10. Hukuk Dairesi 2025/101 E. , 2025/9387 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2390 E., 2024/1632 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 3. İş Mahkemesi SAYISI : 2017/37 E., 2022/56 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı işyerinde 13.04.2010 ile 28.04.2011 tarihleri arasında çalıştığını, çalışmalarının Kuruma bildirildiğini, daha sonra başka işyerlerinde çalışarak emekli olduğunu, 2016 yılının Kasım ayında davalı Kurumca davalı işyerindeki çalışmalarının iptal edilerek emekli aylığının kesildiğini, ancak bildirimlerinin fiili ve gerçek çalışmaya dayandığını ileri sürerek, davacının davalı işyerinde 13.04.2010 – 28.04.2011 tarihleri arasında geçen çalışmalarının fiili ve gerçek çalışmaya dayandığının tespiti ile kesilen yaşlılık aylığının ödenmesine devam edilmesini istemiştir. II.CEVAP 1.Davalı şirket yetkilisi ...11.07.2017 tarihli celsedeki beyanında; açılan davayı kabul ettiklerini, davacının dava konusu dönemde davalı işyerine kendi aracı ile hizmet verdiğini, primlerinin ödendiğini, ödenmeyen primlerinin ise yapılandırıldığını, hizmetlerinin iptal edilmesinin hatalı olduğunu açıklamıştır. 2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, 5510 sayılı Kanun'un 59. maddesine göre Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının düzenledikleri tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olması nedeni ile aksinin eşdeğer belgelerle ispat edilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile Davalı Kurum tarafından davacının 13.04.2010-28.04.2011 tarihleri arasındaki sigortalılığının iptaline ilişkin davalı Kurum işleminin iptaline, Davacının davalı şirkette 13.04.2010-28.04.2011 tarihleri arasında fiilen çalıştığının tespiti ile bu sürelerde iptal edilen ücretlerle hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, Davacının iptal edilen yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden tahsisi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir. IV.İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A.Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verildiğini, iddianın yazılı delillerle kanıtlanamadığını, tanık beyanlarının yetersiz olduğunu, davanın açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini belirterek, kararın temyizen bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Sonuç Uyuşmazlık, aksi Kurum işleminin iptali ile 13.04.2010 – 28.04.2011 tarihleri arasında davalı şirket nezdinde geçen çalışmaların gerçek ve geçerli olduğunun tespitine, kesilen yaşlılık aylığının yeniden bağlanması istemine ilişkindir. 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Sahte sigortalılığa dayanan davalar hizmet tespiti içerikli olmakla, davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanun’un 86. maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunlu olup mahkemece, tarafların sunduğu deliller ile yetinilmemeli, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili hükümleri esas alınarak kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmeli, sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır. 3.İnceleme konusu eldeki davada, davacı, davalı iş yerinde 13.04.2010 – 28.04.2011 tarihleri arasında geçen çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespiti ile kesilen yaşlılık aylığının ödenmesine devam edilmesine karar verilmesini istemiş, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, işyeri sahte olmamakla birlikte, emniyet araştırmasına göre işyerinin iptal edilen süre açısından faaliyetine devam ettiğinin, davalı işyerinden Kuruma bildirimleri bulunan ve bildirimleri iptal edilmeyen tanık beyanlarıyla davacının çalışmasının fiili olduğunun ispatlandığı gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. 4.Dosyadaki kayıt ve belgelerden, Kurumda tescilli... sicil sayılı ...Cıvata Pul Hırdavat San. Mam. İml. Paz. Ltd. Şti. ünvanlı cıvata imali yapılan işyeri hakkında, Küçükçekmece Sosyal Güvenlik Merkezinin 15.11.2011 tarih 686 sayılı yazısı ile işyerine icra takip ve haciz işlemleri için mahallinde fiili haciz için gidildiği, ancak tebligat adresinde bulunmadığı ve işyerinden halen bildirimlerin yapılmaya devam ettiği anlaşıldığından söz konusu işyerinden yapılan bildirimlerin fiili olup olmadığının tespitinin istendiği, bu kapsamda yapılan denetimle hazırlanan 20.01.2016 tarih ve 6 sayılı inceleme raporu ile davacı ile birlikte işyerinden sigortalı bildirimleri yapılan çalışanların beyanlarının alındığı, Kurum denetmeni tarafından ifadesi alınan işyeri çalışanı ...'in davacıyı tanımadığını, işyerinde çalışmadığını beyan ettiği, Mahkeme huzurunda verdiği yeminli ifadesinde ise davacının işyerindeki çalışmasını doğruladığı, yine işyeri çalışanlarından ...ın verdiği ifadede davacının işyerinde çalışmadığını beyan ettiği, denetim sonucunda davacı ... ile birlikte ... isimli çalışanın işyerinden yapılan bildirimlerinin fiili çalışmaya dayanmadığı anlaşıldığından tescil kayıtlarının iptaline karar verildiği, ayrıca denetime konu işyeri ortağı...'ın şirket borçlarından kurtulmak maksadıyla muvazaalı olarak ...SGM'de ...sicil numaralı dosyada işlem gören dava dışı... Bağlantı Elemanları İml. Paz. Ltd. Şti. ünvanlı işyerini tanıdıkları ve işyeri çalışanları üzerine kurdurduğu ve ...Cıvata ile aynı adreste aynı çalışanlarla faaliyet gösterdiği şüphesi hasıl olduğundan, bu işyerinin Kuruma olan borçlarının ...sicil numaralı işyeri dosyasına devri ile alakalı 5510 sayılı Kanun'un 89. maddesi gereğince inceleme yapılabilmesi için denetim gerekçesi çıkarılmasına, ayrıca işyeri defter ve belgelerinin yapılan tebligata rağmen ibraz edilmemesi nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin birinci fıkrasının e bendinin 1 numaralı alt bendi gereğince idari para cezası uygulanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. 5.Somut olayda; işyeri sahte olmamakla birlikte ihtilaf konusu dönemde faaliyetinin devam ettiği ve bordro tanıklarının anlatımları ile sonuca gidilmiş ise de, dinlenen tanık ifadelerinin çelişkili olduğu, tanıkların bir kısım bildirimlerinin de dava dış... sicil sayı... Bağlantı Elemanları İml. Paz. Ltd. Şti. işyerinden devam ettiği gözetildiğinde, Mahkemece yapılacak iş; inceleme raporu ile denetim gerekçesi çıkartılan dava dışı... Bağlantı Elemanları İml. Paz. Ltd. Şti. hakkında Kurumca işlem yapılıp yapılmadığı, denetmen raporu olup olmadığı araştırılmalı, varsa yapılan işlemlere ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmeli, davalı ...Cıvata Pul Hırdavat San. Mam. İml. Paz. Ltd. Şti. ünvanlı işyerine komşu işyerleri Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle ayrıntılı araştırılıp tespit edilerek, işyeri sahipleri veya çalışanlarının, davacının çalışması, niteliği ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ifadeleri alınan tanık beyanları arasındaki çelişkiler de giderilmek suretiyle, toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilip takdir edilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
VI. KARAR 1.İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! be1327067674d83d 0392ae7c699443b1