6. Hukuk Dairesi 2025/2594 E. , 2025/3624 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1955 E., 2025/739 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2017/769 E., 2021/1019 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı iflas idaresi vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; ihbar olunan ...’nin 20.11.2007 tarihli yazılı talebi üzerine davalı banka tarafından .... teminat akreditifi kapsamında dava dışı .....Şirketine 300.000,00 USD tutarında ... (Teminat akreditifi/mektup) açıldığını, müvekkili banka tarafından bu teminat akreditifine 18.12.2007 tarihinde teyit eklediğini, teminat akreditifinin UCP 600'ye tabi olacağının belirtildiğini, lehdar tarafından teyit eden banka olan müvekkili bankanın Newyork şubesine yapılan usulüne uygun başvuru akabinde UCP 600 8. maddesi kapsamında 05.12.2016 tarihinde lehdara 300.000,00 USD ödeme yapıldığını, müvekkili bankanın ..... şubesince davalı bankaya gönderilen 16.12.2016 tarihli swift mesajı ile 300.000,00 USD'lik mektup tutarının ve 7 yıllık teyit komisyonunun toplamı olan 43.750,00 USD olmak üzere toplam 343.750,00 USD olarak şube nezdindeki hesaba gönderilmesinin istendiğini, davalı banka tarafından hesapların kapatıldığı belirtilerek, ödenmeden imtina edildiğini, davalı bankanın basiretli bir tacir olarak UCP 600 ve akreditif sözleşmesi gereğince sorumluluğunun hangi hallerde sona ereceğini, hangi hallerde devam edip etmediğini re'sen araştırmak ve bilmek zorunda olduğunu ileri sürerek, lehdara ödenen 300.000,00 USD mektup tutarı ve 2009 yılından itibaren ödenmeyen 43.750,00 USD komisyon tutarı olmak üzere toplam 343.750,00 USD'nin ödeme tarihi olan 05.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı bankadan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı bankanın ....şubesi (teyit bankası) tarafından, dava konusu akreditife teyit eklendiğini, davacı teyit bankası tarafından müvekkil akreditif bankasına 11.12.2009 tarihinde gönderilen swift mesajında, söz konusu akreditifin 30... tarihinde kayıtlarında sona erdiği, bu tarihe kadar taraflarınca hiçbir evrak teslim alınmadığı belirtilerek masrafların talep edildiğini, müvekkili amir banka tarafından bu mesaj içeriğinin lehdar ile mutabakata varıldığı şeklinde yorumlanarak akreditif riskinin çıkışının gerçekleştirdiğini, sonrasında ihbar olunan amir....Seramik San. ve Tic. A.Ş. ile kredi ilişkisini tamamiyle sona erdirerek teminatlarını çözerek mesaj içeriğinde belirtilen masraf ve komisyon bedeli 6.250,00 USD'nin ödendiği ve dosyanın kapatıldığının davacı teyit bankasına bildirdiğini, aradan 7 yıl geçtikten sonra işbu dava konusu olan tutarın ödenmesinin talep edildiğini, ancak bu talebin haksız hukuka ve bankacılık teamüllerine açıkça aykırı olduğunu, davacı teyit bankası tarafından UCP 600'e uygun şekilde yapılmış bir ödeme talebinin bulunmadığını, davacının, teyit bankası olarak yükümlülüklerine uygun hareket etmediğinden ortaya çıkan zarardan sorumlu olduğunu, davacı teyit bankasının vekil sıfatıyla hareket ettiğini ve vekalet ilişkisinin mesleki faaliyetine dayandığını, bu nedenle bankacılık uygulamalarına, teamüllerine ve mevzuatına aykırı şekilde hareket etmesi nedeniyle doğan zarara katlanması gerektiğini, davacı teyit bankasının kusurunun tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmasını, müvekkili bankanın faaliyet izninin kaldırılmasına karar verildiğinden harçtan muaf tutulması gerektiğini belirterek, davanın reddinei istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı bankanın davalı bankaya 11.12.2009 tarihinde gönderdiği “akreditif kapsamında bugüne kadar bir belgenin ibraz edilmediği, akreditifin 30.11.2009 da kayıtlarında sona erdiği, bu akreditif sebebiyle toplamda 6.250,00 USD masraf ve komisyonun ödenmesi talebi" içerikli swift mesajının davalı müflis banka tarafından, davacı bankanın lehdar ile mutabakata vardığı şeklinde yorumlandığı ve davacı bankaya 15.12.2009 tarihinde "masraf ve komisyonunuz ödenmiştir, dosyamızı kapattık" şeklinde cevap verildiği, davalı bankanın, davacı bankaya "dosyamızı kapattık" şeklinde mesaj göndermiş olması UCP 600 hükümlerine göre geçerli bir iptal işlemi olamayacağından davalı müflis bankanın bu mesajının onu sorumluluktan kurtarmayacağı, yine UCP 600 hükümlerine ve akreditif sözleşmesine göre teyit bankasının tek başına akreditif dosyasını kapatma hakkı bulunmadığı, swift mesajında belirtilen akreditifin 30.11.2009 kayıtlarında sona erdiği bilgisinin 30.11.2009 tarihli vadeye kadar olan kısmı için olduğu, davalı bankanın dosyayı kapatması için lehdarın onayını alması ve vade dolmadan en az 60 gün önce teyit bankasına akreditifi iptal ettiğini bildirmesi gerektiği, bu bildirim yapılmadığı sürece vadenin 1 yıllık süreyle uzatılacağı, başvuru halinde teyit bankasının başvuruyu karşılamasının şart olduğu, vade devam ettiği sürece teyit bankasının ibrazı karşılama görevinin devam ettiği, bu noktada teyit bankasının ibrazının yalnızca dış görünümleri itibariyle incelemekle görevli olduğu bankanın, başvuran kişinin muhatap olup olmadığına ve vadenin devam edip etmediğine bakacağı, bunun ötesinde teyit bankasının sahtelik, yerindelik denetimi yapamayacağı ve tarafların iç ilişkilerine bakamayacağı, yargılama aşamasnda davalı bankanın iflasına karar verildiği, davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü, döviz cinsinden olan alacağın iflas tarihi itibariyle TCMB efektif satış kuruna uygun hesaplandığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 1.358.024,97 TL alacağın davalı müflisin iflas masasına kaydına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı iflas idaresi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı iflas idaresi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı iflas idaresi vekili temyiz dilekçesinde; davacı teyit bankası tarafından müvekkili akreditif bankasına 11.12.2009 tarihinde gönderilen swift mesajında akreditifin 30... tarihindeki kayıtlarında sona erdiğini bildirip, bu tarihe kadar yaptığı masraflarını talep ettiği bu swift mesajını alan müvekkili akreditif bankasının mutad bankacılık uygulamasına uygun şekilde söz konusu bildirimi, riskin sona erdiği, lehdar ile bu konuda mutabakata varıldığı şeklinde yorumladığını, masrafı göndererek dosyayı kapattığını bildirdiğini, aradan 7 yıl geçtikten sonra davacı teyit bankası 16.12.2016 tarihli swift mesajı ile 43.750,00 USD komisyon tutarı ve 300.000,00 USD'lik mektup tutarı olmak üzere toplam 343.750,00 USD'nin gönderilmesini talep ettiğini, bu talebin UCP 600'e uygun yapılmış bir ödeme talebi olmadığını, davacı banka lehdarın SBLC'nin belirlenen vadesinden önce geçersiz olması yönünde herhangi bir değişikliği kabul etmediğini bildiği halde, 11.12.2009 tarihli swift mesajında akreditifin sona erdiğine ilişkin beyanda bulunduğunu, davacı bankanın hatasının ve kusurunun müvekkili bankaya yükletilmesi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı teyit bankasının vekil sıfatıyla hareket ettiğini ve vekalet ilişkisinin mesleki faaliyetine dayandığını, bankacılık uygulamalarına, teamüllerine ve mevzuatına aykırı şekilde hareket etmesi halinde doğan zarara katlanması gerektiğini, mahkemenin hiçbir detaylı araştırma yapmadığını, davacı teyit bankasının kusurunun tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmasını talebinin dikkate alınmadığını, eksik ve hatalı bilirkişi raporunun hükme esas alındığını, davacı bankanın alacağının müflis bankanın iflas tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevrilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Sigortaya Tabi Mevduat ve Katılım Fonları ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca Tahsil Olunacak Primlere Dair Yönetmelik hükümleri gereğince sigorta kapsamındaki ödemelerin Türk Lirası olarak yapılması gerektiğini, döviz cinsinden hesapların Türk Lirası karşılıklarının kredi kuruluşunun faaliyet izninin kaldırıldığı tarihteki .... Bankası döviz alış kurları üzerinden hesaplanacağını, müflis bankanın harçtan muaf olduğunu, yerel mahkeme tarafından verilen kararda; müflis banka aleyhine harç ödenmesine karar verildiğini, kararının bozulması gerektiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, .... olarak adlandırılan akreditif ilişkisi kapsamında talep edilen alacak istemine ilişkindir. 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı iflas idaresi vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Bankacılık Kanunun 140/9. fıkrasında, fon bankaları, faaliyet izni kaldırılan veya tasfiyesi Fon eliyle yürütülen bankaların iflas ve tasfiye idarelerinin alacaklarının tahsilini teminen yapacakları, her türlü işlem, dava ve icra takipleri her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır. Bu düzenleme kapsamında, davalı bankanın Bankacılık Kanunu'nun 140. maddesi gereğince harçtan muaf olduğu dikkate alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Kararın bu nedenle bozulması gerekirse de, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı HMK'nın 370/2. fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı iflas idaresi vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının hüküm fıkrasının 2. bendinin hükümden çıkarılarak yerine “davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına davacı tarafından yatırılan 20.957,30TL harcın davacıya iadesine” 4. ve 5. bendin hükümden çıkarılmasına, yerine 3. bent olarak “davacı tarafından sarf edilen 4.474,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine” 6,7,8 nolu bentlerin 4,5,6 olarak düzeltilmesine kararın değiştirilmiş bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 28.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 606ead6517c1a52a 33784b6ba6910c5b