6. Hukuk Dairesi 2025/1206 E. , 2025/2979 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/3100 E., 2025/337 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Tokat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/42 E., 2024/317 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 08.06.2020 tarihinde davalı idare ile Laboratuvar Hizmet Alımına İlişkin Sözleşme imzaladığını, hizmetin verilmesi esnasında Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun geçici 6. maddesinin uygulanmasına ilişkin 13.05.2022 tarihli Cumhurbaşkanı kararı yayımlanıp aynı gün yürürlüğe girdiğini, bu kararname kapsamında arttırımlı fiyat farkının istenilebilmesi için en geç 13.06.2022 tarihine kadar yazılı başvuru yapılması şartı getirildiğini, müvekkilinin 16.05.2022 tarihinde fiyat farkı talepli dilekçesini hazırlayarak ... İl Sağlık Müdürlüğüne verdiğini, ... Devlet Hastanesi, ... Devlet Hastanesi ve ... Devlet Hastanesi tarafından başlangıçta Artırımlı Fiyat Farkından doğan alacaklarının ödendiğini, ödeme akabinde tekrar aynı Hastanelerin, bu ödemelerin yersiz olduğunu iddia ederek 02.11.2022 tarihinde işbu ödemelerin iadelerini talep ettiklerini, müvekkilinin ihtirazı kayıt koyarak bu ödemeyi iade ettiğini, diğer hastaneler için ise 16.05.2022 tarihli ödeme taleplerine ilişkin sadece 01.05.2022 tarihinden sonrası için artırımlı fiyat farkını ödediklerini, 01.01.2022-30.04.2022 tarihleri için herhangi bir hesaplama veya ödeme yapmadıklarını ileri sürerek, ..., ... ve ... Devlet Hastaneleri nezdinde doğan alacağı yönünden HMK'nın 109. maddesi uyarınca kısmi dava olmak üzere 1.000,00 TL, ihale kapsamındaki diğer hastaneler yönünden ise HMK m.107 uyarınca belirsiz alacak davası olmak üzere 1.000,00 TL alacağın tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetkili mahkemenin Ankara Mahkemesi olduğunu, Arabuluculuğa başvuru olmadan dava açıldığını, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacının tek bir dilekçe ile kısmi ve belirsiz alacak davası açmasının hukuka aykırı olduğunu, davacının 16.05.2022 tarihli dilekçesinde 01.01.2022-31.03.2022 arasındaki dönem için ek fiyat farkı alacağının tahsilini açıkça talep ettiğini, davacının dilekçesinde arttırımlı fiyat farkı alacağına ilişkin herhangi bir talebinin bulunmadığını, 2022/DK.D-268 Karar sayılı Kamu İhale Kurulu kararının sonuç kısmında "...yüklenici tarafından yazılı olarak yapılan başvurudan artırımlı/ek fiyat farkından hangisinin/hangilerinin hesaplanması talebinde bulunulduğu açık bir şekilde anlaşılıyorsa, yüklenicinin açık şekilde anlaşılan bu iradesi doğrultusunda işlem yapılması; yüklenici tarafından yazılı olarak yapılan başvuruda talep edilen fiyat farkı türünün açıkça belirtilmediği hallerde ise anılan Kanun maddesinin amacı gözönünde bulundurularak, esaslardaki şartların sağlanması kaydıyla, sözleşmelerin talebe konu kısımları için (varsa) ek fiyat farkının ve/veya artırımlı fiyat farkının esasların ilgili hükümleri dikkate alınarak ayrı ayrı hesaplanması gerektiği anlaşılmaktadır" denildiğini, 2022/DK.D-268 Karar sayılı Kamu İhale Kurul Kararı kapsamında davacının arttırımlı fiyat farkı alacağı talebinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirket tarafından talep edilen hastanelere 31.03.2022 tarihine kadar olan hakedişler için ek fiyat farkı talebinde bulunulduğu, artırımlı fiyat farkı talebinde bulunmadığı, talep üzerine 01.01.2022-31.03.2022 dönemlerini kapsar ek fiyat farkının hesaplanarak ödemelerin yapıldığı ve 13.05.2022 tarihinden önceki hakedişlerin artırımlı fiyat farkının hesaplanabilmesi için 30 gün içinde başvuru zorunluluğu olduğu ve davacı tarafın da bu süreçte sadece ek fiyat farkı talep ettiği ve bu farkı da tahsil etmiş olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesinin kararının gerekçesiz olduğunu, davalı idarenin ek fiyat farkı'nın yanında artırımlı fiyat Farkı'nı da ödemesi gerektiğini, yerel mahkemenin, müvekkilinin artırımlı fiyat farkı talebinde bulunmadığı yönünde hatalı bir değerlendirme yaptığını, davalının yapmış olduğu ödemenin iadesini talep etmesindeki haklılık/haksızlık durumunun irdelenmediğini, müvekkilin iradesinin hatalı ve eksik yorumlandığını beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Sonuç Uyuşmazlık, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan arttırımlı fiyat farkı alacağının tahsili istemine ilişkindir. Davacı 08.06.2020 tarihli sözleşme ile sözleşmenin 10. maddesinde sayılan hastanelerde “Puana dayalı sonuç karşılığı laboratuvar hizmet”işini üstlenmiştir. Sözleşmenin 9. maddesinde işin süresinin 01.07.2020 tarihinde başlanıp 30.06.2022 tarihinde bitirileceği kararlaştırılmış, aynı sözleşmenin 14. maddesinde fiyat farkının verilmeyeceği, mücbir sebeplerle süre uzatımının verilmesi halinde yürürlükte bulunan esaslara göre fiyat farkı verileceği kabul edilmiştir. Dosya kapsamına göre davacının 16.05.2022 tarihli dilekçe ile Kamu ihale sözleşmeleri kanunun geçici 6. maddesinin uygulanmasına ilişkin 13.05.2022 tarihli Cumhurbaşkanı kararının “01.01.2022 ile 31.03.2022” tarihleri arasında verdiği hizmetler için uygulanması talebiyle başvurduğu, bu talebi üzerine ..., ... ve ... Devlet Hastaneleri tarafından kendisine ödeme yapıldığı ancak daha sonra davalı idare tarafından yapılan ödemelerin hatalı yapıldığı gerekçesi ile iadesinin istendiği, davacının itirazi kayıt koymak sureti ile ödemeleri iade ettiği anlaşılmaktadır. 4735 sayılı KİSK geçici 6.1.a maddesinde “01.01.2022 tarihinden sonra (bu tarih dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için; ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunanlarda, sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkı tutarı oransal olarak artırılabilir, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayanlar ile hüküm bulunmakla birlikte sadece girdilerin bir kısmı için fiyat farkı hesaplananlarda hesaplanmayan kısımlar için de fiyat farkı verilebilir” hükmü bulunmakta olup aynı maddenin “b” bendinde ise “01.01.2022 ile 31.03.2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, 01.07.2021 ile 31.03.2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) ihalesi yapılan işlerde ihale tarihinin (son teklif verme tarihi) içinde bulunduğu aya ait endeks, 01.07.2021 tarihinden önce ihale edilen işlerde ise 2021 yılı Haziran ayına ait endeks temel endeks olarak kabul edilerek ve sözleşme fiyatları kullanılarak yüklenicinin başvurusu üzerine sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkına ilave olarak ek fiyat farkı verilebilir” hükmü getirilmiştir. 4735 sayılı KİSK geçici 6. maddesinin uygulanmasına ilişkin esasları düzenleyen 13.05.2022 tarihli 2022/5546 sayılı Cumhurbaşkanı kararının 2/1 maddesinde “01.04.2022 tarihinden önce 04.01.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden yapılan ve 4735 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği 15.04.2022 tarihi itibarıyla devam eden (kabulü/geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde; a- 01.01.2022 ile 31.12.2023 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için; ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunanlarda, sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkı tutarı bu Esaslara göre artırılır, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayanlar ile hüküm bulunmakla birlikte sadece girdilerin bir kısmı için fiyat farkı hesaplananlarda hesaplanmayan kısımlar için de bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanır. b- 01.01.2022 ile 31.03.2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın verilecek ek fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır”denilerek fiyat farkı esasları belirtilmiştir. Görüldüğü gibi gerek KİSK geçici 6. maddesi gerekse bu maddenin uygulanmasına ilişkin 2022/5546 sayılı Cumhurbaşkanı kararının yukarıda açıklanan metinlerinde hangi dönemler için hangi koşullarda fiyat farkının verilmesi gerektiği açıkça anlaşılmaktadır. İdarenin yüklenicinin 2022/5546 sayılı Cumhurbaşkanı kararında belirtilen süre içinde yaptığı başvurusu var ise esaslarda belirtilen koşulların bulunup bulunmadığını değerlendirerek talep hakkında olumlu olumsuz karar vermesi gerekir. Somut olayda davacının 16.05.2022 tarihli dilekçesi ile idareye başvuruda bulunarak “01.01.2022 ile 31.03.2021” tarihleri arasında yaptığı hizmetler için talepte bulunduğu, idare tarafından talebin uygun görülerek bazı hastaneler için ödemeler yaptığı ancak sonrasında Kamu İhale Kurulu’nun 2022/DK.D-268 sayılı kararına göre davacının başvuru dilekçesinde açıkça “artırımlı” fiyat farkı talep etmediği gerekçesi ile ödemelerin iadesini istediği anlaşılmaktadır. İdarenin kanunun belirlediği fiyat farkının verilip verilmeyeceği konusunda takdir hakkı bulunmayıp koşulları var ise tüm fiyat farklarının ödenmesi gerekir. Bunun için yüklenicinin süresinde verdiği dilekçesinde talebinin hangi tür fiyat farkına ilişkin olduğunu açıklamasına gerek olmadığı gibi davacı dilekçesinde talepte bulunduğu dönemleri açıkça belirttiğine göre alacak koşullarının bulunup bulunmadığının incelenmesi gerekir. Açıklanan bu gerekçeye göre mahkemece yapılması gereken iş konusunda uzman bir bilirkişi heyeti oluşturularak davacının talep ettiği dönemlerde 4735 sayılı KİSK geçici 6. maddesinin uygulanmasına ilişkin esasları düzenleyen 13.05.2022 tarihli 2022/5546 sayılı Cumhurbaşkanı kararının 2/1 ve 2/1-a ve b maddesinde belirlenen koşullara göre alacağının olup olmadığını incelettirip sonucuna göre karar verilmesinden ibaret iken yanılgılı hukuki gerekçe ile karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 18.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 72c2a3205167c97c cf30cc2c05f2a1ae