciri kurun:

1. Harca esas değer,
2. Uygulanacak tarife ve oran,
3. Toplam karar ve ilam harcı,
4. Açılışta peşin alınacak bölüm,
5. Daha önce ödenen veya mahsup edilecek tutar.

Tahmini dava bütçesi tablosu

Bu tablo tahmindir. Dava sırasında yeni delil, taraf, keşif, ıslah veya kanun yolu masrafı doğabilir. Nihai yargılama giderinin kime yükletileceği de karar sonucuna göre belirlenir.

Güncel tarifeye dayalı ilk tahmin için ücretsiz dava harcı hesaplama aracını açın. Sonucu UYAP/mahkeme veznesi ve güncel resmî tarifeyle doğrulayın.

Sık sorulan sorular

Dava açarken tüm masraf peşin mi ödenir?

Hayır, davanın tüm masrafı peşin ödenmez; yalnızca başlangıç harçları ve gider avansı dava açılışında gündeme gelir. Bilirkişi, keşif veya ek işlemler gerektiğinde sonradan ayrıca ödeme istenebilir; hangi kalemin ne zaman ödeneceği dosyanın türüne ve seyrine göre değişir ve tahmini bütçe tablosuyla önceden planlanabilir.

Davayı kazanan hiç masraf ödemez mi?

Hayır, davayı kazanmak masrafları baştan sıfırlamaz; masraflar süreç içinde davacı veya davalı tarafından yatırılabilir. Yargılama sonunda kabul/ret oranı ve diğer usul kurallarına göre bu masrafların karşı tarafa yükletilmesine karar verilebilir; ancak kararda yükletilen tutarın fiilen tahsil edilip edilemeyeceği ayrıca ve somut olarak değerlendirilir.

Harç eksik yatırılırsa ne olur?

Harç eksik yatırılırsa mahkemenin tamamlama işlemi, verilen süre ve 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümleri dosya üzerinden izlenmelidir; sonuç somut dosyaya göre değişir. Eksikliği görmezden gelmek yerine mahkemenin ara kararında belirttiği süre takip edilmeli ve eksik tutar bu süre içinde tamamlanmalıdır.

Adli yardım harçları karşılar mı?

Kısmen ve koşullu olarak evet: adli yardım, koşulları sağlanırsa harç ve diğer yargılama giderleri bakımından geçici bir muafiyet imkânı sağlayabilir. Bu imkân otomatik değildir; başvuranın mali durumu, talebin dayanaktan yoksun olmaması ve mahkemenin karar kapsamı ayrıca değerlendirilir ve sonuç somut dosyaya göre belirlenir.

Resmî kaynaklar

• 492 sayılı Harçlar Kanunu
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• UYAP Vatandaş Portal

Son kaynak kontrolü: 13 Temmuz 2026. Tutarlar yıllık tarifeye, dava türüne ve dosya işlemlerine göre değişir; araç sonucu tahminidir.