Yapay Zekâda Uydurma Emsal Karar Önleme ve Kaynak Doğrulamalı Dilekçe

Kısa cevap: Yapay zekâda uydurma emsal karar (halüsinasyon) riskini sıfırlamanın yolu, serbest metin üreten genel sohbet modelleri yerine doğrulanmış yargı kararları veri tabanına bağlı (RAG mimarili) hukuk yapay zekâsı kullanmak ve dilekçeye giren her kararın Daire, Esas, Karar numarası ile tam metnini kaynak kartından kontrol etmektir. Tam metni açılmayan ve bozma/onama yönü teyit edilmeyen hiçbir karar dilekçeye eklenmemelidir.

Genel amaçlı büyük dil modelleri (serbest sohbet botları), bir soruya yanıt verirken gerçek bir mahkeme kararları arşivine bakmak yerine kelimeleri olasılıksal olarak yan yana dizdiği için gerçekte var olmayan Yargıtay Esas ve Karar numaraları üretebilir. Türkiye Barolar Birliği'nin yapay zekâ tavsiye rehberleri ve disiplin ilkeleri uyarınca, dilekçede kullanılan her hukuki dayanağın ve içtihadın doğruluğundan doğrudan dosyaya imza atan avukat sorumludur. Bu rehber, Ekim 2026 itibarıyla halüsinasyon riskini teknik ve mesleki düzeyde engelleyen kaynak doğrulamalı dilekçe iş akışını açıklar.

Yapay Zekâ Neden Uydurma Yargıtay Kararı Üretir?

Serbest sohbet asistanları ile kaynak doğrulamalı hukuk yapay zekâsı arasındaki temel mimari fark, bilginin nereden getirildiğidir. Genel sohbet modelleri eğitim verisindeki kalıpları taklit ederek "Yargıtay X. Hukuk Dairesi, E. 20XX/…, K. 20XX/…" kalıbında biçimsel olarak kusursuz görünen ancak gerçekte var olmayan künyeler uydurabilir.

Buna karşılık kaynak doğrulamalı (Retrieval-Augmented Generation — RAG) hukuk yapay zekâsı önce gerçek Yargıtay, Danıştay, BAM ve AYM karar dizininde anlamsal arama yapar; yalnızca veri tabanında gerçek kaydı ve tam metni bulunan kararları modele bağlam olarak verir.

Değerlendirme Kriteri	Genel Amaçlı Sohbet Modelleri	Kaynak Doğrulamalı Hukuk Yapay Zekâsı (SmartHukuk)
Karar Kaynağı	Olasılıksal kelime tahmini; gerçek veri tabanı bağlantısı yoktur.	Doğrulanmış Yargıtay, Danıştay ve BAM karar dizininden getirilen tam metinler.
Künye Doğruluğu (E./K.)	Uydurma Esas/Karar numarası üretme (halüsinasyon) riski yüksektir.	Yalnızca dizinde mevcut olan gerçek Esas, Karar ve Tarih künyesini döndürür.
Tam Metin Kontrolü	Kararın tam metni açılamaz; özetin doğruluğu test edilemez.	Her atıf tek tıkla açılabilir tam karar metnine ve ilgili paragrafa bağlıdır.
KVKK ve Meslek Sırrı	Girilen müvekkil verileri model eğitiminde veya açık sunucularda işlenebilir.	T.C. kimlik, IBAN ve telefon bilgileri otomatik maskelenir; eğitimde kullanılmaz.
Çıktı Formatı	Düz sohbet metni; UYAP formatına elle aktarılır.	Doğrudan UYAP uyumlu `.udf`, `.docx` ve `.pdf` dilekçe çıktısı üretir.

Uydurma Kararı (Halüsinasyonu) 60 Saniyede Yakalayan 4 Kontrol Adımı Nedir?

Bir taslak metinde yer alan emsal kararın gerçek ve dosyanıza uygun olup olmadığını şu dört adımla 60 saniye içinde denetleyebilirsiniz:

Künye ve Daire İş Bölümü Uyumu: Kararda yazan Yargıtay dairesi, uyuşmazlık konusuyla uyumlu mu? Örneğin kira tespiti uyuşmazlığında Yargıtay 3. Hukuk Dairesi yerine alakasız bir ceza dairesi veya kapatılmış bir daire numarası görüyorsanız künye şüphelidir.
Esas ve Karar Yılı Tutarlılığı: Esas yılı ile Karar yılı arasındaki sıralama mantıklı mı (örneğin 2025 Esas numaralı bir dosyanın 2023 Karar yılı taşıması imkânsızdır) ve numara emsal karar arama motorunda birebir çıkıyor mu?
Bozma ve Onama Yönü Kontrolü: Kararın özetinde lehinize görünen cümle, aslında yerel mahkemenin reddedilen gerekçesi mi yoksa Yargıtay'ın bozma gerekçesi mi? Tam metnin son iki paragrafı ("SONUÇ" bölümü) okunmadan bu ayrım anlaşılamaz.
Mevzuat ve Parasal Sınır Güncelliği: Kararın verildiği tarihteki kanun hükmü bugün hâlâ yürürlükte mi? Özellikle belirsiz alacak, ıslah, zorunlu arabuluculuk ve 2026 yargıda parasal sınırlar konularında eski tarihli kararlar güncel mevzuatla çelişebilir.

Kaynak Doğrulamalı Dilekçe Nasıl Hazırlanır?

Uydurma künye riskini tamamen ortadan kaldırmak için dilekçe yazımında "Önce Emsal Doğrulama, Sonra Belge Üretimi" sırası izlenmelidir:

Olay Örgüsüyle Emsal Bulun: Önce serbest dilekçe yazdırmak yerine emsal karar arama ekranında dosyanızın somut vakıasını aratın.
Kararların Tam Metnini Seçin: Gelen sonuçlar arasından tam metnini açıp okuduğunuz 2 veya 3 gerçek kararı işaretleyin.
Sadece Seçili Kaynaklarla Taslak Üretin: SmartHukuk avukat çalışma alanında asistana yalnızca seçtiğiniz bu kararları ve dosyadaki belgeleri dayanak alarak dilekçe taslağı kurmasını söyleyin.
Olgu ve Belge Sınırını Kapatın: Modele verdiğiniz komutta "dosyada bulunmayan hiçbir tarih, tutar veya karar numarası ekleme" kısıtını açıkça kullanın.

Kopyalanabilir Halüsinasyon Önleyici Dilekçe Komutu (Prompt)

Rol: Kıdemli Türk Hukuku Araştırma ve Dilekçe Asistanı.
Kesin Kural (Halüsinasyon Kilidi):
1. Yalnızca aşağıda verdiğim somut olay bilgilerini ve doğrulanmış emsal karar künyelerini kullan.
2. Metinde yer almayan hiçbir Yargıtay Esas/Karar numarası, tarih, tebligat günü veya para tutarı uydurma.
3. Eksik olan her bilgi için köşeli parantez içinde [DOSYADAN EKLENECEK: ...] uyarısı bırak.

Somut Olay ve Deliller:
- Mahkeme ve Dosya Türü: [...]
- Vakıa Özeti ve Tarihler: [...]
- Doğrulanmış Emsal Kararlar: [...]

Görev:
HMK m.119 (veya HMK m.129) yapısına uygun, vakıaları ve delilleri birebir eşleştiren, yalnızca yukarıdaki doğrulanmış emsal kararlara atıf yapan UYAP UDF uyumlu dilekçe taslağını hazırla.

Bu komutu kendi dosyanızda denemek ve doğrulanmış kararlarla taslak oluşturmak için SmartHukuk avukat çalışma alanını veya yapay zekâ uydurma emsal karar nasıl yakalanır rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yapay zekânın uydurduğu bir Yargıtay kararını dilekçede kullanmanın mesleki sorumluluğu nedir?

Avukatlık Kanunu m.34 uyarınca avukat, yüklendiği görevi özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmekle yükümlüdür. Yapay zekâ tarafından uydurulmuş bir kararın kontrol edilmeden mahkemeye sunulması özen yükümlülüğünün ihlali sayılır ve hem dosyada güven kaybına hem de disiplin sorumluluğuna yol açabilir.

Bir Yargıtay kararının gerçek olup olmadığını en hızlı nereden doğrulayabilirim?

Kararın Daire, Esas ve Karar numarasını SmartHukuk Emsal Karar Arama sayfasında veya UYAP Emsal / Yargıtay Karar Arama sisteminde sorgulayarak tam metnine ulaşabilirsiniz. Tam metni hiçbir resmî veya doğrulanmış veri tabanında bulunmayan künyeler dilekçeden derhal çıkarılmalıdır.

SmartHukuk dilekçe üretirken dışarıdan doğrulanmamış karar numarası ekler mi?

Hayır. SmartHukuk, emsal karar aramasında yalnızca kendi doğrulanmış karar dizinindeki tam metinli yargı kararlarını kaynak kartı olarak sunar ve belge üretiminde kullanıcının seçtiği gerçek kararlar dışındaki uydurma künyeleri engeller.

Yapay zekâ ile hazırlanan dilekçede kanun maddesi numaraları nasıl teyit edilmelidir?

Dilekçe taslağında yer alan her kanun maddesi (TBK, HMK, İİK, İş Kanunu) numarası ve fıkrası, mahkemeye sunulmadan önce yürürlükteki güncel mevzuat metniyle karşılaştırılmalı ve mülga hükümlere atıf yapılmadığından emin olunmalıdır.

Resmî Kaynaklar

Son kaynak kontrolü: 31 Ekim 2026. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Yapay zekâ çıktıları avukat denetimine tabi taslaklardır.

Yapay Zekâda Uydurma Emsal Karar (Halüsinasyon) Önleme ve Kaynak Doğrulamalı Dilekçe Rehberi 2026

Kısa cevap