6. Hukuk Dairesi 2024/1918 E. , 2025/1858 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1924 E., 2024/266 K. Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararı davalılar vekili ve dahili davalılar vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 06.05.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde davalılar ve dahili davalılar vekili Avukat ..., davalı asil ... ile davacı ... mirasçısı ... vekili Avukat ..., asli müdahil ... mirasçısı ... vekili Avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ve diğer arsa sahipleri ile davalı yüklenici şirket arasında 26.04.1995 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davacının sözleşme uyarınca üzerine düşen edimleri yerine getirip hissesinin %50'sini yükleniciye devretmesine rağmen yüklenicinin edimini ifa etmediğini, aradan geçen 20 yılda inşaatın yapılamadığını ileri sürerek, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshini ve devredilen hisselerin arsa sahipleri adına tescilini talep etmiştir. Asli müdahil davacı ... vekili müdahale dilekçesinde, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshini ve devredilen hisselerin arsa sahipleri adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taleple ilgili kesin hüküm itirazları bulunduğunu, yükümlülüklerin yerine getirilmesi için birçok kez ihtar gönderdiklerini, fesih şartlarının oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Dahili davalılar arsa sahibi ... mirasçıları vekili, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 23.12.2021 tarihli kararı ile, davalı yüklenicinin inşaat yapımına engel hukuki engellerin ortadan kalkmadığı, davacıların davalı yüklenicinin inşaatı tamamlamasına engel teşkil edebilecek davalar açtıkları, sözleşme gereğince belirlenen teslim süresinden önce dava açıldığı, davacı arsa sahiplerinin TBK'nın 473. madde hükümlerine göre taraflar arasındaki sözleşmenin feshini talep edemeyecekleri belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin 23.12.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve asli müdahil vekili istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi'nin 27.04.2022 tarihli kararı ile, istinaf başvurularının kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir. V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ Bölge Adliye Mahkemesi'nin 27.04.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili ve asli müdahil vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, davacı arsa sahiplerinin sözleşmenin geriye etkili feshi talebinin yerinden olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı belirtilerek bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapı ruhsatı, mimari projesi vs. hazırlık işlemleri dahi henüz gerçekleştirilmemiş olan inşaatın, ilk derece mahkemesince tespiti yapılan 9 aylık sürede bitirilemeyeceği ve bu itibarla davacı arsa sahiplerinin sözleşmenin geriye etkili feshi talebinin yerinde olduğu belirtilerek, davanın kısmen kabulü ile davalı ... yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine, diğer davalılar bakımından davanın kabulü ile sözleşmenin geriye etkili feshine, davacı ve asli müdahillerin hisselerinin iadesine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Dahili davalılar vekili temyiz dilekçesinde; davacıların açtığı davalar ile hukuki engeller yaratmış olmaları sebebiyle tevhit işleminin ancak 26.12.2013 tarihinde tamamlanabildiğini, 43 aylık sürenin inşaatın bitimi için tanınan süre olmayıp yükleniciye verilen mehil olduğunu, inşaat bilirkişisinin inşaatın 9 ayda bitirebileceğine ilişkin raporunun dikkate alınmadığını, davalı yüklenicinin dava tarihi itibari ile hala 24 aylık süresi olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi halinde sözleşmenin en başına dönülerek parsellerin ve hisselerin tevhit öncesi durumuna getirilmesi gerektiğini beyan etmektedir. 2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; davacıların davalı yüklenicinin inşaatı tamamlamasına engel teşkil edebilecek davalar açtıkları ve ihtarnameler gönderdiklerini, davalı yüklenicinin dava tarihinden sonra bile hala 24 ay süresinin olduğunu, davanın kabulü halinde 32 ve 33 parselin tevhidinden oluşan 49 parsel ifraz edilerek yeniden 32 ve 33 parsellere bölünüp her parselin tapu kütüğünde ayrı bir sayfaya tescil edilmesi ve böylece sözleşme öncesine dönülerek 33 parselin tek hissedarı olan ...'a 33 parselin tamamen iade edilmesi gerektiğini, hissedarlara devredilen hisseleri oranında ödenmiş olan paranın da sözleşmenin feshi ile birlikte yükleniciye iadesi gerektiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi ile tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekili ve dahili davalılar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan davacı ve asli müdahil yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, davalı yüklenici şirketten tahsili ile davacı ve asli müdahile ödenmesine, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar ve dahili davalılara yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.