6. Hukuk Dairesi 2025/958 E. , 2025/1554 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1502 E., 2025/19 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/50 E., 2022/1126 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin ... Havacılık A.Ş.'de pilot olarak istihdam edilmek üzere iş başvurusunda bulunduklarını, iş başvurusunu olumlu olarak değerlendiren ... Havacılık A.Ş. yetkililerinin müvekkillerini kendi ortakları ve yasal temsilcileri aynı olan ... Uçuş Okulu A.Ş.'ye uçak tip eğitimi almak için yönlendirdiklerini, akabinde dava dışı ... Havacılık A.Ş.’in borca batık olması nedeniyle şirketin yasal temsilcileri tarafından iflasının istendiğini, böylelikle davacıların ... Havacılık A.Ş.’ de çalışma olanağı kalmadığı, her iki şirketin arasında organik bağ bulunduğu, davalı şirkete uçuş eğitimi için ödenen bedelin iadesi için başlatılan iflas takibine davalının itiraz ettiğini, takibin durduğunu davalının itirazının kaldırılmasını ve iflasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların eğitim sözleşmelerinde yer alan yükümlülüklerin tam ve eksiksiz olarak yerine getirildiğini, müvekkil şirketin borca batıklık veya iflas durumu söz konusu olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmelerde dava dışı şirkette işe başlanılacağına dair garanti hükümleri bulunmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinde ... Uçuş Okulu A.Ş.'nin davacılara ... A.Ş. bünyesinde veya başka bir üçüncü kişi havayolu şirketi bünyesinde istihdam garantisi verdiğine dair bir hüküm bulunmadığı gibi sözleşme dışında bunu ispata yarar yazılı bir delil de sunulmadığı, öte yandan davacı ...’ın, SHGM' nün lisans başvuru şartlarının tamamını sağladığı için gerekli başvurunun ... Uçuş Okulu tarafından yapıldığı, ve onaylanan A320 Tip lisansının kendisine teslim edilerek eğitiminin bittiğinin anlaşıldığı, yine davacı ... ... için ise A-320 tip eğitimini tamamlamasına rağmen SHGM'nün SHT-1DY talimatı Madde 5'de belirtilen ICAO Dil Yeterlilik Düzey-4 (ICAO Level 4) veya üzeri olma gerekliliğini sağlayamadığı için SHGM'ne lisans onayı için başvuruda bulunulamadığı, davalının sözleşme kapsamında yükümlülüklerini yerine getirdiği sözleşme dışı istihdam taahhüdünde bulunduğunun davacılar tarafından ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde: a. Havacılık sektöründe, pilot istihdamında, kendine özgü işe alım süreci bulunduğunu, pilotların hava yolu şirketine ait tip uçak eğitimini alması ve her ne kadar "pilot" sıfatını haiz olsa da hava yolu şirketi filosunda bulunan tip uçak eğitimi sürecine girdikten sonra işe başlayabilmesi gerektiğini, bunun en büyük karinelerinden birisi ülkemizin önde gelen hava yolu şirketlerinin ve uluslararası hava yolu şirketlerinin uygulaması olduğunu, b. Eğitim ücretlerinin ortalama 40-50.000,00 Euro civarlarında olup, bunun pilotların işe alım/istihdam taahhüdü aldıklarının ve istisnai durumlar haricinde eğitim sürecinin geçirilmesinin ardından işe başlama garantisi düşüncesi ile hareket ettiklerinin en büyük ispatı olduğunu, aksi durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi eğitim ücretinin bir işçinin standartlarını fazlasıyla aşacak boyutta olduğunu, c. Her hava yolunun kendi bünyesinde yetiştirmek üzere eğitim verdiğine dair teamül bulunduğunu, müvekkillerimiz dışında eğitimi alan her pilot adayının mağdur olduğunu, d. Davacıların önce ... şirketinde pilot olarak istihdam edilmek üzere görüşme gerçekleştirdiğini ve söz konusu sürecin olumlu olmasının ardından pilot olarak ticari uçuşlara başlamadan önce geçirilmesi gereken eğitim süreci için ... tarafından davalı ... şirketine yönlendirildiğini, ... şirketi tarafından ise ... Uçuş Okulu'nun neredeyse yarı ortaklığına sahip olunarak kendi içerisinde bulunmuş olduğu ekonomik sıkıntılar ve şirketin iflasına giden süreçte küçülme yaşamasına rağmen pilot istihdamı çatısı altında zaten istihdamını sağlayamayacağını bildiği pilotlar "kardeş" şirkete yönlendirilerek ekonomik sıkıntılar giderilmeye çalışıldığını ve müvekkillerin istihdam beklentisi içerisinde bulunmasından faydalanılarak yüksek meblağlı haksız çıkarlar sağlandığını, e. Her iki şirket arasında organik bağ bulunduğu gözetilerek karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, adi iflas yoluyla takipte davalının iflasına karar verilmesi istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle davacıların davalı şirket ile yaptığı sözleşme hükümleri incelendiğinde, işe alım sürecine dair davalı şirket tarafından herhangi bir taahhütte bulunulmadığı, sözleşme hükümleri çerçevesinde uçuş eğitiminin verildiği dikkate alındığında verilen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Fazla yatırılan temyiz harcının talep halinde davacılara iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 17.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.