6. Hukuk Dairesi 2024/874 E. , 2025/1335 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1461 E., 2023/1245 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2013/203 E., 2023/243 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin onarım işini bitirdiğini, tutanakla bildirilen eksikliklerin tamamlandığını, taşınmazın kiralandığını ve 12.07.2010 yılından itibaren otel olarak kullanıldığını, işin bitirilmesine rağmen kesin teminat mektubunun taraflarına iade edilmediğini, davalı bankanın teminat mektubunu irad kaydettiğini, Vakıflar Genel Müdürülüğü'nün şifai talebi doğrultusunda ilave işler yapıldığını ve bunun için 335.190,00 TL + KDV alacaklı olduklarının mahkemece tespit edildiğini ancak tespit edilen alacak miktarının müvekkiline ödenmediğini belirterek; müvekkilinin kesinleşen 213.725,19 TL + KDV hakedişinin de idare tarafından ödenmediğini, müvekkilinin karşı tarafa verdiği ve davalı lehine irad kaydedilen 639.000,00 TL'lik kesin teminat mektubu bedelinin nakde çevrildiği günden itibaren, onarım esnasında idarenin talebi ve talimatı doğrultusunda müvekkili tarafından sözleşme kapsamı dışında yapılan ve mahkemece tespit edilen 335.190 TL +KDV (60.332,76 TL) ilave işler bedelinin harcamanın yapıldığı günden itibaren, 213.725,19 TL + KDV (38.470,534 TL) hakediş alacaklarının hakediş tarihinden itibaren işleyen ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; 2004 yılı Olağan Genel Kurulunda ... idaresi ve denetiminde bulunan mazbut vakıflar adına kayıtlı olan ve Kültür ve Tabiat Varlıklarının Koruma Kurulu nezdinde eski eser tescilli abide eserlerin bakımı, onarımı, restore edilmesi ve yaşatılması amacıyla ...'ne 50.000.000,00 TL'nin bağış olarak ödenmesi hususunda karar verildiğini, bu karar doğrultusunda ... adına müvekkili banka ile davacı arasında ... ... ... işine ilişkin sözleşme akdedildiğini, davacının eksik hatalı ve projeye aykırı imalâtlarda bulunduğunu, müvekkili bankanın ...'nün bir iştiraki olmadığını, ayrı bir tüzel kişiliği bulunduğunu, Genel Müdürlüğün talimatı ile yapılan işlemlerden dolayı müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, verilen teminat mektubunun nakde çevrilmesinin hukuka uygun olduğunu, teminat mektubunu nakde çeviren müvekkilinin mektup ile garanti edilen meblağı kendi hesabına değil ...'nün hesaplarına aktardığını, bu nedenle müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı tarafın hak ettiğini iddia ettiği bedellerin ödenebilmesi için ... tarafından bundan önceki ödemelerde olduğu gibi müvekkili bankaya yazılı talimat verilmesinin zorunlu olduğunu, davacının iddialarını kabul etmediklerini beyanla davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile eksik işlerin tamamlandığına dair kontrol firması yetkililerince 24.07.2009 tarihinde tutanak tutularak idareye verildiği ancak idare tarafından onaylanmadığı, imza eksiğinin bulunduğu, davacı tarafından onarım işinin tamamlanmadığına ilişkin dosyada bir delil mevcut olmadığı, davalının yalnızca kendi iç teftiş raporuna dayandığı ancak dayanılan raporda eksikliklerin neler olduğunun belirtilmediği, davacının sözleşmeden kaynaklanan 4.260.000,00 TL hakediş miktarına hak kazandığı, delil tespit raporuna göre davacının 17.08.2010 tarihi itibariyle sözleşme dışında 335.182,00 TL'lik iş artışı olduğu, işleri tamamlayıp davalından kiralayan şirkete taşınmazın teslim edildiği, şirket tarafından kiralanıp işletildiği (Bursa Vakıflar Bölge Müdürlüğü ... imzası ile ... A.Ş'ye otel olarak kiralandığına dair 16.07.2010 tarihli tutanağa atıfla), davacının 335.182+60.332,76 KDV=395.514,76 TL eklendiğinde 4.655.514,76 TL iş bedelini sözleşme ve sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında talep edebileceği, sözleşmeden kaynaklanan iş bedeli: 4260.000-4.046.274,81 (yapılan ödemeler düşülüp)=213.725,19+38.470,58 KDV = 252.195,77 TL, ilave işler bedeli: 335.182+60.332,76 KDV=395.514,76 TL, eksik ve ayıplı iş nedeni ile fazla ödeme yapıldığından bahisle teftiş kurulu raporuna göre 841.224,07 TL'nin tazmini için 639.000,00 TLlik teminat mektubunun paraya çevrilmesi için haklı bir hukuki sebebin varlığı ve zararın davalı tarafından ispat edilemediği, teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrildiği, paraya çevrildiği 12.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı bankadan teminat mektubu bedelinin istirdadına karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; a. Dava konusu olay ile ilgili Edimin İfasına Fesat Karıştırmak suçu kapsamındaki davanın sonucunun beklenilmediğini b. Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığı’nın 31.12.2010 tarihli, 42/10-49 sayılı Soruşturma Raporu’nda, Koruma Kurulu onaysız projeler üzerinden imalatlar yapıldığının ve yapılmayan imalat kalemlerinin yapılmış gibi gösterilip hakediş düzenlendiğinin ve fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini c. Davanın bankaya yöneltilemeyeceğini ...'ne vekaleten iş yapıldığını husumet ehliyeti olmadığını, d. Sözleşmenin Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu Kapsamındaki Kültür Varlıklarının Rölöve, Restorasyon, Restitüsyon Projeleri, Sokak Sağlıklaştırma, Çevre Düzenleme Projeleri ve Bunların Uygulamaları İle Değerlendirme, Muhafaza, Nakil İşleri ve Kazı Çalışmalarına İlişkin Mal Ve Hizmet Alımlarına Dair Yönetmelik hükümlerine tabi olduğunu, yönetmeliğin 32. maddesinde, “Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü uyarınca teminatın paraya çevrilmesinin doğru olduğunu beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan hakediş alacağı, ilave iş bedeli alacağı ve teminatın iadesi istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine , Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.