İstinaf Dilekçesi Nasıl Hazırlanır? Sebep, Delil ve Talep

Kısa cevap: Hukuk yargılamasında istinaf dilekçesi; hedeflenen karar bölümünü, somut hukuka aykırılığı, dosyadaki dayanağı ve bölge adliye mahkemesinden istenen sonucu aynı başlık altında göstermelidir. Genel HMK süresi, ilamın usulüne uygun tebliğinden itibaren iki haftadır; dilekçe kararı veren mahkemeye verilir, özel kanun hükümleri saklıdır.

Bu rehber HMK kapsamındaki hukuk davaları içindir. Ceza ve idari yargıda başvuru süresi, merci ve inceleme kuralları farklıdır. Dosyanın tabi olduğu kanun belirlenmeden örnek metin kullanılmamalıdır.

2026’da istinaf süresi ve başvuru yeri nedir?

HMK 345’e göre genel istinaf başvuru süresi iki haftadır ve ilamın usulen tebliğiyle işlemeye başlar. HMK 343’e göre dilekçe, kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilebilir; dosya, kararı veren mahkeme tarafından ilgili bölge adliye mahkemesine gönderilir.

Başlamadan önce şu sırayı izleyin:

1. Karar istinafa tabi mi, yoksa kesin mi?
2. Parasal sınır veya özel kanun hangi tarih itibarıyla uygulanıyor?
3. Gerekçeli karar usulüne uygun tebliğ edildi mi?
4. UETS teslimi ile tebliğ edilmiş sayılma tarihi ayrıldı mı?
5. İki haftalık sürenin başlangıç ve son günü doğru mu?
6. Harç ve tebliğ giderleri tamamlandı mı?

Elektronik tebligat varsa yalnız UYAP görüntüleme tarihine bakmayın. E-tebligat 5 gün hesaplama rehberindeki UETS teslimi, kanuni tebliğ tarihi ve süre başlangıcı ayrımını uygulayın.

HMK 342’ye göre istinaf dilekçesinde neler bulunur?

HMK 342, istinaf dilekçesinde bulunması gereken sekiz alanı sayar: taraf bilgileri, temsilci veya vekil, kararın kimliği, tebliğ tarihi, karar özeti, başvuru sebepleri, talep sonucu ve imza. Aşağıdaki tablo her alan için dosyada yapılacak somut kontrolü gösterir.

Zorunlu alan	Dosyada yapılacak kontrol
Taraf bilgileri	Sıfat, ad, soyad, T.C. kimlik numarası ve adres doğru mu?
Temsilci veya vekil	Ad, soyad ve adres bilgileri güncel mi?
Kararın kimliği	Mahkeme, karar tarihi, esas ve karar numarası doğru mu?
Tebliğ tarihi	Tarih, yöntem ve UETS delil kaydı dosyada mı?
Karar özeti	Yalnız başvuruyla ilgili hüküm bölümü özetlendi mi?
Başvuru sebepleri	Her sebep somut gerekçe ve dosya dayanağı taşıyor mu?
Talep sonucu	Hükmün hangi bölümü için ne istendiği açık mı?
İmza	Başvuran, kanuni temsilci veya vekil imzaladı mı?

HMK 342/3’e göre başvuranın kimliği ve imzası ile başvurulan kararı yeterince belirleyen kayıtlar varsa diğer eksiklikler dilekçenin otomatik reddi sonucunu doğurmaz. Ancak bu hüküm, sebepsiz veya belirsiz dilekçe yazmayı güvenli hâle getirmez. HMK 355 uyarınca inceleme kural olarak dilekçede belirtilen sebeplerle sınırlıdır; kamu düzenine aykırılık ayrı tutulur.

İstinaf dilekçesi örneği yerine hangi iskelet kullanılmalı?

Her dosyaya yapıştırılan hazır metin yerine sekiz başlıklı bir iskelet kullanılabilir: başlık ve merci, dosya ve taraf bilgileri, tebliğ ve süre, başvuru kapsamı, istinaf sebepleri, hukuki dayanak, talep sonucu, ekler ve imza. Bu iskelet alanları verir; olay, talep ve karar gerekçesi doldurulmadan kullanılabilir bir dilekçeye dönüşmez.

1. Başlık ve merci: Kararı veren mahkeme aracılığıyla ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi.
2. Dosya ve taraf bilgileri: İlk derece mahkemesi, esas/karar numarası, taraflar ve vekiller.
3. Tebliğ ve süre: Gerekçeli kararın tebliğ tarihi, süre hesabı ve başvurunun süresinde olduğu bilgisi.
4. Başvuru kapsamı: Hükmün tamamı mı, belirli bentleri mi hedefleniyor?
5. İstinaf sebepleri: Her sebep için karar tespiti, hata, dosya dayanağı ve sonuca etkisi.
6. Hukuki dayanak: Uygulanan veya uygulanmayan normlar.
7. Talep sonucu: İstenen BAM kararının açık ve dosyaya uygun biçimi.
8. Ekler ve imza: Dayanak gösterilen kayıtların dosyadaki yeri, gerekli ekler ve imza.

Bu yapı “istinaf dilekçesi örneği” arayan kişinin ihtiyaç duyduğu alanları verir; fakat olay, talep ve karar gerekçesi doldurulmadan kullanılabilir bir dilekçeye dönüşmez.

Karar-sebep-delil-talep haritası nasıl çıkarılır?

İstinaf çalışmasının en önemli aşaması karar haritasının çıkarılmasıdır. Hüküm fıkrası, gerekçe, çekişmeli vakıa, dosya delili ve istenen sonuç ayrı sütunlara konulmalıdır; aşağıdaki örnek tablo bu beş unsurun nasıl eşleştirileceğini gösterir. Bu harita, kararı baştan anlatan uzun özetleri azaltır.

Karardaki tespit	İstinaf sebebi	Dosya dayanağı	Hükme etkisi	İstenen sonuç
Teslim ispatlanamadı	Ek-3 hiç değerlendirilmedi	12.03.2026 tarihli teslim tutanağı	Alacağın reddine doğrudan etki etti	Delilin değerlendirilmesi ve ilgili hüküm bölümünün kaldırılması
Hesap raporu esas alındı	Süresindeki tarih itirazı karşılanmadı	Bilirkişi itiraz dilekçesi s. 4	Hesap tutarı hatalı oluştu	Hatalı hesaba dayalı bölümün kaldırılması

Bu harita, kararı baştan anlatan uzun özetleri azaltır ve aynı sebebin farklı başlıklarda tekrarlanmasını önler.

İstinaf sebepleri nasıl yazılır?

İstinaf sebepleri her biri için dört soruyla kurulur: mahkeme neyi kabul etti, hata nedir, dosyada karşılığı nerede ve sonuca etkisi ne oldu. Yalnız "tanık beyanları yanlış değerlendirildi" gibi genel bir cümle yeterli değildir; hangi tanığın hangi cümlesinin kararın hangi kabulüyle çeliştiği somut olarak gösterilmelidir.

1. Mahkeme neyi kabul etti? Kararın ilgili paragrafını veya hüküm bendini gösterin.
2. Hata nedir? Usul veya maddi hukuk aykırılığını somutlaştırın.
3. Dosyada karşılığı nerede? Belge, tutanak, beyan, rapor veya ara kararın tarihini ve yerini yazın.
4. Sonuca etkisi ne oldu? Hata olmasaydı hükmün hangi bölümü farklı kurulacaktı?

“Tanık beyanları yanlış değerlendirildi” tek başına yeterli açıklama değildir. Hangi tanığın hangi cümlesinin, kararın hangi kabulüyle çeliştiği ve bu çelişkinin hükmü nasıl etkilediği gösterilmelidir.

HMK 355 inceleme sınırı neden önemlidir?

Bölge adliye mahkemesi incelemeyi kural olarak istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı yapar; kamu düzenine aykırılığı ise kendiliğinden, yani resen gözetir. Bu sınır önemlidir çünkü dilekçede yazılmayan bir hata, kamu düzenine aykırı olmadıkça incelemeye alınmaz. Bu nedenle genel ifadeler yerine hükmü etkileyen her sebep ayrı başlıkta kurulmalıdır.

Pratik kontrol:

• Başlık, tek bir hukuka aykırılığı tarif ediyor mu?
• Kararın hedeflenen paragrafı belli mi?
• Dosya dayanağının tarih veya sayfa bilgisi var mı?
• Hatanın hükme etkisi açıklanmış mı?
• Talep sonucu bu sebeple uyumlu mu?

İstinafta yeni delil sunulabilir mi?

HMK 357 uyarınca kural olarak ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenmez, yeni delillere dayanılmaz. Aynı maddenin üçüncü fıkrası iki önemli durumu ayırır: İlk derece mahkemesinde usulüne uygun gösterildiği hâlde incelenmeden reddedilen deliller ile mücbir sebeple gösterilemeyen deliller BAM tarafından incelenebilir.

Bu nedenle “dosyada mevcut delil değerlendirilmedi” iddiası ile ilk kez yeni bir delil sunmak aynı değildir. Dilekçede her delilin ilk derece dosyasına hangi tarihte, hangi dilekçe veya ekle girdiği gösterilmelidir.

Talep sonucu nasıl yazılır?

“Kararın bozulmasını talep ederiz” kalıbı, hukuk yargılamasındaki istinaf karar seçeneklerini her dosyada doğru yansıtmaz. Talep sonucu; ileri sürülen hataya, başvuru kapsamına ve BAM’dan beklenen usulî sonuca göre kurulmalıdır; hükmün tamamı mı yoksa belirli bentleri mi hedeflendiği ve hatanın dosya üzerinden mi yoksa yeniden yargılamayla mı giderileceği ayrıca belirtilmelidir.

Şu soruları cevaplayın:

• Hükmün tamamı mı, belirli bentleri mi hedefleniyor?
• Hata dosya üzerinden giderilebilir mi?
• Yeniden yargılama gerektiren bir eksiklik var mı?
• Asıl ve fer’î talepler nasıl etkileniyor?
• Yargılama gideri ve vekâlet ücreti talebi açık mı?

Karar ve dosya belgelerini karşılaştırarak düzenlenebilir taslak oluşturmak için SmartHukuk dilekçe çalışma alanını, dayanak kararları doğrulamak için ücretsiz emsal aramayı kullanabilirsiniz.

BAM kararından sonra kanun yolu açıksa aynı metni tekrar kullanmayın; hukukilik denetimi ve HMK 371 bozma sebepleri için HMK temyiz dilekçesi rehberine geçin.

Sunum öncesi kontrol listesi

• İstinafa tabi olma ve güncel kesinlik sınırı kontrol edildi.
• Tebliğ kaydı, başlangıç ve son gün dosyaya kaydedildi.
• Kararın hedeflenen bölümü açıkça yazıldı.
• Her sebep karar paragrafı ve dosya deliliyle eşleştirildi.
• HMK 355 inceleme sınırı gözetildi.
• Yeni delil niteliği taşıyan ekler HMK 357 yönünden değerlendirildi.
• Talep sonucu her istinaf sebebiyle uyumlu kuruldu.
• Harç, gider, imza ve UYAP gönderim adımları tamamlandı.
• Gönderilen dosyanın son sürümü ve alındı kaydı saklandı.

Sık Sorulan Sorular

İstinaf dilekçesi nereye verilir?

HMK 343’e göre istinaf dilekçesi, kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilebilir; başvuran ikisi arasında seçim yapabilir. Dosya, hangi mahkemeye verilmiş olursa olsun kararı veren mahkeme tarafından ilgili bölge adliye mahkemesine gönderilir ve inceleme orada yapılır.

Hukuk davalarında istinaf süresi kaç gündür?

HMK 345’te genel süre iki haftadır (14 gün) ve ilamın usulen tebliğiyle işlemeye başlar; elektronik tebligatta UETS teslim tarihi ile kanuni tebliğ tarihi ayrı değerlendirilmelidir. Özel kanun, karar türü ve geçiş hükmü bu genel süreden farklı bir süre düzenleyebilir.

İstinafa cevap süresi ne kadardır?

HMK 347’ye göre karşı taraf, istinaf dilekçesinin kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap dilekçesini mahkemeye verebilir; bu süre başvuru süresiyle aynı uzunluktadır. Karşı tarafın kendisi de istinafa katılmak isterse katılma yoluyla başvuru ihtimali HMK 348 kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.

İstinaf dilekçesinde bir alan eksikse başvuru reddedilir mi?

Otomatik olarak reddedilmez; HMK 342/3, kimlik, imza ve başvurulan kararı yeterince belirleyen kayıtların bulunması hâlinde diğer eksikliklerin otomatik ret sebebi olmayacağını düzenler. Ancak bu hüküm sebepsiz veya belirsiz dilekçe yazmayı güvenli hâle getirmez; sebep ve gerekçenin hiç gösterilmemesi HMK 352 ön incelemesinde ayrıca sorun yaratabilir.

İstinafta yeni delil sunulabilir mi?

Kural olarak yeni delile dayanılmaz; HMK 357 uyarınca ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar da dinlenmez. İlk derece mahkemesinde usulüne uygun gösterildiği hâlde incelenmeden reddedilen veya mücbir sebeple gösterilemeyen deliller ise HMK 357/3 kapsamında istisna olarak BAM tarafından ayrıca incelenebilir.

İstinaf incelemesi ne kadar sürer?

HMK tüm dosyalar için sabit bir sonuçlanma süresi vermez. Dairenin iş yükü, dosyanın niteliği, duruşma veya eksik inceleme gerekip gerekmediği süreyi değiştirir. Bu nedenle ay veya yıl garantisi veren genel bir tahmin dosyaya özgü değildir.

Resmî Kaynaklar

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, HMK 341–360
• Adalet Bakanlığı HMK metni
• UYAP Avukat Portal

Son kaynak kontrolü: 17 Temmuz 2026. İçerik hukuk yargılamasındaki genel HMK çerçevesini açıklar; ceza, idari ve özel hukuk yargı yollarında somut kararın tabi olduğu kanun ayrıca incelenmelidir.