6. Hukuk Dairesi 2025/317 E. , 2025/3064 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/935 E., 2024/1543 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 7. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/51 E., 2022/154 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl dava yönünden taraf vekillerince, ek karar yönünden asıl ve birleşen davada davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin ... ili, ... ilçesi, ... Yolu ve ... ... Köyü Yolu Üst Yapım İşi Sözleşmesini ... Büyükşehir Belediyesi ile akdettiğini, 03.01.2011 tarihinde işe başladığını, 12.01.2012 tarihinde işin süresinde bitirildiğini ve geçici kabulün eksiklikleriyle yapıldığını, Gölcük Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/23 D. İş sayılı dosyası ile belirtilen hususların tespitinin yapıldığını, müvekkilinin bitirdiği işte gizli ve açık ayıp olmadığını, eksik ve hatalı iş bırakılmadığını, fen ve sanat kurallarına göre projeye uygun imalat yapıldığını, idarenin kesin hakedişten dolayı müvekkili adına 437.281,06 TL'lik alacak çıkardığını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve haklar saklı kalmak kaydıyla, son hakediş KDV hariç 437.281,06 TL alacak için 24.01.2011 geçici kabul tarihinden itibaren MB temerrüt avans faizi oranında değişken faiz, dava tarihinden itibaren reeskont avans faiziyle birlikte, evvelki hakedişlerin zamanında ödenmemesinden 01.01.2012 tarihinden itibaren 2.326.646,48 TL'lik alacak bakiyesine mahsuben yapılan ödemelere kadarki dönemler için hesaplanacak tutarın bilirkişilerce hesaplanarak, ayrıca temerrütten kaynaklanan bankalara ödenen faizi, komisyonu BSMV ücreti olarak 83.255,61 TL ile factoring şirketine temlik verilmesi nedeniyle factoringe ödenen finansman zararı toplam 200.248,51 TL ile birlikte 637.529,57 TL toplam alacağın davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP Davalı iş sahibi vekili cevap dilekçesinde; idare ile davacı arasında ... ili, ... ilçesi, ... ve ... ... Grup Köy Yolu Üst Yapım İşi Sözleşmesinin 03.01.2011 tarihinde imzalandığını, işin bitim tarihinin 12.01.2012 tarihi olduğunu, 24.01.2012 tarihinde yapılan geçici kabul tutanağına göre 5 madde halinde geçici kabul eksik listesi düzenlendiğini, ancak müvekkili belediye elemanlarınca 01.06.2012 tarihinde yapılan denetimlerde eksikliklerin giderilmediğinin saptandığını, tespit dosyaları ve bilirkişi raporları ile işin projesine uygun olarak yapılıp yapılmadığının belirlenemediği hususu ile birlikte yolun imalatı ile ilgili yapım hatalarının görülmediği, proje hatasının olup olmadığı hususlarının ise tespit edilemediği yönündeki bilirkişi raporunun çelişkili olduğundan hükme esas almaya elverişli olmadığını ileri sürerek haksız açılan davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile menfi tespit davası yönünden davanın kabulüne, davacı ... İnş. Taah. ve Tic. A.Ş.'nin davalı ... Belediyesi Başkanlığı'na dava konusu yapım işinden dolayı borçlu olmadığının tespitine, alacak davası yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 437.281,06 TL alacağın dava açma tarihi olan 05.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Belediyesi Başkanlığı'ndan alınarak, davalı ... İnş. Taah. ve Tic. A.Ş.'ye verilmesine, davacının fazladan talep etmiş olduğu faiz, komisyon, BSMV ücreti olarak 83.255,61 TL ve factoring zararı olarak 116.992,90 TL olmak üzere toplam 200.248,51 TL finansman zararının reddine karar verilmiştir. 2.İlk Derece Mahkemesinin 2021/51 Esas, 2022/154 Karar, 22.04.2022 tarihli kararının süresi içinde taraflar vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairemiz 2022/3907 Esas, 2024/938 Karar, 18.04.2024 tarihli kararı ile asıl dava yönünden verilen kararın istinaf kanun yoluna tabi olduğu, birleşen dava dosyasının tefrik edilerek asıl dava dosyasının istinaf incelemesi yapılmak üzere ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi, asıl dava dosyası ile ilgili verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizi halinde asıl ve birleşen dava dosyasının temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi, asıl dava dosyası ile ilgili verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz edilmemesi halinde ise birleşen dava dosyasının temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi gerektiği belirtilerek, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir. 3. Dairemiz 2022/3907 Esas, 2024/938 Karar, 18.04.2024 tarihli geri çevirme kararı üzerine asıl dava dosyası İlk Derece Mahkemesince tefrik edilerek Bölge Adliye Mahkemesine istinaf incelemesi yapılmak üzere gönderilmiştir.
IV. İSTİNAF 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruların ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir. 2. Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı davalı vekilince temyiz, davacı vekilince katılma yoluyla temyiz edilmiştir. 3. Bölge Adliye Mahkemesinin 11.12.2024 tarihli ek kararı ile yasal süresinde muhtıra ile eksikliği giderilmesi istenen harç tamamlanmadığından davalı tarafın temyiz talebi hakkında HMK'nın 366 maddesi yollamasıyla HMK 3 44... /2 maddesi gereğince temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir. 4. Bölge Adliye Mahkemesinin 11.12.2024 tarihli ek kararı davalı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davalı vekili ek karar yönünden temyiz dilekçesinde; yasal süresinde temyiz başvurusu yapıldığını, harcının ödendiğini, gönderilen muhtırada aynen eksik kalan harcın “dosyaya” yatırılması şeklinde ifade kullanılmış olup, gönderilen muhtıranın yasada belirtilen şartları taşımadığından hukuken geçersiz olduğunu beyan etmektedir. 2. Davalı vekili esasa ilişkin sunduğu temyiz dilekçesinde; a. İçerik açısından yeterliliğe sahip olmayan hukuka ve gerçeğe aykırı raporun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, dosyada alınan raporların birbiri ile çelişkili olduğunu, b. Dava konusu geçici kabulün gerçekleşmediğini, c. İdarenin kusurlu olmadığını, davacının Yapım İşleri Genel Şartnamesi ilgili maddelerine uygun olarak ihbar ve uyarı görevini yerine getirmediğini, d. Yüklenicinin şartnamede belirtilen asfalt beton ve asfalt tabakası kalınlığına uymadığını, daha düşük serim yaptığını, e. Ayıba ilişkin uyarıların yapıldığını, yüklenicinin kendisine verilen ek süreye rağmen eksik ve ayıpları gidermediğini, f. Yüklenici şirketin hakedişlere mevzuatta belirlendiği şekilde itiraz etmediğini, g. Yüklenicinin açtığı ilk davada faiz talebinde bulunmadığını, avans faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir. 3. Davacı vekili katılma yoluyla sunduğu temyiz dilekçesinde; Kararın; “Alacak davası yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının fazladan talep etmiş olduğu faiz, komisyon, BSMV ücreti olarak 83.255,61 TL ve faktöring zararı olarak 116.992,90 TL olmak üzere toplam 200.248,51 TL finansman zararının reddine” kısmının bozulması gerektiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, eser sözleşmesi uyarınca bakiye iş bedeli alacağının tahsili ve geç ödemeden kaynaklanan finansman zararının tazmini istemlerine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 1. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’nce 11.12.2024 tarihinde verilen ek kararla muhtıra tebliğine rağmen süresinde eksik temyiz harcını yatırmadığından bahisle davalının temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş ise de; davalı tarafından temyiz dilekçesi ile birlikte 427,60 TL maktu temyiz karar harcı, 2.107,80 TL temyiz yoluna başvurma harcı, 1.000,00 TL gider avansı 20.11.2024 tarihinde yatırılmış, Mahkemece 21.11.2024 tarihli muhtıra ile Temyiz Nispi Karar Harcı: 4.303,53 TL, Temyiz Yoluna Başvurma Harcı: 2.107,80 TL, Gider Avansı: 1.000,00 TL, Tamamlanması gereken toplam gider: 7.411,33 TL’nin eksik olduğu, miktarı belirtilen posta giderinin ve harcın dosyaya yatırılması istenmiştir. Muhtırada yapılması gereken işlemin ne olduğu açıkça ve ilgili tarafın yanılmasına neden olmayacak biçimde gösterilmeli; bu açıdan ikmal edilecek harç ya da giderin miktarı ve yatırılma merci ve süresi, bunun yapılmamasının sonuçları net biçimde açıklanmalıdır. Davalının yatırması gereken eksik harç ve posta gideri muhtırada hatalı belirtilmiş, ikmali istenen eksikliğin “dosyaya yatırılması” şeklindeki ifadenin de tarafın yanılmasına neden olabileceği anlaşılmıştır. Bu durumda muhtıra geçersiz olduğundan ve davalı tarafından eksik olan nispi temyiz karar harcının da yatırıldığı anlaşıldığından; 11.12.2024 tarihli ek kararın kaldırılarak tarafların temyiz taleplerinin incelenmesine geçilmiştir. 2. Taraflar arasında 03.01.2011 tarihli, ... ilçesi, ... Yolu ve ... ... Köyü Yolu Üst Yapım İşine İlişkin Sözleşme imzalanmış olup, davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Mahkemece bakiye imalat hakediş bedeli yönünden talebin 437.281,06 TL yönünden kabulüne, finansman zararına yönelik talebin reddine karar verilmiştir. Taraf vekillerince karar temyiz edilmiştir. Dosyanın tetkikinde, inşaat ve imalat yönünden, bir kısım eksikliklerin tespit edilerek işin 12.01.2012 itibar tarihi itibariyle geçici kabulünün yapıldığı, dosya içerisinde mevcut hakedişlerde herhangi bir ceza ya da ayıplı imalat kesintisi, nefaset kesintisi yapılmadığı tespit edilmiştir. Bilirkişi raporlarında; imalat yapılan yolda bozulmalar meydana geldiği, timsah sırtı çatlakların oluşma sebeplerinin, taban zeminin yetersiz sıkışması ve yetersiz drenajı nedeni ile taşıma gücünün yetersizliği, yol üzerinde mevcut olan trafik yüküne göre tasarlanmayan ince kaplamanın aşırı trafik yükleri altında yorulması, ağır tonajlı araçların kullanımı, şartnamede belirtilen asfalt kalınlığının bu kullanıma uygun olmaması, üst yapı tasarımının yetersizliği, yolun drenaj kabiliyetinin yetersizliği, zeminin uygunsuzluğu, kullanılan malzeme ve imalatın uygunsuzluğu olduğu, yolda oluşan kusurlarda uygulama hatalarının etkisi bulunmakla birlikte bir diğer nedenin de yol üzerinde gerekli etüdlerin yapılarak trafik yükü doğru analiz edilerek uygun bir yol projesi hazırlanmamış olması olduğu, onaylı proje olmadan yol inşaatının yapılmasına izin verildiği, kullanılacak malzeme ve karışımın idarenin laboratuvarlarında test edildiği, idarenin denetim görevini yerine getirmediği, sorunun yüzeysel ve yer altı suyu drenajından da kaynaklandığı, drenaj işinin sözleşme kapsamında yer almadığı, proje eksiklikleri, yapılacak işte kullanılması gerekli bazı pozların ihale dosyasında olmaması ve hatalı yaklaşık maliyet dosyasıyla ihaleye çıkılması, bu eksikliklere rağmen sözleşmenin imzalanarak yüklenicinin işe başlatılmasının hatalı olduğu, geçici kabulde belirtilen eksikliklerin dosyaya sunulan belge ve faturalara göre yüklenici tarafından giderilmiş olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan davalı idarenin, Yol Bakım ve Onarım Şube Müdürlüğü tarafından Etüt ve Proje Müdürlüğüne yazılan 23.12.2011 tarihli yazıda; sanat yapıları ile ilgili pozlarda eksiklikler olduğu, granüler alttemel pozunun olmadığı, kazı - dolgu metrajlarının yetersiz olduğu, kendilerine yol kesiti verilmediği bu yüzden inisiyatif kullanarak keşif limitleri ve yasal limitler içerisinde kendi imkanlarıyla eksiklerini gidermeye çalıştıkları, gönderilen projelerde profil tip en kesitinin ve detay eklerinin bulunmadığı ve defalarca etüt ve proje müdürlüğünden istenmesine rağmen gönderilmediği, plent-miks ve binder metrajlarında uyuşmazlık olduğu, yapılan hesaplara göre plent-miks tabakasının 15 cm ve binder tabakasının birim fiyat tarifine göre 8 cm alındığı, ağır tonajlı tır ve kamyonlardan oluşan trafik dikkate alınmadan projelendirme yapıldığı, zayıf kesitlerin iyileştirilebilmesi için kullanılabilecek herhangi bir pozun olmadığı, tüm deney ve ölçümlerin yapılmış olmasına rağmen çatlakların oluştuğunun bildirildiği, ardından da geçici kabul işleminin yapıldığı görülmektedir. Bu durumda; proje eksiklikleri, yapılacak işte kullanılması gerekli bazı pozların ihale dosyasında olmadığı ve hatalı yaklaşık maliyet dosyasıyla ihaleye çıkıldığı, bu eksikliklere rağmen sözleşmenin imzalanarak yüklenicinin işe başlatıldığı, kurum içi yazışmalarda açıklanan proje hatalarının ve eksik hususların bilindiği, buna rağmen geçici kabulün yapıldığı, geçici kabule kadar yükleniciye herhangi bir ikaz ve uyarıya rastlanılmadığı, eksik işlerin ikmalinin yapıldığının dosya kapsamında tespit edildiği, kararda isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre ve özellikle proje eksiklikleri, yapılacak işte kullanılması gerekli bazı pozların ihale dosyasında olmadığı ve hatalı yaklaşık maliyet dosyasıyla ihaleye çıkıldığı, bu eksikliklere rağmen sözleşmenin imzalanarak yüklenicinin işe başlatıldığı, kurum içi yazışmalarda açıklanan proje hatalarının ve eksik hususların bilindiği, buna rağmen geçici kabulün yapıldığı, geçici kabule kadar yükleniciye herhangi bir ikaz ve uyarıya rastlanılmadığı, eksik işlerin ikmalinin yapıldığının dosya kapsamında tespit edildiği ve kararda isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına dair 11.12.2024 tarihli ek kararın KALDIRILMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle; temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Ek karar yönünden temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, Asıl dava yönünden aşağıda yazılı harçların temyiz eden taraflara yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24.09.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi. - MUHALEFET ŞERHİ - 6098 sayılı TBK'nın 472/son maddesinde eser meydana getirilirken iş sahibinin sağladığı malzemenin veya eserin yapılması için gösterdiği yerin ayıplı olduğunun anlaşılması veya eserin gereği gibi zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durum ortaya çıkması halinde yüklenicinin bu durumu hemen iş sahibine bildirmek zorunda olduğu, bildirmezse bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olacağı belirtilmiş olup genel ihbar mükellefiyeti diye adlandırılan bu maddedeki düzenlemenin devamında aynı Kanun'un 476. maddesinde, eserin ayıplı olması yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara karşı, iş sahibinin talimatından kaynaklanmış ise veya ayıp herhangi bir sebeple iş sahibine yüklenebilecek olursa iş sahibinin eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamayacağı hükmü getirilmiştir. Somut olayda yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarında şartnamede belirtilen asfalt kalınlığının ağır tonajlı araçların kullanıma uygun olmadığı, üst yapı tasarımının yetersiz olduğu, yol üzerinde gerekli etüdlerin yapılarak trafik yükü doğru analiz edilerek uygun bir yol projesi hazırlanmamış olması olduğu sonuçta yapılan yolda bozulmalar olduğu açıklanmıştır. Yukarıda belirtildiği gibi davacı yüklenici gerek TBK 472/son maddesi gerekse sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğinden yolda meydana gelen bozulmalardan sorumlu tutulmalıdır. Mahkemece verilen kararın bu nedenle bozulması gerektiği düşüncesinde olduğumdan sayın çoğunluğun onama görüşüne katılamıyorum. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 962508f86703f1b4 1c0332a36df08cc8