3. Hukuk Dairesi 2025/1601 E. , 2025/4985 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1704 E., 2025/189 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/354 E., 2021/273 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili; taraflar arasında Belediyeye ait 4 35... parsel üzerinde yaptırılacak tesisin; 24 yıllık işletme ve irtifak hakkı verilmesi karşılığında bütün masrafları irtifak hakkı sahibi tarafından karşılanmak suretiyle yaptırılması ve işletmesi işine ait 04.07.2017 tarihli sözleşme imzalandığını, bu sözleşme uyarınca davacının davalıya ait arsa üzerinde 10.024 m² toplam alana sahip otoparkı davalının belirlediği kriterler ve fenne uygun bir şekilde inşa edeceğinin, yıllık olarak sabit bir bedel ile hasılattan pay şeklinde irtifak hakkı bedeli ödeyeceğinin, davacı yararına irtifak hakkı tesis edeceğinin, inşaa olunacak tesisin işletme hakkını 22 yıl süre ile davacıya devredeceğinin düzenlendiğini, ilk yılın irtifak bedelinin de peşin olarak ödendiğini, ancak pandemi nedeniyle edimler arasında orantısızlık olduğunu, sözleşmenin uyarlanması gerektiğini belirterek 04.07.2017 tarihli irtifak hakkı sözleşmesinin değişen koşullara göre güncellenerek sözleşme süresine 1 yıl ek süre ekleyerek (Mahkemenin takdirine göre bu dönem için ayrıca bir yıllık irtifak bedeli alınmaksızın ya da alınarak) sözleşmenin (5.) maddesinde; 22 olan yılın 23,24 olarak geçen yılın da 25 olarak değiştirilmek suretiyle uyarlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili; Meclis Kararı ile 19.03.2020 tarihinden itibaren 3 (üç) aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gereken kira bedellerinin 3 (üç) ay ertelenmesi ve ertelenen süre sonunda, ertelenen süre kadar eşit taksitler halinde, temmuz ayından itibaren herhangi bir gecikme zammı uygulanmadan tahsil edilmesi hususunun kabul edildiğini, ilgili Meclis Kararı ile alınan erteleme kararının 23.07.2020 tarihli ve 96198704-756.99-1364 sayılı yazı ile davacıya bildirildiğini, dolayısıyla davacının Mahkemeden talep etmiş olduğu irtifak hakkı sözleşmesinin değişen koşullara güncellenerek bazı maddelerinin uyarlanması istemi, müvekkili Kurum tarafından meclis kararı ile davaya gerek kalmaksızın adalet, doğruluk, dürüstlük kurallarına dayalı olarak gerçekleştirildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi sözleşmenin uyarlanmasına ilişkin koşulların oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, taraflar arasında imzalan irtifak hakkı sözleşmesinin (4 Temmuz 2017 tarihli ve 14.262 yevmiye numaları 4 35... parsel konulu sözleşmenin) değişen koşullara göre güncellenerek sözleşme süresine bir yıl eklenerek sözleşmenin (5.) maddesinde; 22 olan yılın 23,24 olarak geçen yılında 25 olarak değiştirilerek sözleşmenin değişen koşullara göre bu şekilde uyarlanmasına, davacının bu süre için taraflar arasında düzenlenen irtifak hakkı sözleşmesinin (7.) maddesi kapsamında belirlenecek irtifak hakkı bedelini davalı tarafa ödemesine karar verilmiş; karar karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili; dava konusu alanın kamulaştırma programına alınması beklenmeksizin kamulaştırmasız el atma tazminatının talep edilmesinin idarenin takdir hakkına ve kanunen kendisine verilen yetkilere aykırılık teşkil edeceğini, dosya kapsamındaki bilirkişi raporunu ve belirlenen bedeli de kabul etmediklerini, kamulaştırmasız el atma bedelinin fahiş olduğunu, m² birim değerine yapılan itirazların değerlendirilmediğini, Bölge Adliye Mahkemesince el atma tarihi itibariyle nisbi harca hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, sözleşmenin uyarlanması istemine ilişkindir. Dava dosyasının incelenmesinde; davalı vekilinin UYAP ve dosya arasında yer alan 10.03.2021 tarihli temyiz dilekçesinin dava konusuna ilişkin olmadığı, kamu düzenine ilişkin yapılan resen incelemede de kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ie kararın onanması gerekmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.