10. Hukuk Dairesi 2025/214 E. , 2025/6194 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2024/244 E., 2024/463 K. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 20.12.1989 ile 31.12.1989 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde çalıştığının tespitini talep etmiştir. II.CEVAP 1.Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır. 2.Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddini istemiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesinin 22.06.2017 tarihli 2016/102 Esas 2017/244 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının davalı şirkete ait ... sicil numaralı işyerinde 20.12.1989 tarihinde işe başladığı ve 31.12.1989 tarihine kadar taleple bağlı kalınarak 11 gün çalıştığı, bu çalışmalarının Kuruma bildirimi yapılmadığı,bildirimi yapılmayan günlerde o günlerin asgari ücretini aldığının tespitine karar verilmiştir. IV.İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 16.07.2018 tarihli 2017/1995 Esas 2018/1249 Karar sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 06.11.2019 tarih ve 2018/6272 E. - 2019/6592 K. sayılı kararı ile davacının Mahkemece sigortalı kabul edilen tarihte 13 yaşında olduğu, Kuruma 2003 yılında verilen bordroda adı bulunmasına rağmen, bu bordroların Kurumca işleme alınmadığı ve davacı adına tüm sigorta kollarından prim ödendiğine dair delil bulunmadığı anlaşıldığından, davacının hizmetinin tespitine karar verilen dönemde çıraklık sözleşmesinin olup olmadığı, teknik bilgi gerektiren muhasebe bürosu işyerinde ne iş yaptığı araştırılmadan ve yaşı itibari ile öğrenim durumu hakkında araştırılma yapılmadan yazılı şekilde sonuca gidilmesinin doğru olmadığı belirtilmek suretiyle, öncelikle davacının nizalı dönemde eğitimine devam edip etmediği hususunu açıklığa kavuşturmak üzere okul kayıtlarını getirtmek, giderek dava konusu edilen tarihte davalı işyerinde çırak olarak çalışıp çalışmadığını araştırmak, davacı ile davalı işveren arasında çıraklık sözleşmesi bulunup bulunmadığını belirlemek, gerekirse önceden dinlenen tanıkların yeniden beyanları alınarak davacının bu dönemde teknik bilgi gerektiren muhasebe bürosu işyerinde yaptığı işin niteliğini tespit etmek, davacının işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıp katılmadığını,çalışmasının fiili olup olmadığını belirlemek ve sonucuna göre karar vermek gerektiği gerekçeleriyle karar bozulmuştur. B. İlk Derece Mahkemesince Verilen İkinci Karar İlk Derece Mahkemesinin 05.09.2023 tarihli kararı ile Kurum özlük dosyasında bulunan ve davacı adına 20.12.1989 işe giriş tarihiyle davalı işverene ait ....35 sicil numaralı işyerinden Kuruma verilen işe giriş bildirgesinin çırak olarak değil işçi olarak tanzim edilip Kuruma verildiği, dava döneminde davalı işyerinin faal olduğu, işe giriş bildirgesinin ise işe başlama tarihinden itibaren kısa bir süre sonra 22.01.1990 – 080861 varide alarak Kurum kayıtlarına girdiği, yine davalı işyerinden Kurum kayıtlarına işe giriş tarihinden itibaren 5 yıl geçmeden (Hak düşürücü süre dolmadan) 04.09.2003 tarihiyle ve Kurum kaşesini ihtiva eder şekilde Kuruma 1989 / 3 dönem bordrosunun verildiği ve bu bordroda davacı ... adına sicilsiz 11 gün bildirim 20.12.1989 işe giriş tarihiyle göründüğü ve dosyadaki bu dönem bordrosunda iki çalışan değil 3 çalışanın adı olduğu 1-) ... 2-) ... 3-) Işıl Adadan, her ne kadar tanık olarak ... davacıyı tanımadığını beyan etmiş ise de dönem bordosunda davacının işe başladığı 20.12.1989 tarihinde (1989 / Aralık ) ayında tanık ... adına işçilik bildirimi olmadığı görüldüğü ve davada dinlenen tanık beyanları ve davacının çıraklık okulunda çırak olarak kaydı olmadığı, davacının ... Kolejinin orta okuluna giderken ve 13 yaşını doldurduktan sonra okul saatleri dışında davalı işyerinde üretime kısmen katkıda bulunduğu hususları hep birlikte değerlendirildiğinde, davacının davalı şirkete ait ....35 sicil numaralı işyerinde talep devresi olan 20.12.1989 – 31.12.1989 tarihleri arasında yardımcı işçi olarak çalıştığının kabulü gerektiği gerekçesiyle, davacının davasının kabulüne davacının dahili davalı şirkete ait ....35 ss nolu işyerinde 20.12.1989- 31.12.1989 tarihleri arasında asgari ücret ile hizmet akdine istinaden 11 gün çalıştığının ve 1989/3 dönem bordroda sicilsiz bildirilen bu çalışmalarının davacı adına maledilmesi gerektiğinin ve 506 sayılı Kanun'un 60. maddesinin (G) fıkrası uyarınca davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 13.11.1994 olduğunun tespitine karar verilmiştir. C. İkinci Bozma Kararı 1.Karar süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir. 2.Dairenin 15.01.2024 tarih ve 2023/12396 E. - 2024/68 K. sayılı kararı ile "...Eldeki dosyada, 13.11.1976 doğumlu davacının tespitini istediği tarihte 13 yaşında olduğu, davalı işyerinin muhasebe bürosu mahiyetinde 01.03.1989-20.06.1990 tarihleri arasında kanun kapsamında bulunduğu, davacının 20.12.1989 tarihinde işe başladığına dair işe giriş bildirgesinin davalı işyerinden 22.01.1990 tarihinde Kuruma intikal ettiği, dosyaya sunulan 1989/3 dönem bordrosunda davacı ...’ın 20.12.1989 tarihinde işe girişi ve 11 gün çalışmasının göründüğü ancak bu bordronun Kuruma 04.09.2003 tarihinde intikal ettiği ve süresinden sonra verildiği için bordroların Kurum tarafından kabul edilmediği,bu bordroda kayıtlı tanıkların Mahkemece dinlendiği, davacının hizmet cetveline göre ilk tescilinin 15.11.2001 tarihinde 5434 sayılı Kanun kapsamında yapıldığı anlaşılmaktadır. Dairemizin yukarıda belirtilen bozma ilamından sonra Mahkemece yapılan araştırmada; ... Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğü cevabi yazısında, arşiv taramasında davacının çırak olarak kaydına rastlanmadığının bildirildiği, davacının talep konusu dönemde eğitim gördüğü ... Koleji tarafından davacının 01.07.1987 yılında okula kayıt yaptırdığının, öğrenim gördüğü 1989-1990 yılında eğitim öğretim döneminin 18.09.1989 tarihinde başladığının ve 08.06.1990 tarihinde son bulduğunun bildirildiği, Mahkemece 20.12.1989-31.12.1989 tarihleri arasında davacının devamsızlık kaydı olup olmadığının araştırıldığı, davacının okulda öğrenim gördüğü tüm döneme ilişkin kayıtların öğrenci dosyası içinde Mahkemeye gönderildiği, davacının 1989-1990 eğitim yılı karnesinde haftalık ders saatinin 36 saat olduğunun ve not ortalamasının 8.53 olduğunun belirtildiği, tespite konu döneme ilişkin devamsızlık kaydı veya sağlık raporunun dosyası içinde bulunmadığı, Mahkemece bozma ilamı sonrasında dinlenen tanıklardan, davalı işyerinden tespite konu dönemde hizmet bildirimi bulunmayan davacı tanığı ...'ın ifadesinde, davacının ... Mali Müşavirlik isimli işyerinde 1980 yıllarının sonlarında 1 hafta 10 gün kadar, evrak dizmek, müşteriye gidip gelmek gibi işlerde yardımcı eleman olarak çalıştığını, çalışmaların sabah 9:00 akşam 18:30 şeklinde olduğunu ve davacının da bu saatler arasında mesaiye gelip gittiğini, davacının okula devam zorunluluğu olmadığı için bu şekilde gelip çalışabildiğini beyan ettiği, davacı tanığı olarak dinlenen ve hizmet cetvelinde 01.09.1989 tarihinde 1 gün hizmeti bulunan ... tarafından ise, kendisinin ... Mali Müşavirlik isimli işyerinde 1989 - 1990 yılları arasında yaklaşık 6 -7 ay ön muhasebe elemanı olarak çalıştığı, daha önce davacının büroda ön muhasebe elemanı olarak çalıştığına dair ifadesinin doğru olduğu, şahsen hatırlayamadığı, üzerinden çok zaman geçtiği, davacıyı hatırlamadığından çalışmaları konusunda bilgi sahibi olmadığı şeklinde çelişkili beyanda bulunduğu görülmektedir. Davacının talep konusu dönemde eğitim ve öğrenimine devam ettiği ... Koleji tarafından gönderilen öğrenci dosyası içindeki bilgi ve belgelerden, derslere devamsızlık durumu olmadığının, okulda devam zorunluluğu bulunduğunun ve tam gün eğitim yapıldığının anlaşılması, dinlenen davacı tanıklarının davacının mesai saati içinde çalıştığına dair beyanı, işyerinden kısmi bildirimi bulunan tanıkların davacıyı hatırlamadıkları yönündeki ifadesi karşısında, Mahkemece yukarıda açıklanan şekilde 506 sayılı Kanun'un 2. maddesi kapsamında fiili çalışmasının bulunup bulunmadığı yöntemince irdelenmeli, çalışma olgusunu ortaya koyabilecek inandırıcı ve yeterli kanıtlar aranmalı, aksi yönde delil elde edilememesi halde davanın reddine karar verilmelidir. ." şeklindeki gerekçeyle karar bozulmuştur. D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 13.11.1976 doğumlu davacının tespitini istediği tarihte 13 yaşında olduğu, davalı işyerinin muhasebe bürosu olduğu ve davacının ön muhasebe elemanı olarak çalıştığının belirtildiği, davalı işyerinin 01.03.1989 - 20.06.1990 tarihleri arasında kanun kapsamında olduğu, davacı adına 20.12.1989 tarihinde ... Mali Müş.Ltd.Şti unvanlı ... sicil numaralı davalı işyerinden verilen bildirgenin 22.01.1990 tarihinde Kuruma intikal ettiği, dosyaya sunulan 1989/3 dönem bordrosunda davacı ...’ın 20.12.1989 tarihinde işe girişi ve 11 gün çalışması göründüğü, ancak bu bordronun Kuruma 04.09.2003 tarihinde intikal ettiği ve süresinden sonra verildiği için bordroların Kurum tarafından kabul edilmediği, bu bordroda kayıtlı tanıkların Mahkemece dinlendiği, aynı işveren aleyhine tanıklardan ...’in açtığı davada (kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 2019/990 Esas sayılı dosyası içinde bulunan işveren tarafından düzenlenen ve Kuruma süresi dışında verilen 1989 Aralık ayına ait aylık sigorta primleri bildirgesinde ay içinde çalışan sigortalı sayısının, iş kazaları ile meslek hastalıkları ve hastalık sigortalarına tabi çırak olarak 1 kişi ve tüm sigorta kollarına tabi 1 kişi olmak üzere toplam 2 kişi olarak gösterildiği , 1989 Aralık ayı priminin 31.01.1990 tarihli dekontla tek sigortalı için 79.913 TL olarak bankaya yatırıldığı, 2003 yılında Kuruma intikal eden dönem bordrosunda aralık ayında davacı ve ...’in sigortalı olarak göründüğü, bordroda davacının sigorta sicil numarasının yazılmadığı, davacının 20.12.1989 tarihli sigorta sicil kartı bulunduğu, davacının hizmet cetveline göre ilk tescilinin 15.11.2001 tarihinde 5434 sayılı Kanun kapsamında yapıldığı, ... Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğü cevabi yazısında, arşiv taramasında davacının çırak olarak kaydına rastlanmadığının bildirildiği, davacının talep konusu dönemde eğitim gördüğü ... Koleji tarafından davacının 01.07.1987 yılında okula kayıt yaptırdığının, öğrenim gördüğü 1989-1990 yılında eğitim öğretim döneminin 18.09.1989 tarihinde başladığının ve 08.06.1990 tarihinde son bulduğunun bildirildiği, Mahkemece 20.12.1989-31.12.1989 tarihleri arasında davacının devamsızlık kaydı olup olmadığının araştırıldığı, davacının okulda öğrenim gördüğü tüm döneme ilişkin kayıtların öğrenci dosyası içinde Mahkemeye gönderildiği, davacının 1989-1990 eğitim yılı karnesinde haftalık ders saatinin 36 saat olduğunun ve not ortalamasının 8.53 olduğunun belirtildiği, tespite konu döneme ilişkin devamsızlık kaydı veya sağlık raporunun dosyası içinde bulunmadığı, Mahkemece dinlenen tanıklardan, davalı işyerinden tespite konu dönemde hizmet bildirimi bulunmayan davacı tanığı ...'ın ifadesinde, davacının ... Mali Müşavirlik isimli işyerinde 1980 yıllarının sonlarında 1 hafta 10 gün kadar, evrak dizmek, müşteriye gidip gelmek gibi işlerde yardımcı eleman olarak çalıştığını, çalışmaların sabah 9:00 akşam 18:30 şeklinde olduğunu ve davacının da bu saatler arasında mesaiye gelip gittiğini, davacının okula devam zorunluluğu olmadığı için bu şekilde gelip çalışabildiğini beyan ettiği, davacı tanığı olarak dinlenen ve hizmet cetvelinde 01.09.1989 tarihinde 1 gün hizmeti bulunan ... tarafından ise, kendisinin ... Mali Müşavirlik isimli işyerinde 1989 - 1990 yılları arasında yaklaşık 6 -7 ay ön muhasebe elemanı olarak çalıştığı, daha önce davacının büroda ön muhasebe elemanı olarak çalıştığına dair ifadesinin doğru olduğu, şahsen hatırlayamadığı, üzerinden çok zaman geçtiği, davacıyı hatırlamadığından çalışmaları konusunda bilgi sahibi olmadığı şeklinde çelişkili beyanda bulunduğu, davacının talep konusu dönemde eğitim ve öğrenimine devam ettiği ... Koleji tarafından gönderilen öğrenci dosyası içindeki bilgi ve belgelerden, derslere devamsızlık durumu olmadığının, okulda devam zorunluluğu bulunduğunun ve tam gün eğitim yapıldığının anlaşılması, dinlenen davacı tanıklarının davacının mesai saati içinde çalıştığına dair beyanı, işyerinden kısmi bildirimi bulunan tanıkların davacıyı hatırlamadıkları yönündeki ifadesi karşısında davacının 506 sayılı Kanun'un 2. maddesi kapsamında fiili çalışmasının bulunmadığı, davacı adına tüm sigorta kollarından prim ödendiğine dair delil bulunmadığı anlaşıldığından davacının davasının reddine dair karar verilmiştir. VI.TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR Açıklanan sebeplerle, Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 17.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 0d28c7ec70d73981 2f31d28b20f26fdc