6. Hukuk Dairesi 2024/805 E. , 2025/1737 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/463 E., 2023/854 K. Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; taraf vekillerince ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA 1. Davacı idare vekili dava dilekçesinde; davacı idare ile davalıların oluşturduğu iş ortaklığı arasında 19.10.2004 tarihinde götürü bedelli Rize (Merkez) Sayısal Halihazır Harita Alımı İşi sözleşmesinin imzalandığını, yer tesliminin 28.10.2004 tarihinde yapıldığını, sözleşmeye göre işin bitim tarihinin 16.09.2006 olduğunu, ancak davalılar tarafından işin gecikmeli olarak tamamlandığını ve 09.11.2009 tarihinde kesin kabulünün yapıldığını, işin gecikmesi nedeniyle düzenlenen cezalar ile teminattan KDV tevkifatının düşülmesi sonucunda alacaklarının bulunduğunu belirterek 258.574,97 TL alacağın işleyecek faizi ile birlikte davalılardan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir. 2. Davalı - karşı davacı yükleniciler vekili karşı dava dilekçesinde; davacı yükleniciler ile davalı idare arasında 19.10.2004 tarihinde sözleşme imzalandığını, yer teslimi yapılarak işe başlanıldığını, işin %60'lık kısmını oluşturan arazi çalışmalarının termin planına uygun şekilde tamamlandığını ve 4 adet hakediş düzenlendiğini, 05.06.2007 tarihinde teslimin yapılmasına rağmen davalı idare tarafından işin kesin kabulünün yapılmadığını, 07.11.2007 tarihinde tespit edilen eksikliklerin 5 iş günü içerisinde tamamlanmasının talep edildiğini, eksikliklerin giderilerek 13.12.2007 tarihinde teslim edildiğini, 26.12.2007 tarihli yazı ile işin teknik şartnameye uygun yapılmadığının bildirildiğini, 18.01.2008 tarihli yazı üzerine gerekli kontrollerin yapılarak 16.06.2008 tarihinde işin tamamlandığını, 15.09.2008 tarihli yazı ile işin teslim edildiğinin bildirildiğini, cezalı çalışma olmaması nedeniyle cezaların kaldırılmasının talep edildiğini, 04.02.2009 tarihli yazı ile işin eksikliklerinin tamamlanması için 90 gün süre verildiğini, 26.10.2009 tarihinde teslim edilen işin 09.11.2009 tarihinde tasdik edildiğini, 02.12.2009 tarihinde davacı yüklenicilerin itiraz kaydı ile kesin hakedişin düzenlendiğini, kesin hakediş tutarından 201.892,86 TL'nin hukuka aykırı olarak düzenlenen cezaya mahsup edildiğini belirterek 10.000,00 TL'nin davalı idareden alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP 1. Davalı yükleniciler vekili cevap dilekçesinde; karşı dava dilekçesinde yer alan beyanlarını tekrar ederek davanın reddini istemiştir. 2. Davacı - karşı davalı idare vekili cevap dilekçesinde; asıl dava dilekçesinde yer alan beyanlarını tekrar ederek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 05.09.2012 tarihli kararı ile; 08.05.2012 tarihli bilirkişi raporunda yer alan tespitler ve hesaplamalar dikkate alınmak suretiyle asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1. Mahkemenin 05.09.2012 tarihli kararının süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 08.01.2014 tarihli ilamı ile taraflar arasındaki uyuşmazlığın gecikmede kusurun hangi tarafa ait olduğu ve teknik inceleme gerektirdiği, mahkemece alınan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı, mahkemece üç kişilik bilirkişi heyetinden yerinde keşif yapılmak suretiyle rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir. 2. Mahkemenin 22.09.2020 tarihli kararı ile taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince 7102 poligon noktasının ölçülmesinin gerektiği, işin süresinin yer tesliminden itibaren 540 gün olduğu, yüklenicinin 05.06.2007 tarihinde işin tamamladığına ilişkin belgeleri idareye teslim ettiği, idarenin 07.11.2007 tarihli yazısı ile eksikliklerin 12.12.2007 tarihine kadar giderilmesi için süre verdiği, yüklenicinin 15.09.2008 tarihinde eksiklikleri gidererek idareye teslim ettiği, idare tarafından 12.12.2007-15.09.2008 tarihleri arasında gecikilen 308 gün yönünden gecikme cezası uygulandığı, idare tarafından 2502 poligon noktasının hatalı ölçüldüğünün bildirilmesine rağmen hatalı ölçülen poligon noktası sayısının 112 olduğu, 2390 poligon noktasının yeniden ölçümü işleminin 182 gün olacağı ve bu süre kadar fazladan çalışılacağı, bu süre için uygulanan gecikme cezasının idarenin kusurundan kaynaklandığı, gecikme cezası uygulanacak gün sayısının 397 gün ve miktarının 308.072,00 TL olduğu, yükleniciye ödenmesi gereken hak ediş bedelinin 190.729,03 TL ve bakiye alacak miktarının 117.342,97 TL olacağı, 29.12.2017 tarihli asıl ve 07.10.2019 tarihli ek rapor içeriğine itibar edilerek asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemenin 22.09.2020 tarihli kararının süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 18.01.2022 tarihli ilamı ile asıl dava yönünden, bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğu, karşı dava yönünden ise, alınan bilirkişi raporlarında karşı davacıların iddialarına ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, tarafların iddia ve itirazları değerlendirilmeden ve raporlar arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulmasının hatalı olduğu, bu itibarla oluşturulacak yeni bilirkişi heyetinden denetime ve hüküm kurmaya elverişli rapor alınması ve itirazlar bulunması halinde itirazların değerlendirilmesine ilişkin ek rapor alınması sonrasında oluşacak duruma göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiş, davacı - karşı davalı vekilinin karar düzeltme isteminin 15.06.2022 tarihinde reddine karar verilmiştir. 3. Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 19.10.2004 tarihinde 388.000,00 TL götürü bedelli sözleşmenin imzalandığı, yer tesliminin 28.10.2004 tarihinde yapıldığı, teslim süresinin 540 takvim günü olarak belirlendiği ve bu süreye çalışılamayan sürelerin eklenilmesi sonucunda teslim tarihinin 16.09.2006 olarak tespit edildiği, yükleniciler tarafından işin 05.06.2007 tarihinde 262 gün gecikme ile idareye teslim edildiği, işin 262 gün gecikme ile tesliminde yüklenicilerin kusurlu olduğu, teslim sonrasında eksiklikler giderildikten sonra işin 09.11.2009 tarihinde kesin kabulünün yapıldığı, 05.06.2007 tarihinde işin teslim edilmesinden sonra oluşan gecikmelerden idarenin kabul işlemlerini süresinde yapmaması ve eksiklikleri 5 ay gibi bir sürede tespit ederek bildirmesi nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu, hatalı ölçüm yapılan poligon nokta sayısının 112 olmasına rağmen idare tarafından 2502 poligon noktasının ölçümünün yapılmasının istenildiği, 2390 poligon noktasının yeniden ölçümü işlemi nedeniyle 182 günün gecikme süresinden düşülmesinin gerektiği, yükleniciler tarafından 2390 poligon noktasının yeniden ölçülmesi nedeniyle oluşan alacağın 19.585,75 TL olduğu, karşı davadaki talebin 10.000,00 TL ve ıslah tarihi itibari ile zaman aşımı süresinin sona erdiği, davacı - karşı davalı idare tarafından ıslah dilekçesine karşı zaman aşımı definde bulunduğu gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davacı - karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde; sözleşme konusu işin 262 gün gecikme ile teslim edildiğini, kontrol sürecinde bir kısım eksiklik ve hataların tespit edildiğini, yükleniciye işin tamamlanması için 12.11.2007 tarihine kadar süre verildiğini, ancak yüklenici tarafından işin tamamlanmaması nedeniyle bu tarihten itibaren gecikmenin oluştuğunu, 2500 poligon noktasının yeniden ölçülmesinin istenildiğini, yüklenicinin yeniden ölçümü 7 ay gibi bir zamanda yaptığını ve hatalı poligon noktası sayısının daha az olduğunu bildirdiğini, yapılan inceleme ile 544 poligon noktasında hata bulunduğunun tespit edildiğini, yükleniciye 90 gün süre verildiğini, 09.11.2009 tarihinde işin tasdik edildiğini, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 26. maddesi uyarınca 12.11.2007 - 15.09.2008 tarihleri arasında gecikme bulunduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında 112 adet hatalı poligon noktası tespitinin yerinde olmadığını, poligon noktalarının (x, y, z) koordinat noktaları dikkate alınarak yapılmasının gerektiğini, bilirkişiler tarafından (x, y) koordinat noktalarının dikkate alınarak belirleme yapıldığını, 112 adet (x,y) konum doğruluğu yanında 432 adet (z) konum doğruluğunun da gerektiğini, bu nedenle hatalı poligon noktası sayısının 112 değil 544 olduğunu, 05.06.2007 - 07.11.2007 kontrol tarihleri arasında gecikme cezası uygulanmadığını, sözleşme ile 7102 poligon noktası ölçüm işinin kararlaştırıldığını, ilk kontroller sonucunda ise 2502 poligon noktası ölçümünde hata olabileceğinin tespiti üzerine yeniden ölçüm yaptırıldığını, nirengi ve poligonların koordinatlarında ve kotlarında oluşabilecek hata nedeniyle yapılan ölçümlerin gereksiz olmadığını, 12.11.2007 - 15.09.2008 tarihleri arasındaki döneme ilişki 308 gün gecikme cezasının yerinde olduğunu beyan etmektedir. 2. Davalı - karşı davacılar vekili temyiz dilekçesinde; taraflar arasında Rize Merkez Halihazır Harita Yapım İşi Sözleşmesinin imzalandığını, işin teslim edildiğini, idare tarafından 579 gün gecikme cezası uygulandığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun keşif sonucunda düzenlenen harita mühendisleri raporları ile uyumlu olduğunu, 16.09.2006 - 05.06.2007 tarihleri arasında çalışılamayan günlere ilişkin 75 günlük sürenin düşülmemesinin hatalı olduğunu, karşı davaya ilişkin yapılan değerlendirmenin ise sözleşmenin tüm bedeli üzerinden yapılması gerekirken sözleşme konusu işin bir kısmı yönünden yapıldığını, fazladan yapılan çalışmanın asıl çalışmadan farkının bulunmadığını, sözleşme konusu tüm işleri ilgilendirdiğini, bilirkişiler tarafından belirlenen miktara ilişkin yapılan ıslahın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesinin de hatalı olduğunu, zararın belirlendiği tarih dikkate alındığında zamanaşımı süresinin sona ermediğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl davada eser sözleşmesi kapsamında gecikme cezasına ilişkin alacak; karşı davada eser sözleşmesi kapsamında alacak ve tazminat istemine ilişkindir. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2. maddesinin atfı ile uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. ve 439/2. maddelerinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, bozma kararına uygun araştırma ve inceleme yapılarak verilmiş olmasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup tarafların vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasına gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.