3. Hukuk Dairesi 2024/1637 E. , 2025/4787 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/116 E., 2024/243 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 22. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/534 E., 2022/41 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili; davalının Emniyet Genel Müdürlüğünün ihtiyaç duyulan alanlarında bilimsel çalışmalarda bulunmak üzere 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 78., 79. ve 80. maddeleri ile “Yetiştirilmek Amacıyla Yurtdışına Gönderilecek Devlet Memurları Hakkında Yönetmelik” ve “... Yurt İçi-Yurt Dışı Lisansüstü Eğitim ve Yurt Dışı Kısa Süreli Eğitim Yönergesi” çerçevesinde yetiştirilmek amacıyla yurt dışı eğitimine gönderildiğini, davalı yurt dışı eğitimini tamamlayarak dönmediği ve eğitimine ilişkin idareye teslim etmesi gereken belgeleri teslim etmediği, 17.08,2012-16.08.2015 tarihleri arasında görevlendirildiği doktora eğitimini tamamlamayarak kamu zararına sebebiyet verdiği için, eğitimi süresince yapılan tüm masrafların ilgili mevzuat gereği tahsili için hakkında kişi borcu alacak takip dosyası açıldığını, 17.08.2016 tarihli ve 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile “Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olduğu” gerekçesi ile rütbesi alınarak kamu görevinden ihraç edildiğini, davalının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyerek kamu zararına sebebiyet verdiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş 13.08.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 165.077,95 USD karşılığı 1.413.067,25 TL'ye artırmıştır.
II. CEVAP Davalı, davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalının doktora eğitimi programına katılmak üzere yurt dışında görevlendirildiği, 01.09.2015 tarihinde İçişleri Bakanının oluru ile süre uzatımı yapıldığı, akabinde aylıksız izin alan davalının görevinden ihraç edildiği, ihraç işleminin iptaline dair dosyaya her hangi bir karar ibraz edilmediği, davalının süre uzatıma rağmen doktora eğitimini tamamlamadığı ve istenilen belgeleri süresinde davacı idareye teslim etmediği, tanınan süre içinde doktora eğitimini taamlamayarak kamu zararına sebebiyet verdiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalının mecburi hizmet yükümlülüğü altında olduğu sabit ise de; davalı hakkında daha sonra yürürlüğe giren 675 sayılı KHK'nın 10/1-b maddesi hükümlerinin uygulanması, dolayısıyla 675 sayılı KHK hükmü nedeniyle davalının taahhütnameden kaynaklanan mecburi hizmet ve eğitim masrafı borcunun kalmadığının kabulü gerektiği, aynı zamanda yapılan yargılama giderleri hakkında 675 sayılı KHK'nın 10/3 maddesi hükümlerinin uygulanması gerektiği, bu itibarla davada vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilemeyeceği, Mahkemece; 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 10. maddesi gereğince, davalının yükümlülüklerinden kurtulduğunun gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmeksizin yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; davalının görevlendirildiği yurt dışı eğitimini tamamlamayarak kamu zararına sebebiyet verdiğini, 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden ihraç edildiğini, mevuata uygun olan alacağın net bir şekilde ortaya konulduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık; 670 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkartılan davalının, gönderilmiş olduğu yurt dışı öğrenimini tamamlamaması nedeniyle, imzalamış olduğu yüklenme senedi hükümleri uyarınca kendisi için yapılan eğitim giderlerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir. 29.10.2016 tarihinde yürürlüğe giren 675 sayılı KHK'nın peşin ödenen aylıklar ve mecburi hizmet başlıklı 10. maddesi; "(1) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler ile doğrudan veya anılan kanun hükmünde kararnamelerde öngörülen usuller çerçevesinde meslekten, kamu görevinden veya ilgili kurumların teşkilatından çıkarılanlar ile 15/8/2016 tarihli ve 673 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesi uyarınca öğrencilikle ilişikleri kesilenlerin; a) Çıkarıldıkları veya öğrencilikle ilişiklerinin kesildiği aya ilişkin olarak peşin ödenen mali ve sosyal haklarının çıkarılma tarihinden sonraki günlere tekabül eden kısımları geri alınmaz. b) Mecburi hizmet yükümlülükleri ve mecburi hizmete bağlı borç yükümlülükleri ortadan kalkar, buna ilişkin dava ve borç takibi işlemlerine son verilir. Bunlardan alınmış olan yüklenme senetleri ve muteber imzalı müteselsil kefalet senetlerinde yazılı olan tutarlar, ilgili kamu personelinden yahut kefillerinden talep ve tahsil edilmez. (2) Birinci fıkranın (a) bendi kapsamındaki mali ve sosyal haklardan bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı tarihe kadar tahsil edilmiş olan tutarlar geri ödenmez. (3) Bu madde kapsamında sonlandırılan davalarda vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmez, hükmedilenler tahsil edilmez.." şeklindedir. 675 sayılı KHK'nın 10. maddesi 06.02.2018 tarihli ve 7082 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 08.03.2018 tarihli ve 30354 mükerrer sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesi sonucu aynen kanunlaşmıştır. Somut olayda; davalının, 02.08.2012 tarihli Bakan oluru ile yurt dışı eğitimi amacıyla 17.08.20 12... .08.2015 tarihleri arasında ABD'ye gönderildiği, davacı idare ile davalı ve kefiller arasında yüklenme senedi ve müteselsil kefalet senedinin düzenlendiği, Bakanlık oluru ile eğitim süresinin 01.09.2015 tarihine kadar uzatıldığı, davalının süre uzatım talebinin reddine ilişkin idari işlemin iptali için açtığı davada davanın reddine karar verildiği, kararın Danıştay incelemesinden geçerek kesinleştiği, davalıya 12.07.2017 tarihine kadar aylıksız izin verildiği, davalı aylıksız iznini kullanmakta iken 17.08.2016 tarihinde yürürlüğe giren 670 sayılı KHK'nın 2. maddesi uyarınca polislik mesleğinden ihraç edildiği anlaşılmıştır. Şu durumda; Bölge Adliye Mahkemesince, 675 sayılı KHK'nın 10. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve üçüncü fıkrasının eldeki davada uygulanması, ayrıca vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesinin yerinde olduğunun anlaşılmış olmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! ea999c7446b1f6e0 6ef30783bfc5529c