5. Hukuk Dairesi 2025/4253 E. , 2025/14004 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/2 Esas, 2023/167 Karar KARAR : Kısmen kabul Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti müvekkili idareye ait olan İzmir ili, ..., ... Mahallesi 79 11... , 26, 27... parseller ile 79 12... , 29... parsellerin ticaret merkezi olarak imara bağlanmışken ... alan olarak imar değişikliği yapılması üzerine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 30 uncu maddesi uyarınca davalının başvurusu üzerine Danıştay 1. Dairesi'nin 06.01.1997 tarih ve 1996/119 Esas ve 1997/2 Karar sayılı kararı ile taşınmazların davalıya devrine karar verildiğini, davalı Belediyenin takdir komisyonundan satın alınmak istenilen taşınmazın değerini tespit ettirerek müvekkili idareye bildirmesi gerekirken bu husus yerine getirilmediğinden bedel üzerinde mutabakat sağlanamamakla kamulaştırma prosedürünün tamamlanmadığını, ayrıca yine ..., ... Mahallesi 26 01... parselde 3.503,00 m²lik kısmın yola terk edildiğini, 1.347 m²'lik kısmın düzenleme ortaklık payı fazlası ile birlikte belirlenen 1.990 m²lik taşınmazın bedelsiz ve tecavüzden kullanıldığından 03.06.1998 - 2003 dönemi ile ilgili olarak açılan 73.533.824 TL'lik ecrimisil davasının İzmir 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/25 Hakem dosyasında kayıtlı olduğunu, söz konusu 5824 m²lik taşınmaz bedelinin tahsili yolundaki sulh girişimleri netice vermediğinden müvekkili idare adına yatırılan 4.050,00 TL'nin mahsubundan sonra toplam 1.169.325,00 TL'nin (1.169.325.000.000,00 ETL) faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle, davaya konu parsellerin yolda kalan kısımları için Belediye Encümeninin 14.11.1995 tarihli kararı ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun ( 2942 sayılı Kanun) 30 uncu maddesi uyarınca karar alınarak ilgili kuruma bildirildiğini, ancak gerekli cevap alınamadığından Danıştay 1. Dairesinin 06.01.1997 tarihli kararı ile tapu sicilinden yol olarak terk edildiğini, yol olarak kullanılan kısımlar için toplam 1990 m² için takdir edilen 4.054,00 TL bedelin davacı adına yatırıldığını, haksız bir tecavüzün olmadığını, ayrıca dava konusu 26 01... sayılı parselin yasa gereği düzenleme ortaklık payını aşan 1347 m²lik kısmının da düzenleme dışında kalan 18.319 m²lik alana eklenerek 19.666 m² olarak mükerrer tescil gördüğünü, bu parselin 19.666 m² olarak TCDD ve Limanları İşletme Genel Müdürlüğü adına kayıtlı olduğunu ve zeminde tescil gördüğü gibi 1347 m²lik alan dahil davacı tarafından kullanıldığını, müvekkili aleyhine açılan İzmir 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/25 Hakem dosyası ile ecrimisil istemli davanın halen derdest olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 09.04.2014 tarihli ve 2008/179 Esas, 2014/141 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; dava konusu 79 11... , 27, 28, 79 12... , 29, 30... ada 2 parsellerin 1347 m²lik kısmına davalı ... tarafından el atılarak kullanıldığı belirtilip bu kısımların bedelinin tazmini istenilmiş, mahkemece de belirtilen taşınmazlara el atıldığı kabul edilmiş olup, dava konusu taşınmazların değerlendirilmesinde somut emsal olarak ... Mahallesi 85 26... parsel incelenerek bilirkişi değerlendirmesi sonucunda 79 11... parsele 1.336 TL/m² bedel belirlemiş, aynı parselin bitişiğindeki 79 11... parsel için 120 TL/m², 27... için 88 TL/m², 7912 adada bulunan 1 parsel için 120 TL/m², 29... parseller için ise 88 TL/m² değer belirlenmiş, aynı ada ve komşu adada bu kadar fahiş bedel belirlemesini gerektiren bir sebep bilirkişi raporunda belirtilmediğine göre adı geçen parseller için belirlenen bedellerin gerçekçiliğinden ve objektif olduğundan söz edilemeyeceğinden, Mahkemece bu konuda bilirkişiden rapor alınıp bu parseller arasındaki fahiş fiyat farkının nereden kaynaklandığı belgeler ve bilgilerle açıklığa kavuşturulup sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yeterli olmayan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmuş olması doğru görülmeyerek ve taşınmazlara 1983 sonrası el atıldığından nispi harç ve vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir. B.Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 23.10.2018 tarihli ve 2017/462 Esas, 2018/485 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. A. İkinci Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır, alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki; dava konusu İzmir ili, ..., ... Mahallesi 79 11... , 26, 27... , 79 12... parsel, 29... ada 23 parseller ile 26 01... parsel sayılı taşınmazların birbirine bitişik konumda olduğu, birbirlerine bitişik konumda bulunan taşınmazların cephe aldıkları sokaklara göre aralarında makul bir değer farkı olabileceği kabul edilmekle birlikte, hükme esas alınan raporda inandırıcı olmayan gerekçeyle belirlenen bedeller arasındaki fahiş fark gözetildiğinde, bu rapora göre karar verilmesi mümkün olmayıp taraflara dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı olmayıp yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibarıyla, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibarıyla imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi ve dava konusu taşınmazların tapu kaydında yer alan haciz şerhlerinin hükmedilen bedele yansıtılmaması doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir. B.Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 16.06.2023 tarihli ve 2021/2 Esas, 2023/167 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı idarece el atılan kısım toplam 5.824 m² olduğunu, ancak kararda 26 01... parselin (1433 sokak üzerinde kalan) 2.156 m² ve (... Sokak üzerinde kalan) 331 m²lik kısmı dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, rapora yönelik itirazların karşılanmadığını, davaya konu taşınmazlar İzmir'in merkezinde bulunan çok kıymetli taşınmazlar olup tespit edilen bedelin son derece az ve rayiçlerin altında olduğunu, emsal kıyaslamasındaki oranların hakkaniyete aykırı olduğunu ayrıca düzenleme ortaklık payı oranının hatalı uygulandığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların halen ... Başkanlığı ve TCDD Genel Müdürlüğü tarafından kullanıldığını, husumet itirazında bulunulduğunu, yapılan projelerle el atmaların ortadan kalktığını, dava konusu taşınmazların kemer alt geçiti ve metro ulaşımı için aktarma istasyonu olarak kullanıldığını ve ... Başkanlığının sorumlu olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir, C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazların değerinin biçilmesi ile bedelinin tahsili istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Davacı ... Müdürlüğünden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı ... Başkanlığından aşağıda yazılı kalan harcın alınarak Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! c1009e52fe619bd1 699bf4774ac16770