Boşanma dilekçesi yalnız “boşanmak istiyorum” açıklamasından oluşmaz. Mahkeme, tarafları, olayları, hukuki sebebi, delilleri ve sonuç taleplerini birbirinden ayırabilmelidir. En güvenli hazırlık yöntemi; önce boşanma türünü seçmek, sonra olay–delil–talep bağlantısını kurmak ve son olarak görev, yetki ile ekleri kontrol etmektir.
Hızlı cevap: boşanma dilekçesinde ne bulunmalı?
Bir boşanma dilekçesinde en az şu başlıklar açık olmalıdır:
- Görevli ve yetkili mahkeme,
- Davacı ve davalı bilgileri,
- Evlilik ve varsa ortak çocuk bilgileri,
- Boşanma türü ve dayanılan olaylar,
- Her olayın yaklaşık tarihi ve ilgili delili,
- Velayet ve kişisel ilişki talebi,
- Tedbir, iştirak veya yoksulluk nafakası talebi,
- Maddi ve manevi tazminat talebi varsa tutarı ve dayanağı,
- Delil listesi,
- Açık ve numaralı sonuç–talep bölümü.
Bu liste bir davanın kazanılacağını garanti etmez. Ama eksik, çelişkili veya belirsiz bir taslakla işlem yapma riskini azaltır.
Önce doğru yolu seçin: anlaşmalı mı, çekişmeli mi?
| Kontrol | Anlaşmalı boşanma | Çekişmeli boşanma |
|---|---|---|
| Evlilik süresi | En az bir yıl olmalı | Bir yıllık şart aranmaz |
| Boşanma iradesi | İki eş de kabul eder | Boşanma veya sonuçlarında uyuşmazlık vardır |
| Temel belge | Dilekçe ve ayrıntılı protokol | Dilekçe, olay anlatımı ve deliller |
| Çocuklara ilişkin düzenleme | Velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası açık olmalı | Mahkemeden somut talep edilmeli ve delillendirilmeli |
| Hâkimin incelemesi | Tarafları bizzat dinler ve düzenlemeyi uygun bulmalıdır | İddia, savunma ve deliller incelenir |
Türk Medeni Kanunu md. 166/III uyarınca anlaşmalı boşanmada evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi ve hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gerekir. “İkimiz de anlaştık” demek tek başına yeterli değildir; boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu uygulanabilir biçimde düzenlenmelidir.
Görevli ve yetkili mahkeme nasıl belirlenir?
Boşanma ve ayrılık davalarında görevli mahkeme kural olarak aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde ilgili asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapabilir.
TMK md. 168’e göre yetkili mahkeme:
- Eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya
- Davadan önce eşlerin son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.
Adres kaydı ile fiilî yerleşim yeri her dosyada aynı sonucu vermeyebilir. Yetkiyi yalnız nüfus kaydına bakarak varsaymayın.
Çekişmeli boşanmada olay nasıl anlatılır?
En sık hata, uzun fakat denetlenemeyen bir hayat hikâyesi yazmaktır. Her önemli vakıayı dört parçaya ayırın:
| Alan | Örnek soru |
|---|---|
| Olay | Ne oldu? |
| Zaman | Ne zaman veya hangi dönem oldu? |
| Etki | Evlilik birliğini nasıl etkiledi? |
| Delil | Hangi belge, kayıt veya tanık bunu destekliyor? |
Örneğin “Davalı sürekli hakaret etti” yerine; olayın yaklaşık tarihi, kullanılan ifade veya davranış, olayın gerçekleştiği ortam ve bunu destekleyen hukuka uygun delil belirtilmelidir. Kesin olarak bilinmeyen tarih veya içerik uydurulmamalıdır.
Olay–delil eşleştirme tablosu
Taslağı yazmadan önce aşağıdaki çalışma tablosunu doldurun:
| No | Olay/vakıa | Tarih veya dönem | Delil | İlgili talep |
|---|---|---|---|---|
| 1 | [Somut olay] | [Tarih] | [Belge/tanık] | Boşanma |
| 2 | [Çocuğa ilişkin olay] | [Dönem] | [Kayıt/rapor] | Velayet/kişisel ilişki |
| 3 | [Ekonomik durum] | [Dönem] | [Bordro/banka kaydı] | Nafaka/tazminat |
Bu tablo dilekçeye aynen konmak zorunda değildir. Ama anlatımın delilden ve sonuç talebinden kopmasını önler.
Nafaka, velayet ve tazminat talepleri nasıl yazılır?
“Gereken nafakanın verilmesi” gibi belirsiz ifadeler yerine talebin türünü, kimin için istendiğini ve mümkünse tutarını açık yazın.
- Tedbir nafakası: Dava sürerken eş veya çocuk için talep edilebilir.
- İştirak nafakası: Velayeti kendisine bırakılmayan ebeveynin çocuğun giderlerine katılmasıdır.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eş bakımından gündeme gelebilir.
- Maddi/manevi tazminat: Talep türü, tutarı ve dayanak olaylar ayrı kurulmalıdır.
- Velayet ve kişisel ilişki: Çocuğun üstün yararı esas alınmalı; okul, sağlık, bakım düzeni ve ebeveynlerin koşulları somutlaştırılmalıdır.
Mal rejiminin tasfiyesi, ziynet/eşya, katkı payı veya katılma alacağı gibi başlıklar boşanmanın sonuçlarıyla bağlantılı olsa da ayrı dava ve usul sorunları doğurabilir. Protokole veya dava dilekçesine gelişigüzel “tüm haklardan feragat” cümlesi eklemek önemli hak kaybına yol açabilir.
Boşanma dilekçesi örnek yapısı
... NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİNE
DAVACI : [Ad, soyad, kimlik ve adres]
DAVALI : [Ad, soyad ve bilinen adres]
KONU : [Dayanılan sebep] nedeniyle boşanma ve aşağıdaki talepler.
AÇIKLAMALAR
1. Tarafların evlilik tarihi ve ortak çocuk bilgileri.
2. Birinci somut olay, yaklaşık tarihi ve ilgili delili.
3. İkinci somut olay, yaklaşık tarihi ve ilgili delili.
4. Çocuk, ekonomik durum ve geçici tedbir ihtiyacı.
HUKUKİ NEDENLER : TMK, HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER : Nüfus kaydı, mesaj/yazışma, banka kaydı,
sağlık kaydı, tanık ve diğer hukuka uygun deliller.
SONUÇ VE TALEP
1. Tarafların boşanmasına,
2. [Varsa] velayet ve kişisel ilişkinin ... şekilde kurulmasına,
3. [Varsa] ... için aylık ... TL nafakaya,
4. [Varsa] ... TL maddi / ... TL manevi tazminata,
5. Yargılama giderleri hakkında karar verilmesine
karar verilmesini arz ederim.
Tarih / İmza
Bu metin yalnız yapıyı gösterir. Gerçek dosyada boşanma sebebi, olaylar, talepler, görev, yetki ve deliller kişiye göre kurulmalıdır.
Anlaşmalı boşanma protokolünde kontrol edilmesi gerekenler
Protokolde yalnız “nafaka istemiyoruz, malları paylaştık” yazılması çoğu zaman yeterli açıklık sağlamaz. Şunları tek tek kontrol edin:
- Velayet kimde kalacak?
- Diğer ebeveynle kişisel ilişki gün, saat, teslim ve tatil düzeni nedir?
- İştirak veya yoksulluk nafakası var mı; tutar, ödeme günü ve artış yöntemi ne?
- Maddi veya manevi tazminat var mı; ödeme zamanı ve yöntemi ne?
- Ziynet, ev eşyası, araç, taşınmaz ve borçlar hakkında ne kararlaştırıldı?
- Yargılama gideri ve avukatlık ücreti kime ait?
- Tarafların birbirinden hangi konularda talebi kalmadığı açık mı?
Çocuklara ilişkin düzenlemeler, tarafların anlaşmasına rağmen hâkimin denetimine tabidir.
Göndermeden önce 10 dakikalık kabul testi
- Mahkeme başlığı ve yetki dayanağı doğru mu?
- Taraf isimleri, adresleri ve çocuk bilgileri tutarlı mı?
- Her önemli olayın tarihi veya dönemi yazıyor mu?
- Her olay en az bir delille ilişkilendirildi mi?
- Hukuka aykırı elde edilmiş kayıt veya özel veri riski var mı?
- Nafaka ve tazminat türleri birbirinden ayrıldı mı?
- Velayet talebi çocuğun günlük düzenini açıklıyor mu?
- Sonuç bölümündeki her talep açıklamalarda dayanak buluyor mu?
- Ekler numaralandırıldı mı?
- Taslak, somut dosyayı bilen kişi veya avukat tarafından son kez okundu mu?
Yapılandırılmış başlangıç için boşanma dilekçesi taslağı sayfasını kullanabilirsiniz. Araç, mahkemeye otomatik başvuru yapmaz ve hukuki değerlendirme yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Boşanma dilekçesi avukatsız hazırlanabilir mi?
Avukatla temsil kural olarak zorunlu değildir. Ancak kusur, velayet, malvarlığı, nafaka, tazminat, yabancılık unsuru, şiddet veya delil hukuku içeren dosyalarda yanlış ya da eksik talep ciddi sonuç doğurabilir.
Anlaşmalı boşanma tek duruşmada biter mi?
Tek duruşmada sonuçlanması mümkündür fakat garanti değildir. Tebligat, protokolün kapsamı, tarafların duruşmaya katılımı ve hâkimin düzenlemeyi uygun bulması sonucu etkiler.
Boşanma davası ne kadar sürer?
Kesin süre verilemez. Tebligat, delil, tanık, bilirkişi, mahkemenin iş yükü ve kanun yolu süreçleri dosyadan dosyaya değişir.
Dilekçeye ekran görüntüsü eklenebilir mi?
Bir kaydın dosyada kullanılabilmesi, hukuka uygun elde edilmesi ve uyuşmazlıkla ilgili olması gerekir. Özel hayatın gizliliği veya kişisel veri ihlali doğurabilecek kayıtları eklemeden önce hukuki değerlendirme alın.
Resmî kaynaklar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye değildir. Süre, şiddet, çocuk güvenliği veya malvarlığı riski bulunan durumlarda gecikmeden yetkili bir avukata ve gerekiyorsa ilgili kamu kurumlarına başvurun.
Haklarınızı takip edin
Yeni hesaplama araçları, dilekçe kontrol listeleri ve güncel hak rehberleri.
SmartHukuk Editör Ekibi
Editöryal EkipBu içerik SmartHukuk editöryal ekibi tarafından hazırlandı. Hukuki tavsiye niteliği taşımaz; resmi işlem öncesi güncel mevzuatı teyit edip yetkili bir avukata danışın.
Kaynak ve editöryal metodolojimizi inceleyin