İstinaf Dilekçesi Nasıl Hazırlanır? Süre ve Sebepler

Kısa cevap: İstinaf dilekçesi kararın uzun özetinden ibaret değildir. Hangi karar bölümünün, hangi usul veya maddi hukuk nedeniyle hatalı olduğu; dosyadaki hangi kayıtla çeliştiği ve bölge adliye mahkemesinden hangi sonucun istendiği ayrı ayrı gösterilmelidir.

İstinaf çalışmasının en önemli aşaması yazım değil, karar haritasıdır. Hüküm fıkrası, gerekçe, çekişmeli vakıalar, delil değerlendirmesi ve usul işlemleri ayrı sütunlara ayrılmadan yazılan dilekçe kolayca genel bir itiraz metnine dönüşür.

Süre ve uygulanacak kanun nasıl kontrol edilir?

HMK 345’teki genel istinaf süresi, ilamın usulüne uygun tebliğinden itibaren iki haftadır. Ancak özel kanunlar, yargılama alanı, karar türü ve geçiş hükümleri farklı düzenleme içerebilir. Bu nedenle yalnız UYAP’taki evrak tarihine bakmak yeterli değildir.

Kontrol sırası:

Karar istinafa tabi mi?
Kesinlik/parasal sınır hangi tarih ve hükme göre belirleniyor?
Tebliğ usulüne uygun mu?
Süre hangi gün başlıyor ve bitiyor?
Başvuru hangi mahkemeye sunulacak?
Harç ve gider işlemi tamam mı?

Güncel hükümler için HMK 341–360 birlikte incelenmelidir.

HMK 342 bakımından dilekçede neler bulunur?

Kanun; taraf ve vekil bilgileri, kararın mahkemesi ve dosya bilgileri, tebliğ tarihi, karar özeti, başvuru sebepleri/gerekçesi ve talep sonucu gibi alanları düzenler. Uygulama kontrolü şu tabloyla yapılabilir:

Alan	Kontrol
Karar kimliği	Mahkeme, esas/karar no ve tarih doğru mu?
Tebliğ	Tarih, yöntem ve delil kaydı saklandı mı?
Başvuru kapsamı	Hükmün tamamı mı belirli bölümü mü hedefleniyor?
Sebepler	Her sebep kararın bir tespitine bağlandı mı?
Dosya dayanağı	Tutanak, belge veya bilirkişi raporu gösterildi mi?
Talep	Kaldırma, yeniden hüküm, gönderme veya diğer istek açık mı?

Karar haritası nasıl çıkarılır?

Karardaki tespit	İstinaf sebebi	Dosya karşılığı	İstenen sonuç
Teslim ispatlanamadı	Ek-3 hiç değerlendirilmedi	12.03.2026 tarihli teslim tutanağı	Delilin değerlendirilmesi ve hükmün kaldırılması
Hesap raporu hükme esas alındı	Süresinde itirazdaki tarih hatası karşılanmadı	İtiraz dilekçesi s. 4	Hatalı hesapla kurulan bölümün kaldırılması

Bu çalışma, aynı sebebi üç farklı başlıkta tekrar etmeyi önler.

İstinaf sebepleri nasıl yazılır?

Her sebep için dört parçalı yapı kullanılabilir:

Kararın kabulü: İlk derece mahkemesi neyi kabul etti?
Hata: Bu kabul neden hukuka/usule aykırı?
Dosya dayanağı: Hangi belge, tutanak veya açıklama bunu gösteriyor?
Etkisi: Hata hükmün hangi bölümünü değiştirdi?

Örneğin yalnız “tanık beyanları yanlış değerlendirildi” demek yerine hangi tanığın hangi beyanının, kararın hangi cümlesiyle çeliştiği gösterilmelidir.

Delil tartışması ile yeni delil sunma aynı şey değildir

Dosyada mevcut bir delilin değerlendirilmediğini göstermek ile istinaf aşamasında yeni delil sunmak farklıdır. Bölge adliye mahkemesinin inceleme kapsamı, ileri sürülen sebepler, kamu düzeni ve HMK 357’deki sınırlamalar birlikte değerlendirilir. İlk derece aşamasındaki delil sunma eksikliği, istinafta otomatik olarak giderilebilecek varsayılmamalıdır.

Bu nedenle dilekçede her delilin dosyaya hangi tarihte ve hangi ekle girdiği gösterilmelidir.

Talep sonucu nasıl somutlaştırılır?

“Kararın bozulmasını talep ederiz” kalıbı hukuk yargılamasındaki istinaf karar seçeneklerini her zaman doğru yansıtmaz. Dilekçenin sonuç bölümü, ileri sürülen hataya ve bölge adliye mahkemesinden beklenen usulî sonuca göre kurulmalıdır.

Şu soruları yanıtlayın:

Hükmün hangi bölümü hedefleniyor?
Hata dosya üzerinden giderilebilir mi?
Yeniden yargılama gerektiren bir eksiklik mi var?
Asıl ve fer’î talepler nasıl etkileniyor?
Yargılama gideri ve vekâlet ücreti talebi açık mı?

Sunum öncesi kontrol listesi

İstinafa tabi olma ve kesinlik sınırı kontrol edildi.
Tebliğ kaydı ve son gün dosyaya kaydedildi.
Kararın hedeflenen bölümü açık.
Her sebep karar paragrafı ve dosya deliliyle eşleşiyor.
İlk derece aşamasında ileri sürülen itirazların yeri gösterildi.
Yeni delil niteliği taşıyan ekler ayrıca değerlendirildi.
Talep sonucu istinaf sebebiyle uyumlu.
Harç/gider ve UYAP gönderim adımları tamamlandı.
İmzalanan dosya son sürüm.

Karar ve dosya belgelerini karşılaştırarak taslak oluşturmak için SmartHukuk çalışma alanını, emsal yaklaşımı doğrulamak için ücretsiz emsal aramayı kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

İstinaf dilekçesinde her hata yazılmalı mı?

Dosyaya etkisi olmayan ayrıntılar ana sebepleri görünmez kılabilir. Bununla birlikte inceleme kapsamı ve kamu düzeni hususları gözetilerek, hükmü etkileyen her sebep açık ve ayrı kurulmalıdır.

Süre gerekçeli karar tarihinden mi başlar?

Genel HMK çerçevesinde süre tebliğle ilişkilidir; ancak karar türü ve özel düzenleme kontrol edilmelidir. Kararın yazıldığı, sisteme yüklendiği, görüldüğü ve tebliğ edilmiş sayıldığı tarihler aynı olmayabilir.

İstinafta yeni talep ileri sürülebilir mi?

İstinaf incelemesindeki yeni iddia, savunma, delil ve talep sınırları HMK 357 ve ilgili hükümlerle belirlenir. İlk derece talep sonucu ile istinaf talebi arasındaki fark ayrıca denetlenmelidir.

Resmî kaynaklar

Son kaynak kontrolü: 13 Temmuz 2026. Ceza, idari ve özel hukuk yargı yollarında süre ve başvuru kuralları farklıdır; somut kararın tabi olduğu kanun ayrıca incelenmelidir.

İstinaf Dilekçesi Nasıl Hazırlanır? Sebep, Talep ve Süre

Hızlı Özet (AEO)