11. Hukuk Dairesi 2024/4854 E. , 2025/4345 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1286 Esas, 2024/757 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) SAYISI : 2015/278 E., 2020/501 K. Bölge Adliye Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 17.06.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı ... Tic. A.Ş. ve davacı ... vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü. KARAR
I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; ... Orman Ürünleri Teks. Turz. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti.’nin ... Bankası ... Şubesi'nden kredi çektiğini, bu krediye ..., ..., ..., ..., .ve ...'un kefil olduklarını, bu kredinin temini için kefillerden ...'a ait .. İli, ... Köyü, 530 parsel, .. İli, .. Mah., 135 ada, 15 parsel, 20 numaralı bağımsız bölüm, ... Deri. San. ve Tic. Ltd. Şti,’ne ait ... İli, ... Köyü, 115 ada, 2 parsel numaralı taşınmaz, ...'a ait ... Mah., 318 ada, 67 parsel, 4 numaralı mesken üzerine ipotek tesis edildiğini, kredinin kısmen ödenmesinden sonra bakiye borcun ödenmemesi üzerine ... Bankası ... Şubesi'nin, 28.11.2008 tarihli ihtarnameyi gönderdiğini, kredi alacağının tahsili için ... 3. İcra Müdürlüğünün 2009/2665 E., 2009/2664 E., 2009/3982 E., 2009/2238 E. sayılı icra dosyaları açıldığını, takiplerden önce ... Köyü, 530 parselin tamamının ... Soğuk Hava Depoları Organik Tarım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (... A.Ş.), ... Mahallesi, 135 ada, 15 parsel, 20 numaralı meskenin tamamının ise ... tarafından satın aldığını, bu kredi alacağı nedeniyle 4 gayrimenkul için verilen ipoteklerin, ... 3. İcra Müdürlüğünün 2009/2665 E., 2009/2664 E., 2009/3982 E. ve 2009/2238 E. sayılı icra dosyalarının, ... 2. Noterliğinin 07.03.2012 tarihli temlik sözleşmesi ile 636.998,00 TL bedel karşılığı ... Bankası ... Şubesi tarafından ...'e temlik edildiğini, yani ... Bankası A.Ş.’ye oluşan 636.998,00 TL kredi borcunun ... tarafından ödenerek temlik alındığını, davacı ...’ın söz konusu kredi borcunun müşterek ve müteselsil kefili, diğer davacılar ... ve ... A.Ş.'nin ise ... Köyü, 530 parsel ile ... Mah., 135 ada, 15 parsel, 20 numaralı bağımsız bölümün ipotekten sonraki tapu maliki olduklarını, müvekkillerinden ... A.Ş.’nin aldığı ... Köyü'ndeki gayrimenkul üzerine birçok ağaç diktiğini, tesisler kurduğunu, kuyular açtırdığını, icra dosyalarından işlemlere devam edilmesi halinde çok mağduriyet yaşayacağını, ... açısından ... Mahallesi’ndeki ev konusunda benzer durumun söz konusu oldu��unu ileri sürerek ... Tapu Müdürlüğünün 09.03.2012 tarih ve 3135 yevmiye numaralı tescil istem belgesinde terkinle fek edilmiş dava konusu ipoteklerin Tapu Müdürlüğündeki işleme dayanılarak terkinine, Mahkeme aksi kanaatte ise ... Deri. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... Köyü, 115 ada, 2 parseldeki fabrika binasını, ... Tapu Müdürlüğününün 09.03.2015 tarihli işlem ile ... Otomotiv İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne 1.047.000,00 TL'ye sattığını, temlik alacaklısının alacağını fazlasıyla alması sebebiyle kefil olunan miktarla kıyaslandığında davacı kefil ...'ın diğer davacıların alınan gayrimenkullerdeki ipoteklerden borçlu ve sorumluluğunun olmadığını tespitine, banka kredisine mütessilen kefil olan belirtili 9 kefil olması sebebiyle davacı ...'ın sorumluluğu kabul etmemekle birlikte olsa olsa borç miktarının 1/9'u oranında borçlu olması gerekliliğinden ipoteğin paraya çevrilmesi şeklinde yapılan ... 3. İcra Müdürlüğünün 2009/2665 E. ve 2009/2664 E. sayılı takiplerinin iptaline, ... İli, ... Köyü, 530 parsel ile ... İli, ... Mah., 135 ada, 15 parsel, 20 numaralı bağımsız bölüm üzerine konulmuş olan ipoteğin fekkine, ... 3. İcra Müdürlüğünün 2009/2665 E., 2009/2664 E. sayılı takiplerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dışı borçlu şirketin genel kredi sözleşmesi karşılığında 2004 yılında ticari kredi kullandığını, bu kredi sözleşmesine müvekkilinin ve diğer 8 kişinin müşterek borçlu, müteselsil kefil sıfatı ile kefil olduğunu, kullanılan krediler karşılığında, müvekkiline ait 1 taşınmaz, kefil davacı ...’a ait 2 taşınmaz ile ...’a ait 1 taşınmaz olmak üzere toplam 4 parça taşınmaz üzerine birlikte ipotek tesis edildiğini, kredi ilişkisi kurulduktan sonra kredi limitlerinin yükseltildiğini, aynı taşınmazlar üzerine ikinci sırada yeni ipotekler verildiğini, dava dışı üçüncü kişi ...’ün alacağı temlik aldığını, bu kişi tarafından taşınmazların satışının talep edildiğini, müvekkilinin, şirket adına kayıtlı taşınmaz satılmasın diye temlik alacaklısına 636.998,00 TL'nin işlemiş faizleri ile tüm borcu ödediğini, daha sonra ... 2. Noterliğinin 05.05.2015 tarihli alacağın temliki sözleşmesi ile alacağı temlik aldığını, müvekkili şirketin kredi sözleşmesine müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatı ile imza atan 9 kefilden sadece biri olduğunu, ancak şirket adına kayıtlı taşınmazın elinden gitmemesi için tüm borcu ödemek ve adına kayıtlı taşınmaz üzerindeki ipoteği kaldırtmak zorunda kaldığını, müvekkili şirket borcun tamamını ödeyen kefil olduğundan diğer kefillerin sorumluluğu nedeni ile icra takiplerine kaldığı yerden devam ettiğini, davacı ... ve ... A.Ş.’nin iş bu davalarda taraf olma hak ve yetkileri olmadığını, davacıların, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemeden sonra temlik eden alacaklı ...'ün 09.03.2012 tarihli tapu işleminde alacağını aldığını beyanla müvekkili şirket adına kayıtlı taşınmaz üzerindeki ipoteği kaldırdığını, bu nedenle diğer ipotekli taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin de kaldırılması gerektiğini iddia ettiğini, kefil sıfatının taşılan müvekkilinin temlik alana borcu ödemesi ile birlikte borcun teminatı olan alacağın bağlı haklarını devir ve temlik aldığını, bu yasal hakkına dayanarak takibe devam ettiğini, takip dosyasının ödeme tarihinden bu güne kadar işlemiş faizleri ile birlikte 1.781.849,00 TL değerine ulaştığını, ipotek dosyasında rehinli 3 adet taşınmazın toplam değerinin ise 660.562,45 TL olduğunu, ipotekli taşınmazların bu değerleri itibariyle zaten müvekkili şirketin alacağını tahsil etmeye yetmediğini, borcu müvekkili şirket ödediğinden ipoteklerin müvekkiline temlikinin zorunlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı ... tarafından ipotek bedellerinin alınması nedeniyle terkin talebi sonucunda ipoteklerin terkin edildiği, Tapu Sicil Müdürlüğünce işlemin hatalı yapıldığından bahisle ipoteklerin tekrar konulmasının hukuki bir dayanağının bulunmadığı, davalı tarafından temlik alınan alacak nedeniyle icra takip dosyasında borçlu ve alacaklı sıfatlarının birleştiği, aynı takipte borçlu sıfatını taşıyan bu kişinin rücu belgesine dayalı alacağının miktar ve tahsili yargılamayı gerektirdiğinden temlik sözleşmesine dayanarak aynı takibe devam edemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulü ile davacıların ... 3. İcra Müdürlüğünün 2009/2664 E. ve 2009/2665 E. sayılı dosyaları nedeni ile davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, ... Soğuk Hava Depoları Org. Tarım Ürünleri San. Tic. A.Ş adına kayıtlı, ... ili, Merkez İlçesi, ... Köyü, 530 parsel sayılı taşınmazda ... lehine tesis edilen 584.000,00 USD bedelli, 14.09.2004 tarih ve 6630 yevmiye sayılı, 950.000,00 TL bedelli, 30.01.2006 tarih ve 695 yevmiye sayılı ipoteklerin terkinine, ... adına kayıtlı ... İli, Merkez İlçesi, ... Mahallesi, 135 ada, 15 parsel sayılı taşınmazda ... lehine tesis edilen 584.000,00 USD bedelli, 14.09.2004 tarih ve 6630 yevmiye sayılı ipoteğin terkinine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılardan yargılama aşamasında vefat eden ...’ın dava dışı ... Orman Ürünleri Teks. Tur. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti.’nin ... Bankası A.Ş.’den kullandığı krediye kefil olanlar arasında yer aldığı, iki adet taşınmazını kredi çeken şirket lehine davalı bankaya ipotek ettiği, davalı şirketin ise aynı genel kredi sözleşmesinin kefili 9 kişiden birisi olduğu, kendisine ait bir adet taşınmazı da kredi çeken şirket lehine ipotek verdiği, toplamda 4 adet taşınmazın üzerine ipotek konulduğu, bunlardan 2 adedinin davacıya, 1 adedinin davalıya, 1 adedinin ise dava dışı ...'a ait olduğu, kredi borcunun ödenmemesi üzerine T. İş Bankası A.Ş. tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığı, fakat takip öncesinde ...'a ait anılan iki taşınmazdan .. İli, .. Köyü, 530 parselde yer alan taşınmazın 19.03.2007 tarihinde davacı ... A.Ş.'ye, .. İli, ... Mah., 135 ada, 15 parsel, 20 numaralı bağımsız bölümün ise 26.02.2009 tarihinde davacı ...'a satıldığı, satış işlemi sonrasında icra dosyalarının alacaklısı ... Bankası A.Ş. tarafından ... 2. Noterliği'nin 07.03.2012 tarihli alacağın ve ipoteğin temliki sözleşmesi ile 636.998,00 TL temlik alanın yaptığı toplam ödeme miktarı ile alacağın dava dışı ...'e, ...'ün de ... 2. Noterliği'nin 05.05.2015 tarihli alacağın ve ipoteğin temliki sözleşmesi ile alacağını davalı şirkete temlik ettiği, ... tarafından imzalanan 09.03.2012 tarihli, 3135 yevmiye numaralı tescil istem belgesinin “Yukarıda özellikleri belirtilen ... Köyü 530 parselin tamamı ... Soğuk Hava Depoları Organik Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, ... Mah. 135 Ada 15 Parselde 45/1590 arsa paylı Blok:B dördüncü kat 20 nolu meskenin tamamı ..., ... Köyü 115 Ada 2 Parselin tamamı ...Deri San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Mah. 318 Ada 67 parselde 270/6420 arsa paylı Blok : B birinci kat 4 nolu meskenin tamamı ... adına kayıtlı iken, bu kez taşınmaz üzerinde 14.09.2004 tarih 6630 yevmiye numarası ile ve 1. Derecede %25 faiz, FBK süre ile 584.000,00 USD bedelle ..., ... Bankası A.Ş. lehine tesis edilmiş olan ipoteğin 30.01.2006 tarih 693 yevmiye numarası ile ve 2. Derecede %100 faiz, FBK süre ile serbest dereceden istifade etmek üzere 950.000,00 TL bedelle ..., ... Bankası A.Ş. lehine tesis edilmiş olan ipoteğin bedelini aldığımdan terkinini talep ederim.” şeklinde olduğu, bu beyan uyar��nca alacağı temlik alan ...'ün söz konusu taşınmazlar üzerindeki tüm ipoteklerin kaldırılmasını talep etmesine göre Tapu Müdürlüğünce sonradan davalıya ait taşınmaz haricindeki taşınmazlara ipotek konulmasının doğru olmadığı, davacı ... hakkındaki ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takiplerin dayanaksız kaldığı, taşınmazların maliki olan diğer davacılara ait söz konusu taşınmazlardaki ipoteğin de fekkinin gerektiği, davalı her ne kadar alacağı temlik aldığını belirtmiş ise de alacak miktarı için diğer kefillere başvuru hakkının kaybolmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, menfi tespit ve ipoteğin fekki talebine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacılardan ... Soğuk Hava Dep. Org. Tar. Ür. San. ve Tic. A.Ş. ile ...'a verilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 19.06.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 32e05b205024e0c3 fd8b5da2783c4f65