6. Hukuk Dairesi 2024/781 E. , 2025/1362 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1302 E., 2024/86 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Zonguldak 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/293 E., 2023/199 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından yapılan ihale neticesinde taraflarca Karadon Taşkömürü İşletme Müessesesi Karadon Yeni Servis Kuyusu Bağlantı Galerileri ve Su Atım Tesisleri ile Kilimli İşletmesi -540 katı Hazırlık Galerilerinin Sürülmesi İşi'ne ilişkin 30.03.2005 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme kapsamında davalıya verilen teminat mektubunun meydana gelen iş kazası sebebiyle işçilere ödenen tazminatların, Karadon TİM -540'ta 17.05.2010 tarihinde meydana gelen patlama neticesinde oluşan maddi zararlar, ücret alacakları, SGK prim borçlarından dolayı kurumca ödenen tutarların tahsili için nakde çevrilmek üzere ilgili bankaya yazı yazıldığının öğrenildiğini, davalı idarenin bu işlemine karşı ihtarnameler ile itiraz etmesine rağmen sonuç alamadıklarından bahisle davalının elinde bulunan Şekerbank Zonguldak Şubesi 25.12.2007 tarihli ve 2007/23233060 numaralı 900.000. 00 ABD Doları tutarlı kesin teminat mektubunun iadesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşmenin gereği yerine getirilemediğinden davalı idarenin Yönetim Kurulunca 14.06.2015 tarihli ve 2020 sayılı kararı ile sözleşme feshedilerek, kesin teminat mektubunun irat kaydına karar verildiğini, teminat mektubunun paraya çevrilerek kurumun hesaplarına aktarılması yönünde bankaya yazılan yazının gereğinin yapılması ihtiyati tedbir kararı ile engellendiğini, davalı idarenin sözleşmenin feshi sebebiyle uğradığı zararının giderilmesi ve meydana gelen iş kazasından ve grizu patlamasından kaynaklanan davalar nedeniyle davacıdan alacaklı olduğunu, sözleşme ve şartname hükümlerinde yer alan teminat mektubunun iade şartlarının oluşmadığını, benzer davalarda da davanın reddine karar verildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında akdedilen 30.03.2005 tarihli -540 Kat Haz. Galer. Sürülmesi İşine Ait Hizmet Alım Sözleşmesinin 11.2. Kesin Teminatın Geri Verilmesi maddesi uyarınca teminat mektubunun iadesi şartlarının bulunup bulunmadığı incelendiğinde, her ne kadar da Zonguldak SGK İl Müdürlüğü'nün 05.05.2023 tarihli müzekkere cevabı uyarınca söz konusu iş kapsamında davacının herhangi bir SGK borcunun bulunmadığı belli ise de feshe konu sözleşme uyarınca 17.05.2010 tarihli grizu patlaması nedeniyle davalı TTK tarafından ödenilen tazminatlardan rücu kapsamında davacı tarafın sorumlu olup olmadığı, varsa sorumluluk miktarı bedellerin miktarı, faiz toplamları hem Zonguldak 1. ve 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde hem de mahkemenin 2020/235 E. ve 2020/249 E. sayılı dosyaları ile devam etmekte olup risk tutarlarının dava tarihi itibariyle belirsiz olduğu, iadesi istenilen teminat mektubunun bu güvence kapsamında kaldığı, teminat mektubunun iadesi şartlarının oluşmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece sözleşmenin feshinde tarafların ortak kusurlu, dolayısıyla fesihte davalı iş sahibi idarenin de kusurlu olduğu, dosyaya giren cevabi yazıda sözleşme konusu işten kaynaklı davacı yüklenicinin SGK borcunun olmadığı bildirildiği, sözleşmenin 11.2. maddesinde düzenlenen hükümler gereğince kesin teminat mektubunun iadesinin koşullarının gerçekleştiği, teminat mektubunun iş sahibince paraya çevrilerek irad kaydedilmediği, sözleşmenin tasfiyesi mahkeme kararı ile sağlandığı anlaşıldığından, kesin teminat mektubunun davacı yükleniciye iadesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davalı vekili temyiz dilekçesinde: a. Kesin teminat mektubunun iadesi için sözleşmenin 11.2 maddesine ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 46. maddesine göre, Yapı-Tek firmasının davalıya ve SGK'ya borcu bulunmaması gerektiğini, davacının davalıya hali hazırda mevcut borçlarının bulunduğundan ilgili hükümlerde yer alan şartların sağlanmadığını, davacı tarafın sigortası tarafından yapılan ödemenin de hak sahiplerine yapılan ödemelerde kullanıldığını, b. Benzer uyuşmazlık hakkında davalı aleyhine dava dışı şirket tarafından açılan Zonguldak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/513 Esas sayılı dosyasında da teminat mektubu iadesinin benzer gerekçelerle reddine karar verildiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı teminat mektubunun iadesi istemine ilişkindir. 1.Taraflar arasındaki sözleşmenin ortak kusurla feshedildiği anlaşılmakta ise de teminatın iadesi konusunda iade koşullarının sözleşme hükümlerine göre değerlendirilmesi gerekir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 11.2. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 46. maddesinde teminatın iadesi için "... yüklenicinin sözleşme konusu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığının tespiti" gerektiği belirtildiğinden, bu koşulların mevcut olup olmadığı yönünde araştırma yapılması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 61525308dae1a64a 7f2917280bf105aa