4. Hukuk Dairesi 2024/13366 E. , 2025/3078 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1451 E., 2024/1789 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/74 E., 2023/133 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile dava dışı borçlu ... İnşaat Sanayi A.Ş. arasında genel kredi sözleşmesi düzenlendiğini, davalılardan ... İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketinin kredi sözleşmesinin müşterek borçlu ve müteselsil kefili olduğunu, dava dışı borçlu ... İnşaat Sanayi Anonim Şirketinin kredi borcunu ödemediğini, bunun üzerine, asıl borçlu ve müşterek borçlu ve müteselsil kefiller aleyhine, Ankara 20. İcra Dairesinin 2017/93 Esas sayılı dosyası üzerinden genel haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, borçluların adına kayıtlı taşınmazların tapu kaydı üzerine ihtiyati haciz şerhi konulması için müzekkere yazıldığını, borçluların adına sadece Ankara, ..., ... Mahallesi, 27714 ada 5 parsel sayılı taşınmazın tespit edildiğini, bu taşınmaz üzerinde ise ipotek bulunduğunu, 04.01.2017 tarihinde davalılardan ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketinin adresinde hacze gidildiğini, haczedilen menkul malların değerinin 86.500,00 TL olduğunu, akabinde mahallinde yapılan 08.02.2017 ve 09.02.2017 tarihinde yapılan hacizlerde borçlu adına başkaca haczi kabil mal bulunamadığını, ancak yapılan yazışmalar sonucu davalı ... Ticaret Anonim Şirketinin daha önce adına kayıtlı bulunan Ankara ... ... Mahallesi 1080 ada 12 parsel sayılı taşınmazı 03.08.2016 tarihinde ve 1.500.000,00 TL bedel ile diğer davalı ...'ye sattığının tespit edildiğini, taşınmazın satış tarihindeki rayiç değerinin 5.000.000 TL olduğunu, tapuda gösterilen satış bedeli ile rayiç bedeli arasında fahiş fark bulunduğunu, diğer davalı ...'nin, ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketinin eski ortağı olduğunu, borçluların bilinçli olarak mal varlığını eksiltme ve takibi semeresiz bırakma gayreti içinde olduklarını belirterek tasarrufun iptaline, davacıya belirtilen taşınmaz üzerinde cebri icra yetkisi verilmesine, bu kabul edilmediği taktirde, TBK'nun 19.maddesi gereğince, muvazaa nedeniyle satış sözleşmesinin hükümsüzlüğünün tespitine ve taşınmazın takyidatsız olarak ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalılar arasında taşınmazın 3.500.000,00 TL bedel ile satışı hususunda 03.08.2016 tarihli protokol düzenlendiğini, davalının protokol karşılığı 1.500.000 TL nakit ödeme yaptığını, taşınmaz üzerinde yer alan ipotek bedeli borcunu üstlendiğini, bakiye tutarın ise, 30.09.2016 tarihine kadar ödenmesinin kararlaştırıldığını, 03.08.2016 taihinde 210.210 TL ve 30.09.2016 tarihinde 662.990 TL ödemek suretiyle protokolden kaynaklı yükümlülüğünü yerine getirdiğini, müvekkilinin satış tarihinde ... İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketinin %25 hissedarı olduğunu, ödenmemiş sermaye ya da bu ilişkiden kaynaklı bir borcunun bulunmadığını, bilakis ... İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketinden 5.000.000 TL alacaklı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. 2.Davalı ... Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile diğer davalı arasında gerçek bir satış sözleşmesi yapıldığını, muvazaalı bir durumun söz konusu olmadığını, dava konusu taşınmazın şirketin nakit ihtiyacını karşılamak üzere 3.500.000,00 TL bedel ile satıldığını, tapuda satış bedelinin 1.500.000,00 TL olarak gösterilmesinin, tek başına muvazaalı işlem yapıldığına dayanak olamayacağını, taşınmazın ipotekle yükümlü olarak satıldığını, diğer davalı ...'nin şirketten 5.651.992,68 TL alacaklı olduğunu, bu miktarın sadece 1.500.000 TL kısmının mahsup edildiğini, kalan miktarın şirket hesabına yatırıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafa İİK'nun 105/2 maddesi gereğince alınmış geçici aciz vesikası veya İİK'nun 143. maddesi gereğince alınmış kesin aciz vesikası sunmaları bakımından süre verilmesine karşın, davacı tarafça yaklaşık 1 yıllık bir süre geçmesine rağmen değişik mülahazalarla bu konuda herhangi bir işlem yapılmadığı, genel muvazaa nedenine dayalı tasarrufun iptali davası açılabilmesi için de, davacı tarafın herhangi bir şekilde ve tüm çabalarına rağmen alacağına kavuşamaması gerektiği, davacı tarafın Ankara 20. İcra Dairesinin 2017/93 Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen icra takibinde, tüm çaba ve işlemlere karşın alacaklarını tahsil edemediklerini usulen ispat edemediği gerekçesiyle davanın İİK.nun 277 ve devamı ve TBK.nun 19. maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; her ne kadar İİK'nin 277 ve devamı ile TBK'nin 19. maddelerine dayalı olarak açılmış tasarrufun iptali davaları farklı yargılama usullerine tabi oldukları için birlikte görülemez ise de, İİK'nin 277 vd. maddeleri gereğince açılan tasarrufun iptali davalarının dinlenebilmesi için davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin bulunması gerektiği, TBK'nin 19. maddesi kapsamında açılan tasarrufun iptali davalarında ise borçlunun borcu karşılayacak miktarda malvarlığı bulunmamasının yani davacının dava açmakta hukuki yararı olmasının dava şartı olduğu, İlk Derece Mahkemesince aciz belgesi sunulması için davacıya süre verildiği ancak davacı tarafından aciz halinin varlığının veya dava açmakta hukuki yararı bulunduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davacının yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tasarrufun iptali davalarında özel dava şartı niteliği taşıyan geçici yahut kesin aciz vesikasının yargılamanın her aşamasında, temyiz aşamasında ve hatta hükmün onanmasından veya bozulmasından sonra bile sunulabildiğini, Mahkemece davalı borçlu şirketin menkul mallarının ve 5 parsel sayılı taşınmazın kıymet takdirinin yaptırılması, icra dosyalarında bu malvarlığına ilişkin kıymet takdiri yap��lmış ise dosya arasına alınması, bu malvarlıkları üzerinde bulunan haciz ve ipotek gibi takyidatlara ilişkin öncelikli alacakların da dikkate alınması ve davalı borçlu şirketin malvarlığının, davacının takip konusu bakiye alacağını karşılayıp karşılamadığı yani borçlunun aciz halinde olup olmadığının tespitinin yapılması gerektiğini, davaya konu 27714 ada 5 parsel sayılı taşınmazın kıymet takdiri için keşif günü verilmesi, bilirkişiye dosyanın tevdi edilmesi, aksi kanaatte ise bir sonraki celseye kadar kendilerine süre verilmesinin istenildiğini ancak Mahkemece bu taleplerinin de dinlenilmediğini, geçici yahut kesin aciz vesikası temini yerine 5 parsel sayılı taşınmazın değerinin tespiti ile, borçlu şirketin malvarlığının toplam değeri ve üzerindeki öncelikli alacaklar mahsup edildiğinde, davacının alacağının karşılanıp karşılanmayacağının net olarak belirlenmesi ve bu kapsamda yeniden borçluların aciz halinin değerlendirilmesi gerektiğini, davalı borçlu şirketin iflas halinde olduğunu, icra dosyası kapsamıyla aciz halinin belli olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. İptal davasının koşullarından biri alacaklının elinde kesin (İİK.143) veya geçici (İİK.105/II) aciz belgesinin bulunması gerektiğidir. Kesin veya geçici aciz vesikasının bulunması, iptal davası için ön koşul ise de bunun davanın açılmasından önce alınması zorunlu değildir. Davanın açılmasından sonra alınabileceği gibi, temyiz aşamasında ve hatta bozmadan sonra karar düzeltme aşamasında bile alınıp ibraz edilmesi yeterlidir. Ayrıca borçlunun haczi kabil malının bulunmaması halinde durumu tespit eden haciz zaptı da, geçici aciz belgesi niteliğinde kabul edilebilir. Davacının alacağına ilişkin başlatılan icra takip dosyasında 04.01.2017, 08.02.2017 ve 09.02.2017 tarihlerinde yapılan hacizlerde; borçlunun bir kısım menkul haczinin yapıldığı, alacağı karşılar başkaca haczi kabil malı olmadığının belirtildiği anlaşılmaktadır. Bunun dışında davalı borçlu şirkete ait Ankara, ..., ... Mah. 27714 ada 5 parselde bulunan taşınmaza haciz konulduğu, kıymet takdir raporunda taşınmaza 14.082.488,00 TL değer takdir edildiği, ancak taşınmaz üzerinde ... Bankası lehine ipotek bulunduğu, tapuda görünen ipotek bedelinin 7.000.000,00 USD olduğu, yine ... A.Ş. lehine 2 ayrı, Antalya ... Pat. Mad. Dan. Paz. Nak. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti. lehine hacizler olduğu, buna göre taşınmazın değerinin davacının icra takibine konu alacağını karşılayamayacağı anlaşılmış olup, İİK'nun 105/2 maddesine göre icra takip dosyasında düzenlenen haciz tutanakları İİK'nun 143. maddesindeki aciz belgesi hükmündedir. Bu durumda İlk Derece Mahkemesince davalı borçlu şirketin aciz halinin gerçekleştiğinin kabul edilmesi, esasa girilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 792364defe4c7ab2 aea49630a80c61ac