Kısa cevap: Protokol yalnız “boşanmayı kabul ediyoruz” metni değildir. Çocukların durumu ile boşanmanın mali sonuçları açık ve uygulanabilir biçimde düzenlenmeli; eşler duruşmada serbest iradeleriyle bu düzenlemeyi kabul etmelidir. Hâkim çocukların ve tarafların menfaatini gözeterek gerekli değişikliği önerebilir.
Türk Medeni Kanunu’nun 166/3 maddesine göre evlilik en az bir yıl sürmüşse eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin açtığı davayı kabul etmesi hâlinde anlaşmalı boşanma gündeme gelebilir. Süre şartı, tarafların bizzat dinlenmesi ve düzenlemenin uygun bulunması birlikte aranır.
Protokolde hangi başlıklar bulunmalı?
| Başlık | Açıklık testi |
|---|---|
| Boşanma iradesi | Her iki eşin açık kabulü var mı? |
| Velayet | Hangi çocuk bakımından kime bırakılacağı belli mi? |
| Kişisel ilişki | Gün, saat, teslim yeri, tatil ve özel günler uygulanabilir mi? |
| İştirak nafakası | Tutar, başlangıç, ödeme günü ve hesabı belli mi? |
| Yoksulluk nafakası | Talep/feragat, tutar ve ödeme düzeni açık mı? |
| Maddi/manevi tazminat | Talep, feragat, tutar ve ödeme tarihi tereddütsüz mü? |
| Mal/eşya | Hangi malın kime kalacağı ayırt edilebilir mi? |
| Konut ve borçlar | Kullanım, tahliye, kredi ve abonelik planı var mı? |
| Yargılama gideri | Harç, gider ve vekâlet ücreti iradesi açık mı? |
“Taraflar mal konusunda anlaşmıştır” gibi genel cümle, hangi malın veya borcun kapsandığını göstermeyebilir. Tapu, araç, banka hesabı veya ev eşyası düzenleniyorsa ayırt edici bilgi ve devir zamanı yazılmalıdır. Üçüncü kişiye ait borç veya mülkiyet üzerinde eşlerin kendi aralarındaki protokolle tek başına sonuç doğuramayacağı unutulmamalıdır.
Çocukla ilgili düzenleme nasıl yazılır?
Çocuğun üstün yararı esastır. Kişisel ilişki takvimi okul, yaş, sağlık, mesafe ve mevcut düzen dikkate alınarak uygulanabilir kurulmalıdır. “Uygun zamanlarda görüşür” ifadesi ileride yeni uyuşmazlık yaratabilir.
Kontrol edilecek alanlar:
- Hafta içi/hafta sonu gün ve saatleri,
- Teslim ve iade yeri,
- Yarıyıl/yaz tatili,
- Bayram ve özel günler,
- Ulaşım sorumluluğu,
- Sağlık ve eğitimde bilgi paylaşımı,
- Nafakanın ödeme tarihi ve yöntemi.
Mali hükümler neden ayrı satır yazılmalı?
Nafaka, tazminat, eşya, mal rejimi ve yargılama gideri farklı hukuki sonuçlar doğurur. Her biri için “talep var/yok”, tutar, vade ve ifa biçimi ayrı gösterilmelidir. Feragat ifadeleri geniş ve belirsiz bırakılmamalı; hangi hak ve dönemi kapsadığı somut dosyada değerlendirilmelidir.
Protokolü hazırladıktan sonra dava dilekçesindeki talep sonucu ile satır satır karşılaştırın. Boşanma dilekçesi rehberi sürecin genel çerçevesini açıklar; düzenlenebilir taslak için SmartHukuk belge oluşturma alanını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bir yıl dolmadan anlaşmalı boşanma olur mu?
TMK 166/3’teki anlaşmalı boşanma yolunda evliliğin en az bir yıl sürmüş olması aranır. Diğer boşanma sebepleri ve usulü somut olayda ayrıca değerlendirilir.
Duruşmaya gitmeden anlaşmalı boşanma olur mu?
Kanun, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesini arar. Somut mahkeme işlemleri ve mazeret konusu ayrıca incelenmelidir.
Hâkim protokolü değiştirebilir mi?
Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini göz önünde tutarak gerekli değişiklikleri uygun bulma şartıyla önerebilir. Boşanma, değişikliklerin taraflarca kabulüne bağlıdır.
Protokol imzalandıktan sonra vazgeçilebilir mi?
Anlaşmalı boşanma için duruşmadaki irade ve hüküm süreci önemlidir. İrade değişikliği, protokolün bağlayıcılığı ve davanın devam biçimi dosya aşamasına göre değerlendirilir.
Resmî kaynaklar
Son kaynak kontrolü: 13 Temmuz 2026. Çocuk, mal, borç, nafaka ve tazminat hükümleri somut aile ve malvarlığı yapısına göre hazırlanmalıdır.
SmartHukuk Editör Ekibi
Editöryal EkipBu içerik SmartHukuk editöryal ekibi tarafından hazırlandı. Hukuki tavsiye niteliği taşımaz; resmi işlem öncesi güncel mevzuatı teyit edip yetkili bir avukata danışın.
Kaynak ve editöryal metodolojimizi inceleyin