Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2024/593 E., 2025/2761 K. (08.04.2025) – Tapu

8. Hukuk Dairesi 2024/593 E. , 2025/2761 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: K A R A R 2020 yılında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) geçici 8 inci maddesi gereğince yapılan kadastro tespit çalışması sırasında ... ili ... ilçesi ...mahallesinde bulunan dava konusu ...ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar, sırasıyla 1.319,50 m2 ve 2.133,22 m² yüzölçümü ve tarla niteliği ile belgesizden Hazine adına tespit edilmiş, taşınmazlara ait kadastro tespit tutanağının beyanlar hanesine "İş bu parsel üzerindeki zeytin ağaçları Hüseyin kızı ...'ya aittir" şerhi verilmiştir. Davacı vekili, dava konusu ... ili ... ilçesi ...mahallesi'nde bulunan ...ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazların, öncesinde murise ait iken mirasçılar arasında yapılan taksim sonucu müvekkiline intikal ettiğini ve komşu ...ada 397 parselle birlikte vekil edeni tarafından kullanıldığını ve vekil edeni lehine zilyetlikle kazanma koşullarının gerçekleştiğini belirterek, dava konusu ...ada ... ve ... parsellerin kadastro tespitlerinin iptali ile, müvekkili adına tescilini istemiştir. İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davacı lehine 3402 sayılı Kanun'un 14 ve 17 nci maddelerinde belirtilen zilyetlikle kazanma koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile, ... ili ... ilçesi ...mahallesi Köycivarı mevki ...ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile davacı ... adına tespiti ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş olup; hüküm, davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiş ve Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine dair verilen karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir. Somut olayda Mahkemece her ne kadar davacı lehine zilyetlikle kazanma şartlarının gerçekleştiğinden bahisle davanın kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuca varmak için yeterli inceleme ve araştırma yapıldığı söylenmez. Şöyle ki; taşınmazın sınırında ...ada ..numaralı mera parseli bulunmasına rağmen dava konusu taşınmazın meradan açılmak sureti ile kazanılıp kazanılmadığı belirlenmemiş, bu yöne ilişkin komşu köy mahalli bilirkişilerinin beyanları alınmadığı gibi dosya içerisindeki bilirkişi kurulu raporunda da taşınmazın meradan ne şekilde ayrıldığı hususu da yeterince açıklığa kavuşturulmamıştır. Ayrıca, dava konusu taşınmazlara komşu .. ve ... parseller 1964 yılında yapılan arazi kadastrosu sırasında tapu kaydına dayanılarak tespit ve tescil edildiği halde dayanak tapu kayıtları ve dayanak tapu kayıtlarının oluşumuna esas tüm bilgi ve belgeler dosyaya getirtilmemiş ve yine dava konusu taşınmazların sınırında bulunan .... parsellerin kadastro tespit tutanakları, varsa dayanak kayıtları ve dayanak kayıtların oluşumuna esas tüm bilgi ve belgeler dosyaya getirtilmemiş ve dayanak kayıtların çekişmeli parsel yönünü ne olarak okuduğu üzerinde durulmamıştır. Hal böyle olunca Mahkemece öncelikle tespit tarihinden 15-20-25 yıl (ayrıca taşınmazın kullanımsız olarak tespit harici bırakıldığı 1965 yılı) öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden ve komşu .., ..., .., .. ve .. parsel sayılı taşınmazların kadastro tespit tutanakları, dayanak kayıtları, dayanak kayıtların oluşumuna esas tüm bilgi ve belgeler, tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, taşınmazın bulunduğu köy ile komşu köylerden yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tespit bilirkişileri, taraf tanıkları ile teknik bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve keşifte komşu taşınmazların dayanak kayıtlarının çekişmeli parsel yönünü ne olarak okuduğu belirlenmeli, komşu taşınmazların dayanak kayıtlarının davalı taşınmaz yönünü "mera" olarak okuması durumunda, bu kayıt ve belgelerin aksinin soyut içerikli tanık sözleri ve bilirkişi raporları ile ispat edilemeyeceği, aynı kuvvet ve mahiyetteki belgelerle aksinin kanıtlanamaması halinde çekişmeli taşınmazın tamamı ya da bir bölümü üzerinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinmenin mümkün olamayacağı dikkate alınmalı; yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğunu, kime ait olduğunu, kimden nasıl intikal ettiğini, kim tarafından, ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığını, taşınmazların öncesinin kadim mera olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli; üç kişilik ziraat mühendisleri kurulundan, çekişmeli taşınmazların tarımsal niteliğini bildirir, biçimde, toprak yapısını, eğimini, bitki deseni ve diğer yönlerden mera vasfında olup olmadıklarını, çekişmeli kısımların mera parselinden nasıl ayrıldığını, zirai durumunu, taşınmazların üzerindeki zeytin ağaçlarının sayısı, deliceden aşı olup olmadığı, eğer deliceden aşılama ise aşı yaşlarının belirlenmesi ve üzerinde sürdürülen zilyetlik mevcut ise zilyetliğin şeklini ve süresini açıklayan, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisine hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak, dava konusu taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğunu, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığını, kullanımın hangi tarihten itibaren olduğunu, kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığını, taşınmazın çevresindeki taş duvarın ne zaman yapıldığını, imar-ihyaları tamamlanmış ise hangi tarihte tamamlandığını ve üzerlerinde sürdürülen zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğünü belirtir şekilde rapor alınmalı ve dava konusu taşınmazların konumunu hava fotoğrafları üzerinde göstermesi istenmeli; teknik bilirkişisine, keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, komşu taşınmaz kayıtlarının dava konusu taşınmaz yönünü ne olarak okuduğunu gösteren ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; çekişmeli bölümlerin öncesinin kadim mera olduğunun anlaşılması halinde meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin hukukça değer taşımayacağı düşünülmeli ve bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler gözardı edilerek, eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir. Kabule göre de; dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde 1/25.000 ölçekli nazım imar planı bulunduğu anlaşılmış olup; dosya kapsamında dava konusu taşınmazın imar planı kapsamında olup olmadığı, imar planı kapsamında ise ilk ne zaman imar planı kapsamına alındığı hususları araştırılmamıştır. Mahkemece çekişmeli taşınmazın mera olmadığı kanaatine varılır ise, dava konusu taşınmazın ilk imar planı kapsamına alındığı tarih belediyeden sorulmak sureti ile 3402 sayılı Kanunun 17 nci maddesi de göz önünde bulundurularak zilyetlikle kazanım koşullarının değerlendirmesi gerekmektedir. SONUÇ : Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, 1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 08.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.