Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2023/493 E., 2025/3610 K. (12.05.2025) – Tazminat

8. Hukuk Dairesi 2023/493 E. , 2025/3610 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/948 E., 2022/1342 K.. İLK DERECE MAHKEMESİ : ...1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2017/563 E., 2021/595 K. Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: K A R A R Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...ili ... köyünde kain 624, 637, 830, 831 ve 852 parsel sayılı taşınmazların 1969 yılındaki arazi kadastro çalışması sırasında tarla olarak adına tespit ve tescil edildiğini, 2005 yılında yapılan orman kadastro çalışmalarında orman sınırları içine alındığını, orman kadastro tespitinin iptali ile taşınmazların adına tescilini, talebi kabul edilmediği takdirde ise taşınmazların rayiç değerinin tespit edilerek kendisine ödenmesini istemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiş, ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 2017/806 Esas, 2017/841 Karar 19.10.2017 tarihli kararıyla "...Mahkemece dava konusu olan 101 ada 8 parsel hakkında olumlu yada olumsuz bir karar verilmemiş olması yine taraflar arasında görülen ve kesinleşen mahkeme kararlarına göre tahdit dışında olduğu belirlenen ve halen tapuda davacı adına kayıtlı bulunan ve dava konusu olmayan 153 ada 7 ve 101 ada 7 parsel sayılı taşınmazların sanki Hazine adına tapu sicilinde kayıtlıymışçasına tapu kayıtlarının tamamen veya kısmen iptaliyle tekrar davacı adına tesciline karar verilmiş olması yukarıda açıklanan ilkelere aykırı olduğu gibi kabule göre de hangi parselin hangi bölümü için ne kadar tazminata hükmedildiğinin gerekçe kısmında açıkça belirtilmemiş olması, çekişmeli taşınmazların kuru mu sulu mu olduğu belirlenmeden rayiç değerinin hesaplanması sırasında kapitalizasyon faizinin %4 olarak uygulanması ayrıca 159 ada 2 parsel sayılı taşınmazda davacının 2/8 payı bulunması rağmen tazminat hesabında bu hususun dikkate alınmamış olması..." gerekçesiyle hükmün kaldırılmasına karar verilmiş, kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama neticesinde; "...davaya konu taşınmazların orman ve orman sayılan yerlerden olduğundan bahisle orman vasfıyla Hazine adına tescil edildiği, bu taşınmazların yukarıda açıklanan her bir parsel yönünden hükme esas alınan bilirkişi raporlarında belirtilen kısımların orman ve orman sayılan yerlerden iken aynı bilirkişi raporunda ve yukarıda belirtilen diğer kısımların güncel durumunun ve geçmişinin orman ve orman sayılan yerlerden olmadığı hali hazırda orman ve orman sayılan yerlerden olmayan ve eski tarihli memleket haritasıyla hava fotoğraflarından öncesinin de orman ve orman sayılan yerlerden olmadığı tespit edilen kısımlar bakımından davalı idarenin davacı maliklerin mülkiyet hakkının hukuksal bir sebebe dayanmadan engellediği, orman vasfıyla hazine adına yapılan tescilin hukuksal dayanaktan yoksun olduğu bu nedenle bu kısımlara ilişkin tapu iptal tescil istemlerinin kabulüne karar verildiği; orman ve orman sayılan parseller bakımından ise devletin tapu sicilini hatalı olarak tuttuğu, hatalı tutulan tapu kaydından dolayı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun)1007. maddesi kapsamında Devletin kusursuz sorumluluğunun bulunduğu..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, Orman Kadastro Komisyonunun kadastro çalışmalarına ilişkin tespitin; 153 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 22.05.2015 havale tarihli bilirkişi raporunda (B) ile işaretli 336,55 metrekarelik kısmı ile 101 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 01.08.2016 havale tarihli ve 02.03.2020 havale tarihli bilirkişi raporunlarında (B1) ile işaretli 700,08 metrekarelik kısmı ve (B2) ile işaretli 404,18 metrekarelik kısmı yönünden iptaline, 153 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 22.05.2015 havale tarihli bilirkişi raporunda (B) ile işaretli 336,55 metrekare yüzölçümündeki kısmının orman vasfı ile Hazine adına yapılan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline, 101 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 01.08.2016 tarihli ve 02.03.2020 havale tarihli bilirkişi raporunlarında (B1) ile işaretli 700,08 metrekarelik kısmı ve (B2) ile işaretli 404,18 metrekarelik kısmının orman vasfı ile Hazine adına yapılan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline, fazlaya ilişkin tapu iptal tescil istemlerinin reddine, davalı ...Orman İdaresinin aleyhine açılan davanın, tazminat talepleri yönünden pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, davacı ...'ın davalı Hazine aleyhine açtığı davanın, tazminat talebi yönünden kısmen kabulü ile; 22.05.2015 havale tarihli bilirkişi raporunda 153 ada 8 parselin (A) ile işaretli 1.406,74 metrekarelik kısmı yönünden 6.794,46 TL'nin 14.04.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacı ...’a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 22.05.2015 havale tarihli bilirkişi raporunda 153 ada 9 parselin (A) ile işaretli 1.566,88 metrekarelik kısmı yönünden 7.568,03 TL'nin 22.01.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacı ...’a verilmesine, 01.08.2016 havale tarihli ve 02.03.2020 havale tarihli bilirkişi raporlarında 101 ada 8 parselin (A) ile işaretli kısmının 5.433,03 metrekarelik kısmı yönünden 26.295,86 TL'nin 19.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacı ...’a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 22.05.2015 havale tarihli bilirkişi raporlarında 159 ada 2 parselin (A) ile işaretli 7.273,40 metrekarelik kısmı yönünden taleple bağlı kalınarak 1.000,00 TL'nin 10.03.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacı ...’a verilmesine, davacının 624 parsel sayılı taşınmaza ilişkin tapu iptal ve tazminat istemlerine ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiş, hükmün davalı Hazine vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; "...çekişmeli 153 ada 8 parselin teknik bilirkişi raporunda (B) harfi ile rumuzlandırılan 336,55 metrekare bölümü, 101 ada 8 parselin b1 harfi ile işaretli 700,08 metrekare ve (b2) harfi ile işaretli 404,18 metrekare bölümünün orman sayılmayan, 153 ada 8 parselin (A) harfi ile işaretli 1.406,74 metrekare, 153 ada 9 parselin (A) harfi ile işaretli 1.566,88 metrekare, 101 ada 8 parselin (A) harfi ile işaretli 5.433,03 metrekare, 159 ada 2 parselin (A) harfi ile işaretli 7.273,40 metrekare bölümünün orman sayılan yerlerden olduğunun anlaşılmasına ve buna göre de hükme esas bilirkişi raporunda taşınmazlara gelir metodu esas alınarak değer biçilerek, kuru tarım arazisi olarak kabul edildiği gözetilerek kapitalizasyon faiz oranının % 5 alınmak suretiyle taşınmazların gerçek bedelinin tespit edilmiş olmasına ve buna göre vekalet ücreti takdir edilmesinde ve davacının tazminat istemi yönü ile Hazineye husumet yönelttiği..." gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiş; hüküm davalı Hazine vekilince kabul kararı verilen kısımlar yönünden temyiz edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde Mahkemece her ne kadar yazılı şekilde karar verilmiş ise de dava konusu taşınmazlarla ilgili Orman İdaresince tapu maliklerine karşı açılıp kesinleşen 624 parselle ilgili ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/528 Esas, 2008/538 Karar sayılı ilamıyla; 637 parselle ilgili ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.06.2009 tarihli ve 2007/533 Esas, 2009/499 Karar sayılı ilamıyla; 830 parselle ilgili ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/587 Esas, 2008/198 Karar sayılı ilamıyla; 831 parselle ilgili ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/660 Esas, 2008/445 Karar sayılı ilamıyla; 852 parselle ilgili ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/659 Esas, 2008/430 Karar sayılı ilamıyla ilgili dava; dosyaları getirtilerek kararlara dayanak bilirkişi raporu krokilerinin bilirkişi raporların eki krokileri üzerinde çakıştırılarak işbu dosya yönünden kesin hüküm teşkil edip etmeyeceğinin değerlendirilmediği, kesinleşen bölümler dışında kalan yerler açısından hava fotoğrafı, memleket haritası ve amenajman planı incelemesi yapılmadığı anlaşılmıştır. Hal böyle doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince, öncelikle ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/528 Esas, 2008/538 Karar sayılı, 2007/533 Esas, 2009/499 Karar sayılı, 2007/587 Esas, 2008/198 Karar sayılı, 2007/660 Esas, 2008/445 Karar sayılı, 2007/659 Esas, 2008/430 Karar sayılı ilamları dosyalarıyla birlikte getirtilmeli, ayrıca yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri, tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ve varsa ilgili Yargıtay ilamlarının örnekleri bulundukları yerlerden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan, daha önceki keşiflerde yer almayan, bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişisi ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla keşif yapılmalıdır. Yapılacak bu keşifte, dosya arasına getirtilen mahkeme ilamları ve dayanak bilirkişi raporları değerlendirilerek işbu dosya açısından kesin hüküm teşkil edip etmeyeceği değerlendirilerek kesin hüküm teşkil eden kısımlar dışında yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile amenajman planı, çekişmeli taşınmazla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116 sayılı Orman Kanunu (3116 sayılı Kanun), 4785 sayılı Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4785 sayılı Kanun), 5658 sayılı Orman Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanunlar (5658 sayılı Kanun) karşısındaki durumu saptanmalı; öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişileri ile orman bilirkişi eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi, klizimetre aletiyle ölçülerek, memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle tespit edilmeli; hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle üç boyutlu incelemesi yapılarak taşınmazın niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı gibi hususların açıklandığı ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten, müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan, krokili, bilimsel verileri bulunan, yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı ve bu şekilde, çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. İlk Derece Mahkemesince bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve kanuna uygun bulunmadığından hükmün bozulmasına, tazminata ilişkin verilen hükme karşı yapılan temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 12.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.