10. Hukuk Dairesi 2024/13209 E. , 2025/2952 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/735 E., 2024/1751 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 25. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/77 E., 2022/572 K. Bölge Adliye Mahkemesi ilamı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı ... Grup Gıda A.Ş. adlı şirketin ... Bulvarı Giriş Han No :1/6 ... / .... / Ankara adresindeki ... Dönercisi ... Ankara adındaki ticari işletmesinde, 18.07.2020 tarihi ile 09.02.2021 tarihleri arası davalı işveren nezdinde tam gün ve bilfiil çalıştığının tespitine, çalışma süreleri boyunca ödenmeyen SGK primlerinin ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkil firma nezdinde sadece bir aylık bir çalışması olduğunu, ancak davacı yan yaklaşık 7 ay süren bir çalışmadan bahsettiğini, bu durumun gerçeği yansıtmamakta olduğunu ve davacının gerçek dışı bu beyanlarını kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; derdestlik, husumet ve hak düşürücü süre gibi ilk itirazları ile zamanaşımı def’i yapılmalarını, davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ''Davanın kabulü ile davacının, davalıya ait iş yerinde 18.07.2020-09.02.2021 tarihleri arasında asgari prime esas kazanç üzerinden hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine,'' dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında istinaf başvurusunun esastan reddi kararı verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunulduğunu ve eksik inceleme ile karar verildiğini, davacının fiili çalışmasının ispatlanamadığını, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini beyan etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Davaya konu uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir. 1- Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.” Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Bir davada haklı çıkabilmek için soyut veya genel hatlarıyla bir iddiayı ortaya koymak yeterli değildir. Aynı zamanda bu iddiaların, ispata elverişli hale getirilerek zaman, mekân ve içerik olarak somutlaştırılması gerekir. En azından iddianın araştırılabilmesine yönelik somut bilgi ve açıklamaların sunulması gerekir.İddia somutlaştırıldıktan sonra hâkim ve karşı taraf, bunun üzerinden savunma ve yargılama yapabilecektir. Soyut iddialar ve vakıalar üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir. 2- Davacının dava dilekçesindeki talebi; davalı .... Grup Gıda A.Ş. adlı şirketin ... Bulvarı Giriş Han No:1/6 ... / .. /Ankara adresindeki ... Dönercisi .. Ankara adındaki ticari işletmesinde 18.07.2020-09.02.2021 tarihleri arasında tam zamanlı ve bir fiil çalıştığına ilişkindir. Dosyada yapılan incelemede davalı şirketin birden fazla şubesi olduğu davacının ise bunlardan sadece bir şubesinde çalıştığı anlaşılmaktadır. Davacının çalıştığını iddia ettiği şubeden sadece 1 bordro tanığı dinlenilmiş olup İlk Derece Mahkemesince eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. Mahkemece yapılması gereken iş; dava konusu dönemde, davacının çalıştığı şubeye ait dönem bordroları getirtilerek bordo tanıklarının tespiti ile tanıklar dinlenilmeli, Portör muayene kayıtları ve Belediye denetim tutanakları celp edilerek incelenmeli, böylelikle toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının gerçek çalışma olgusu, somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde ortaya koyulmalı, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.