6. Hukuk Dairesi 2025/179 E. , 2025/1329 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1089 E., 2024/1811 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 15. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/28 E., 2024/88 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirket grubu ile davalı arasında Ambulans Helikopteri Kiralama Hizmet Alımına Ait Sözleşme imzalandığını, Afyon, Kayseri, Çanakkale, Van olmak üzere 4 bölgeye ilişkin helikopterler için sözleşmede kararlaştırdıkları göreve başlama tarihinde davacılar tarafından hazır edilemediğini, davalı idare tarafından sözleşmeye ve şartnameye uygun hareket edilmesi gerektiğinin yazı ile kendilerine bildirildiğini sonrasında ise göreve başlanmaması nedeniyle idare tarafından davacı aleyhine hakediş cezaları uygulandığını ve hakedişlerinden gecikme dolayısıyla mahsup yapıldığını, hak ediş cezaları sonrası davacı tarafından davalıya 09.07.2019 tarihli başvuru ile; Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 10-e maddesi kapsamında mücbir sebep süre uzatım talep ettiklerini, davalı tarafından 21.08.2019 yazısı ile yüklenici ile helikopterleri kiraladığı firmalar arasında yaşanan olumsuzlukların hizmet alıcısı idareyi bağlamayacağı, mücbir sebep için aranan önlenemezlik, öngörülemezlik ve yüklenici kusurundan kaynaklanmama şartlarının gerçekleşmemiş olması sebebiyle bu talebi kabul etmediklerini bildirdiklerini, davacının söz konusu helikopterleri iki ayrı firmadan kiraladığını firmalardan birinin helikopterleri sattığını, diğerinin ise aralarında yaşanan bazı olumsuzluklar nedeniyle helikopterlere el koyduğunu o sebeple söz konusu dört bölgede helikopterlerin işe başlayamadığını, davacının bunun üzerine başkaca helikopterler için arayışa girdiğini ancak prosedürlerin çok zor olması sebebiyle bunun bir süreç gerektireceğini, tüm bu yaşananlarda davacının kusuru olmadığını, önlenemez ve öngörülemez bir durum olduğunu o sebeple idarenin 21.08.2019 tarihli başvurunun kabul edilmemesine dair kararının iptalini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının taraf ehliyetinin bulunmadığını, davacının iş ortaklığı olduğunu tüzel kişiliği bulunmayan bu ortaklığın tüm ortakların taraf olarak gösterilmesi suretiyle dava açılması gerektiğini, davanın tespit davası mahiyetinde açıldığından davada hukuki yararının bulunmadığını, davacının tedarikçisine ödemelerini zamanında yapmadığından ambulans helikopterlerini temin edemediğini, davacının kendi kusuruyla ortaya çıkan bu durumu mücbir sebep olarak ileri sürdüğünü, önlenemezlik ve öngörülemezlik şartlarını da sağlamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların mücbir sebebe dayanak gösterilen, yüklenicinin helikopterleri kiraladığı firmalardan birinin helikopterlerini satışa çıkarması, bir diğerinin ödemelerde yaşanan aksaklıkları gerekçe göstererek helikopterlere el koyması durumunun yüklenicinin ticari ilişkilerinden kaynaklı bir durum olması helikopterleri kiraladığı firmalar arasındaki yaşanan olumsuzlukların hizmetin alıcısı olarak idare açısından mücbir sebep olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, sözleşme konusu işin niteliği dikkate alındığında başvurudaki olayların, öngörülmezlik ve önlenemezlik hususlarını kapsamadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verimiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; a. Bahsi geçen ambulans helikopterlerin çok kısa süreden yenilerinin piyasadan bulunmasının mümkün olmadığını, b. Helikopterlerin temini konusunda kiralama yaptıkları firmaların aralarında sözleşmeye öngörülemez ve önlemez şekilde aykırı davranmaları nedeniyle gecikmenin yaşandığını, davacının kusuru bulunmadığını, c. Davalı ... Bakanlığının sözlemeye veya teknik şartname ile yedek helikopter bulundurma sorunluluğu getirmediğini, bu sebeple mücbir sebep taleplerinde haklı olduklarını beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan muarazanın önlenmesi istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Fazla yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.