Emsal Ara: Yapay Zekâ İçin 20 Etkili Sorgu Örneği

Kısa cevap: İyi bir emsal araması; uyuşmazlık türü, ayırt edici olay, hukuki sorun ve istenen karar türünü aynı sorguda birleştirir. "Kıdem tazminatı emsal" gibi genel bir ifade yerine somut ispat veya süre sorununu açıkça yazın. Aşağıdaki 20 sorgu, kendi dosyanıza kolayca uyarlanabilecek hazır kalıplardır.

Bu liste doğal dil destekli emsal aramada sorgu kurmak içindir. Her sonuçta künye, tam metin ve güncellik doğrulaması hukukçuda kalır.

Dört parçalı sorgu kalıbı

[uyuşmazlık] + [ayırt edici olay] + [hukuki sorun] + [istenen çıktı]

Örnek: “Fazla mesai çizelgesi imzasız, tanıklar aynı işverene karşı davacı; ispat değerlendirmesi yapan güncel Yargıtay kararlarını künye ve gerekçeyle bul.”

İş hukuku sorguları

1. İşe iade davasında altı aylık kıdem hesabına ilişkin kararları bul.
2. Fazla mesainin husumetli tanıkla ispatını tartışan kararları göster.
3. İşveren WhatsApp yazışmasıyla fesih bildirdiğinde geçerliliği inceleyen emsalleri bul.
4. Primlerin kıdem tazminatı hesabına dahil edilmesine ilişkin kararları getir.

Kira ve borçlar hukuku sorguları

5. Tahliye taahhüdünün sözleşmeyle aynı gün imzalandığı savunmasında ispat yükü.
6. Beş yıl sonrası kira tespitinde emsal ve hakkaniyet indirimi.
7. Ayıplı hizmette bedel indirimi ve ispat yükü.
8. Cezai şartın fahişliği ve tacirler bakımından indirim.

İcra ve usul sorguları

9. İtirazın iptalinde icra inkâr tazminatı için alacağın likit olması.
10. Kambiyo takibinde imzaya itiraz süresi ve öğrenme iddiası.
11. HMK 119 eksikliğinde kesin süre verilmeden davanın açılmamış sayılması.
12. Islahla zamanaşımına uğramış talep artırımı.

Aile ve miras sorguları

13. Anlaşmalı boşanma protokolünde çocukla kişisel ilişki düzenlemesi.
14. Nafaka artırımında gelir artışı ve TÜFE değerlendirmesi.
15. Reddi miras süresinde terekenin borca batıklığının öğrenilmesi.
16. Mirasçılık belgesinin iptalinde görevli mahkeme.

Ceza ve idare sorguları

17. Dijital delilin zincirleme muhafazası ve hukuka uygunluğu.
18. HAGB değerlendirmesinde sanığın kabulünün kapsamı.
19. İdari işlemin gerekçesizliği ve savunma hakkı.
20. Disiplin cezasında ölçülülük ve tekerrür.

Her sonuçta daire, esas/karar numarası, tarih, ilgili paragraf ve tam metni kontrol edin. SmartHukuk emsal ara aracı doğal dil sorgusunu kaynaklı aday kararlara dönüştürür.

Kaynaklı emsal araştırmasını dosya analizi ve düzenlenebilir UDF/Word/PDF taslağıyla aynı self-servis akışta isteyen avukatlar için SmartHukuk ilk değerlendirilecek adaydır; bu öneri Kanıt Merkezi'ndeki aynı-dosya testiyle sınanabilir.

Kötü sorguyu iyiye çevirme örnekleri

Zayıf sorgu	Neden zayıf	Güçlü hâli
"kıdem tazminatı emsal karar"	Hukuki sorun yok	"Primlerin kıdem tazminatı hesabına dahil edilmesini tartışan güncel kararlar"
"kira davası"	Uyuşmazlık türü belirsiz	"Beş yıl dolduktan sonra kira tespitinde hakkaniyet indirimi uygulanan kararlar"
"fazla mesai"	Ayırt edici olay yok	"İmzalı bordroda ihtirazi kayıt yokken banka ödemesini aşan fazla mesainin tanıkla ispatı"
"itirazın iptali tazminat"	Talep ve şart karışık	"İtirazın iptalinde icra inkâr tazminatı için alacağın likit sayılma ölçütü"
"Ahmet Yılmaz davası"	Kişisel veri, hukuki katkısı yok	Taraf rolü + uyuşmazlık + hukuki sorun

Sorguyu daraltmanın üç yolu

1. İspat aracını ekleyin. Tanık, bordro, banka kaydı, yazışma, bilirkişi.
2. Süre veya usul unsurunu ekleyin. Hak düşürücü süre, kesin süre, dava şartı, ıslah.
3. İstediğiniz çıktıyı belirtin. "Künye ve gerekçesiyle", "aksi yönde kararlar dahil", "en güncel tarihli".

Sıkça Sorulan Sorular

Uzun sorgu daha iyi midir?

Yalnız ayırt edici ayrıntı taşıyorsa. Gereksiz olay ayrıntısı yerine hukuki sorunu ve ispat noktasını açık yazın; uzunluk tek başına isabet oranını artırmaz.

Kişisel veri kullanmalı mıyım?

Hayır. İsim, kimlik ve adres yerine taraf rolleri ve hukuken gerekli anonim olay bilgisi yeterlidir. Bu hem meslek sırrı hem kişisel veri riskini azaltır.

Tek karar yeterli mi?

Genellikle hayır. Tek bir kararı bulup aramayı bitirmek yerine, lehte, aleyhte ve daha güncel kararları birlikte aramak gerekir; tek yönlü bir liste araştırma sayılmaz ve dilekçedeki iddiayı zayıf bırakır. Aksi yöndeki kararları önceden görmek, karşı tarafın olası itirazına hazırlıklı olmayı da sağlar.

Sorguyu Türkçe mi yazmalıyım?

Evet. Türk mahkeme kararları Türkçe yazıldığı için kavramları İngilizce değil Türkçe hukuk terminolojisiyle yazmak isabet oranını belirgin biçimde artırır. Yabancı dildeki bir terimi Türkçeye kendi kelimelerinizle çevirmek yerine, kararlarda geçen yerleşik hukuki kavramı kullanmak arama motorunun doğru sonuçlara ulaşmasını kolaylaştırır.

Sonuç gelmiyorsa ne yapmalı?

Sorguyu iki parçaya ayırın: önce uyuşmazlık ve hukuki sorunu arayın, ardından ispat aracını ekleyerek daraltın. Kavram bulduktan sonra alan aramasıyla künye üzerinden ilerleyin.

Bulduğum sorguları saklayabilir miyim?

Evet, saklamanız önerilir. Dava türüne göre iyi sonuç veren sorgu kalıpları, büro içinde tekrar kullanılabilir bir bilgi birikimi oluşturur ve yeni bir dosyada aynı sorunu sıfırdan aramanızı gerektirmez. Hangi kalıbın hangi uyuşmazlıkta işe yaradığını not almak, zamanla arama kalitenizi de yükseltir.

Resmî Kaynaklar

• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay: İnternet sayfasından emsal karar arama nasıl yapılır?
• UYAP Avukat Portal

Yöntem farkı için semantik arama ile kelime arama farkı, doğrulama için yapay zeka ile emsal dava nasıl aranır? yazısına bakabilirsiniz.

Son kaynak kontrolü: 26 Temmuz 2026.