Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/11177 E., 2025/700 K. (15.01.2025)

10. Hukuk Dairesi 2024/11177 E. , 2025/700 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1046 E., 2024/1241 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 4. İş Mahkemesi SAYISI : 2022/125 E., 2023/248 K. Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 19.500,00-TL prim ve faiz sebebiyle Kuruma borçlu olmadığının tespitine, Denizli Sosyal Güvenlik İI Müdürlüğünün 10.02.2022 tarihli, 39.985.753 sayılı idari işleminin ve 09.02.2022 tarihli, 20 karar numaralı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II.CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece verilen ara karar doğrultusunda, davacının adına vekili, kararda belirtilen süre içerisinde 05.04.2022 tarihinde intikal ettirilen dilekçesi ile davacıya uygulanan yaptırımın kaldırılması talebi ile davalı Kuruma başvuruda bulunmuş; buna karşılık olarak, Kanun'da öngörülen altmış gün içinde Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Prim Borcuna İtiraz Komisyonunun 18.04.2022 tarihli ve 52 sayılı kararı ile Müdürlüğün Kadim Servisinin 30.11.2021 tarihli ve 35943927 sayılı yazısının ekinde yer alan 14.06.2021 tarihli trafik idari para cezası tutanağına istinaden teşvik iptalleri neticesinde tahakkuk ettirilen prim borçlarında yasal mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının talebi reddedildiği, dahili davalının, sigortalı hizmet dökümüne göre tespiti tarihinin öncesinde sadece ... Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi unvanlı ve 1103436 sicil numaralı işyerinden yapılan bildirime istinaden, 09.12.2016-14.06.2019 tarihleri arasında, 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi kapsamında tescilli sigortalılık hizmeti bulunmaktadır. Bunun dışında, davalı Kurumca re'sen tescil edilen 14.06.2021 tarihindeki bir günlük hizmeti hariç olmak üzere sigortalılık hizmeti bulunmadığı, dahili davalının, beyan dilekçesinde belirttiği üzere, ... Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi (İkinci Öğretim) Bölümünde 29.08.2020 tarihinden başlayarak halen öğrenim gördüğünün saptandığı, diğer taraftan, davalı Kurumca yapılan işlemlere esas alınan trafik idari para cezasının dışında, dahili davalı hakkında düzenlenen başka bir idari para cezasına rastlanmamış olduğu, ayrıca davacı işverenin maliki olduğu ve dahili davalının kullandığı belirtilen araca ilişkin olarak düzenlenen trafik para cezalarının arasında da bahse konu idari para cezasının dışında dahili davalının hakkında düzenlenen para cezası bulunmamakla belirtilen hususların dahili davalının davacının yanında çalışmadığının kabulü için tek başına yeterli olmadığının anlaşıldığı, davacı işverenin 1153885 sicil numaralı işyerinde yapılan işin mahiyeti fason tekstil işi olarak kayıtlı olduğu ve 18.01.2018 tarihinden başlayarak halen Kanun kapsamında olduğunun anlaşıldığı, davacı asilin 06.04.2023 tarihli celsesinde sözlü olarak alınan beyanında; dava konusu dönemde, dahili davalının kullandığı belirtilen ... plakalı araç ile birlikte ... plakalı aracını ticari amaçla kullandığını, Mahkemece dinlenen tanıkların beyanlarında geçen ZE Tekstil isimli işyerinin kendisine ait olduğunu, bu işyerinde kendi çalışanlarının dışında çalışan başka kimsenin olmadığını, tanıkların beyanlarında geçen diğer işyeri olan ... Tekstil isimli işyerinde ise fason olarak işçi çalıştırdığını, bahsettiği her iki araç ile her iki işyerinin de çalışanlarının zaman zaman taşındığını, ... Tekstil isimli işyerinde çalışan diğer kişiler, kendisinin aracında şoför olarak çalışanları tanıdıklarından bu kişilerin tanık olarak dinlenebileceğini, bu iş yeri ile aralarında fason çalışma sözleşmesinin bulunduğunu beyan ettiği, davacının sözlü beyanlarının yanı sıra, davalı Kurumda tescilli tek bir işyerinin bulunması ve Mahkemece yargılama sırasında dinlenen ve dava konusu dönemde davacının işyerinden hizmetlerinin bildirildiği saptanan tanıkların beyanları karşısında, davacının, maliki olduğu araçların şoför olarak çalıştırdığı kişiler ile sözlü beyanında geçen iki işyerinde çalıştırdığı kişilerin sigortalılık hizmetlerini, aynı işyeri dosyasından Kuruma bildirdiği anlaşılmakta olup buradan hareketle, davacı tarafından bildirilen ve işyerinden hizmetleri bildirilen tanıklar; dahili davalıyı tanımadıklarını, bu sebeple dahili davalının davacının yanında çalışıp çalışmadıklarını bilmediklerini beyan etmiş iseler de tanıkların bu yöndeki beyanları, dahili davalının davacının yanında çalışmadığının kabulü için yeterli olmadığı ayrıca tanıkların, davacının çalışanlarından genellikle çok az kişiyi tanıdıkları, dahili davalının kullandığı belirtilen aracı tespit tarihini de kapsayan dönemde kullanan kişinin kim olduğu konusunda bilgi sahibi olmadıkları anlaşılmaktadır. Davacı işverenin ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. ile imzaladığı 02.03.2020 tarihli sözleşmeye istinaden, söz konusu şirkete ait işyerinde kendi çalışanları ile fason üretim yaptığı saptanmıştır. Mahkemece davalı Kuruma yaptırılan araştırma sonucunda, şirketin tespit tarihinde işyeri tescilinin bulunduğu saptanmakla, davacının sözlü beyanı da nazara alınarak, söz konusu işyerinden hizmetleri bildirilen kişiler arasından Mahkemece re'sen seçilenler tanık olarak dinlenmiştir. Ancak tanıkların tamamı, davacıyı ve davacının fason olarak işyerinde çalıştırdığı kişiler ile dahili davalıyı tanımadıklarını beyan etmiş olup bu itibarla, söz konusu tanıkların beyanları da dahili davalının davacının yanında çalışmadığının kabulünü gerektirmediği, yine bahse konu trafik idari para cezası tutanağına istinaden, davalı Kurumca davacı işveren hakkında idari para cezasının düzenlendiği tespit edilmiş olup söz konusu idari para cezasının iptali talebi ile açılan davada, Denizli İdare Mahkemesinin 21.10.2022 tarihli, 2022/533-1769 Esas ve Karar sayılı ilamı ile davanın kabulü ile idari para cezasına ilişkin Kurum işleminin iptaline karar verilmiş, anılan karar istinaf kanun yolu incelemesinden geçmek suretiyle 04.04.2023 tarihinde kesinleşmiş olduğu, hal böyle iken İlk Derece İdare Mahkemesinin kararı, "... isimli şahsın davacının çalışanı olduğu, aralarında iş akdi bulunduğuna ilişkin idare tarafından herhangi bir bilgi ve belge sunulamadığı, davalı idarenin denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından işçi ve işveren nezdinde yapılan bir tespit bulunmadığı, davalı idarece işyerinde çalıştığı iddia edilen kişinin, çalıştığını ispatlayıcı başkaca (çalıştırılan kişinin çalıştırıldığı dönem, hizmet akdine dayalı olarak çalıştığı, kendisine ücret ödendiği, bu hususlar kayden tespit edilmese bile bu konularda alınmış işçi-işveren beyanı, ifadesi veya imzası vs.) bir bilgi, belge ve ifadenin dosyaya sunulamadığı, davalı idare tarafından dava konusu işleme dayanak olarak gösterilen verilerin, davacı tarafından sigortasız işçi çalıştırıldığının ortaya konulabilmesi bakımından, her türlü şüpheden uzak ve aksine ihtimal vermeyecek şekilde ispat gücüne sahip olmadığı" gerekçelerine dayanmakta olup Bölge İdare Mahkemesinin kararında ise "davacı adına kayıtlı araçta adına trafik para cezası düzenlenen kişi ile aralarında çalışma ilişkisi bulunmadığını, anılan kişinin üniversite öğrencisi olduğu ve kısa süreliğine aracı emaneten aldığını ileri sürdüğü, trafik para cezası tutanağının araçta fiilen ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapılırken uygulandığı yolunda bir tespit içermediği, trafik para cezasının salt şerit değiştirme ihlali nedeniyle verildiği, aynı kişinin davacının aracında öncesi ve sonrası dönemde herhangi bir trafik para cezası bulunmadığı görüldüğünden; bu kapsam, konu ve içeriği ile dayanak trafik para cezası tutanağının davacı ile cezaya konu kişi arasında çalışma ilişkisinin varlığını ortaya koyamadığı, bu nedenle tek başına dava konusu işlemin geçerli, yeterli dayanağı olamayacağı" belirtilmiş olduğu anlaşılmakta olup belirtilen tespitler ışığında, yargılama sırasında toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, dahili davalının fiili çalışmasının var olup olmadığı, Yargıtayın içtihadında öngörüldüğü şekilde hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde yöntemince ispat edilememiş hal böyle olmakla, davacının işyerinin yararlandığı prim teşvikinden bir ay süre yasaklanmasına yönelik Kurum işlemi ile dava konusu edilen dahili davalının bir günlük hizmetinin tesciline davacının itirazlarının reddine ilişkin komisyon kararının ve kararın tebliğine ilişkin Kurumun üst yazısı ile tesis edilen Kurum işleminin iptalini gerektirecek maddi veya hukuki bir sebep saptanmadığından davanın reddine karar vermiştir. IV.İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuş, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; toplanan deliller karşısında davanın kabulünün gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinin 7. fıkrası ile 59. maddesi hükümleridir. 3.Değerlendirme Davacı işverene 31.12.2021 tarihinde tebliğ edilen Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 02.12.2021 tarihli yazısı ile, davacının 1153885 sicil numaralı işyeri ile ilgili olarak trafik denetleme ekipleri tarafından davacının ... plakalı aracına uygulanan 14.06.2021 tarihli trafik idari para cezası tutanağına istinaden, kayıt dışı çalıştırıldığı tespit edilen dahili davalı ... için 14.06.2021 tarihli sigortalı işe giriş bildirgesi ve adı geçenin 14.06.2021 tarihi ve sonrası çalışmalarını gösterir ek muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin verilmesinin istendiği, davacının yazının tebliğinden itibaren bir aylık süre içerisinde 24.01.2022 tarihinde yazıya karşı Kuruma itiraz ettiği, Müdürlüğün Prim Tahakkuk İtiraz Komisyonunun 09.02.2022 tarihli kararı ile davacının itirazının reddedildiği, söz konusu kararın, Müdürlüğün 10.02.2022 tarihli yazısının ekinde 22.02.2022 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, bunun sonucunda davacı işveren tarafından Kuruma verilmesi gereken söz konusu belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi üzerine, Müdürlüğün 22.02.2022 tarihli yazısı ile davacının işyerinin tutanak tarihini takip eden ay olan 2021/07. ayında 5510 ve 7103 sayılı Kanunlara istinaden yararlandığı teşviklerin bir ay süreyle yasaklandığı, ayrıca kayıt dışı çalışması tespit edilen dahili davalı ... için 2021/06. ayına ait bir günlük sigortalılık hizmetinin Kurum kayıtlarına işlendiği bildirilerek işyerinin yararlandığı teşvik miktarı ve hizmet tescili sonucunda tahakkuk ettirilen prim tutarı karşılığı gecikme zammı dahil olmak üzere toplam 19.822,58-TL'nin ödenmesinin davacı işverenden istendiği, anılan yazının 02.03.2022 tarihinde davacı işverene tebliği üzerine 22.03.2022 tarihinde açılan eldeki davada; dosya kapsamında yer alan 14.06.2021 tarihli trafik para cezası tutanağı, dahili davalı ...'ın beyanı ve hizmet döküm cetveli, Mahkemece dinlenilen bodro tanıklarının beyanları, idari para cezasına ilişkin Kurum işleminin iptaline karar veren İdare Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesi kararları ve dosya kapsamındaki tüm deliller kapsamında davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, Mahkemece gerekçede kendi içinde çelişkiye düşülerek ret kararı verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.01.2025 gününde oybirliğiyle karar verildi.