4. Hukuk Dairesi 2024/1241 E. , 2025/12176 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ: Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI: 2018/352 E., 2019/556 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ... ve ... vekili ve davalı ...İnşaat Nakliyat ... Ürünleri San. ve .... Limited Şirketi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; 27.01.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ...’ın vefat ettiğini, davacılar ..., ..., ... ve ...’un yaralandıklarını, müteveffa ...'ın vefatı nedeni eşi ..., çocukları ..., ... ..., ..., ..., müteveffanın babası ..., kardeşleri ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ..., ...'ın manen acı çektiklerini, davalı ...’nın araç sürücüsü olarak olayda kusurlu olduğunu, diğer davalının aracın işleteni olduğunu belirterek destekten yoksun kalmaları nedeniyle davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ... için ayrı ayrı 500,00 TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL maddi tazminat ile davacıların desteğinin vefatı ve kazada yaralanmaların meydana gelmesi nedeni ile davacı müteveffanın eşi ... için 100.000,00 TL, müteveffanın çocukları ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... ... için 50.000,00 TL, ... ... için 50.000,00 TL, müteveffanın babası ... için 20.000,00 TL, müteveffanın kerdeşleri ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... için ayrı ayrı 10.000,00 TL olmak üzere toplam 430.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davacılar vekili dava dilekçesinde; muris ...'ın 27.01.2018 tarihinde kendi sevk ve idaresindeki araçla seyir halinde iken aynı yönde seyir halindeki ... sevk ve idaresindeki araç ile çarpışması sonucu ölümlü/yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza neticesi davacıların desteğinin vefat ettiğini, kaza tespit tutanağında her iki araç sürücüsüne %50 oranında kusur izafe edildiğini, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınması halinde kusurun değişmesinin kuvvetle muhtemel olduğunu iddia ederek fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarının saklı kalması şartıyla davacı eş ... için 40,00 TL, davacı çocuklar ... için 10,00 TL, ... ... için 10,00 TL, ... için 10,00 TL, ... için 10,00 TL, ... için 10,00 TL olmak üzere 90,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 10,00 TL cenaze, defin ve taziye giderleri için olmak üzere toplam 100,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte kusur oranında tahsiline ve ücreti vekalet ile yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde: işleteni olduğu aracın sürücüsünün olayda kusurunun bulunmadığını, soruşturma sonunda takipsizlik kararı verildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı ..., davaya cevap vermemiştir. Birleşen dosya davalısı ... Sigorta cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'ini ileri sürdüklerini, yetki itirazında bulunduklarını, dava açılmadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığını, kusur raporu alınması gerektiğini, davacılara aylık bağlanıp bağlanmadığının belirlenmesini, ancak dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olabileceklerini, cenaze ve defin giderlerinin teminat kapsamında olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı sürücünün %75 oranında, desteğin ise %25 oranında kusurlu olduğunun kabul edildiği, TRH 2010 Yaşam Tablosu, desteğin maaş bordrosundaki gerçek geliri ve kusur oranı dikkate alınarak hazırlanan 26.04.2021 tarihli raporun hükme esas alındığı, birleşen dosya açısından sigorta şirketinin teminat limitinin dikkate alındığı, davacı ...'ın 18 yaşından büyük olması nedeni ile destek tazminatı alamayacağı, dosyaya belediyeden gelen yazıda cenaze ve defin masrafı olmadığının belirtildiği bu nedenle bu taleplerin reddine karar verildiği gerekçeleri ile davanın kısmen kabulü ile birleşen dosyada hükmedilen destekten yoksun kalma tazminatı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 2.500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 27.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak 500,00'er TL olarak davacılar ... ... ..., ..., ... ..., ... ve ...'a verilmesine, davacı ...'ın destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine, davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 270.000,00 TL manevi tazminatın 27.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, 70.000,00 TL'sinin davacı ...'a 30.000,00 TL'sinin ...'a, 30.000,00 TL'sinin ...'a, 30.000,00 TL'sinin ...'a, 30.000,00 TL'sinin ...'a, 30.000,00 TL'sinin ...'a 10.000,00 TL'sinin ...'a, 5.000,00 TL'sinin ...'a, 5.000,00 TL'sinin ...'e, 5.000,00 TL'sinin ...'a, 5.000,00 TL'sinin ...'e, 5.000,00 TL'sinin ...'a, 5.000,00 TL'sinin ...'a, 5.000,00 TL'sinin ...'a, 5.000,00 TL'sinin ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile asıl dosya ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 80,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının sigorta poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla 02.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak 40,00 TL'sinin davacı ...'a 10,00 TL'sinin davacı ...'a, 10,00 TL'sinin davacı ...'a, 10,00 TL'sinin ...'a, 10,00 TL'sinin ...'a verilmesine, davacı ...'ın destekten yoksun kalma tazminatı ile davacıların cenaze ve defin gideri taleplerinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava dosyasının ... Sigorta A.Ş 'ye ihbar edildiği, bu sigorta şirketinin davaya müdahil olarak katılmadığı, dava dosyası kapsamında ihbar olunan sıfatını taşıdığı, bu nedenle de istinaf yoluna tek başına başvuru hakkının bulunmadığı, aynı zamanda kararı istinaf eden sigortalısı yanında davaya müdahil olmadığı için başvuru şartlarını da taşımadığı anlaşıldığından ihbar olunan ...vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmesi gerektiği, dosya kapsamında kazanın oluşumuna göre, kusur durumlarına ilişkin alınan raporlarda ... Heyetinden alınan 15.01.2021 tarihli bilirkişi raporunun önceki raporları da değerlendirmek suretiyle dosya kapsamındaki bilgiler çerçevesinde detaylı ve gerekçeli açıklamalar içerdiği, önceki raporları yeteri kadar irdelediği, kazanın oluşumunu yeteri kadar açıklayarak kusur dağılımı yaptığı, bu anlamda denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğu, İlk Derece Mahkemesince de kazanın meydana gelmesindeki kusur durumunun detaylıca incelenip gerekçelendirilerek raporun hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunamadığı, davalı...lehine 19.150,00 TL vekalet ücretine hükmedildiği ancak davacıların ihtiyari dava arkadaşı olduğu, reddedilen her bir manevi tazminat bakımından davalı şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesi ile asıl dava dosyası davalısı...şirketi vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf talebinin kabulü ile diğer istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ... . Ürünleri San ve ... Ltd Şti vekili temyiz dilekçesinde, kusur raporları arasında çelişki olduğu, reddedilen manevi tazminat bakımından tek bir vekalet ücreti verilmesinin hatalı olduğu gerekçeleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davalı...şirketi lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğu, davacıya verilen vekalet ücretini geçemeyeceği gerekçesi ile kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından ... Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu hayatını kaybeden desteğin yakınlarının uğradığı destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebine ilişkindir. 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. Dosyanın incelenmesinde, İlk Derece Mahkemesince; alınan bilirkişi raporu ile, davacı ... için 514.538,96 TL, davacı ... için 9.724,26 TL, davacı ... için 27.745,17 TL, davacı ... için 35.591,84 TL, davacı ... 177.666,25 TL, davacı ... için 43.917,97 TL maddi tazminat hesaplaması yapılmış, davacı ...'ın destek tazminatı almayacak olması nedeni ile bu davacı bakımından maddi tazminat talebinin reddine, diğer davacılar bakımından ise taleplerin ıslah edilmemesi nedeni ile asıl davada 500,00 TL olmak üzere toplam 2.500,00 TL maddi tazminata, birleşen davada yine talepler ıslah edilmediğinden davacı ... bakımından talebin reddine, diğer davacılar ..., ..., ..., ... ..., ... bakımından toplam 80,00 TL destek tazminatına karar verilmiştir. Bunun yanında davacı ... için 100.000,00 TL, müteveffanın çocukları ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... ... için 50.000,00 TL, ... ... için 50.000,00 TL, müteveffanın babası ... için 20.000,00 TL, müteveffanın kardeşleri ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... için ayrı ayrı 10.000,00 TL olmak üzere toplam 430.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunmuş, mahkemece 70.000,00 TL davacı ...'a, 30.000,00 TL ...'a, 30.000,00 TL ...'a, 30.000,00 TL ...'a, 30.000,00 TL ...'a, 30.000,00 TL ...'a, 10.000,00 TL ...'a, 5.000,00 TL ...'a, 5.000,00 TL ...'e, 5.000,00 TL ...'a, 5.000,00 TL ...'e, 5.000,00 TL ...'a, 5.000,00 TL ...'a, 5.000,00 TL ...'a, 5.000,00 TL ...'a manevi tazminata hükmetmiş, karara karşı davalı...şirketi tarafından yapılan istinaf başvurusu neticesinde Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davalı...şirketi lehine hükmedilen vekalet ücreti bakımından istinaf talebinin kısmen kabulüne, davacılar vekilinin istinaf talebinin ise reddine karar verilmiştir. İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı davalının her bir davacıya yönelik temyiz bakımından ayrı ayrı belirlenecektir. Buna göre davacılar ..., 'ın davalı...şirketine karşı,... şirketi vekilinin davacılar ..., yönelik temyiz istemi; Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla; belirtilen davacıların davalılara karşı ve davalı...şirketinin davacılar ..., 'a yönelik temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir. 2. Davacı ...'ın temyiz itirazlarına gelince; Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davacının destek tazminat talebinin İlk Derece Mahkemesi tarafından reddine karar verildiği davacı vekilinin bu hususu istinafa götürmemiş olmasına göre temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 3. Davalı ... şirketi vekilinin davacı ...'a yönelik temyiz isteminin incelenmesinde; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir. Dosyanın incelenmesinde; kaza tespit tutanağında davalı sürücü ...'ın 2918 sayılı Yasa'nın 52/1-b maddesini ihlal ettiği belirtilirken, dosyaya 3 kişilik heyetten alınan kusur raporunda ...'ın 2918 sayılı Yasa'nın 47/1d, 52/1-b, 68/1-c, 81/1-a maddelerini ihlal etmesi nedeni ile %75, destek ...'ın ise 47/1-d, 52/1-b maddelerini ihlali neticesi %25 oranında kusuru bulunduğu belirtilmiştir. Mucur Başsavcılığı tarafından soruşturma aşamasında Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesince tanzim edilen 18.05.2018 tarihli raporda desteğin tam kusurlu, davalı sürücünün ise kusursuz olduğu belirtilerek ... hakkında takipsizlik kararı verilmiş, davacılar tarafından karara yapılan itiraz üzerine Kırşehir Sulh Ceza Mahkemesi tarafından 2018/1168 Değişik iş sayılı dosya ile itirazın reddine karar verilmiştir. Davacılar tarafından kanun yararına bozma talep edilmiş ise de Yargıtay 12 Ceza Dairesinin 2019/1086 E. sayılı dosyası ile bozma isteği reddedilmiştir. Mucur Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından 2018/3 Değişik iş sayılı dosya ile alınan trafik bilirkişi raporunda destek ...'ın 2918 sayılı Yasa'nın 52/1-b maddesini ihlal etmesi nedeni ile %25 oranında, davalı sürücünün ise aynı Yasa'nın 84. maddesine aykırı davrandığı gerekçesi ile %75 oranında kusuru bulunduğu belirtirken, aynı kazaya ilişkin olarak ... tarafından ikame edilen ve Van 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/186 Esas sayılı dosyasından alınan 08.06.2021 tarihli Adli Tıp Kurumu ... Dairesi tarafından tanzim edilen kusur raporunda destek ...'ın kazada tam kusurlu olduğu rapor edilmiştir. Somut dosya içerisinde bulunan 06.03.2020 tarihli Adli Tıp Kurumu tarafından tanzim edilen kusur raporunda destek ...'ın kazada tam kusurlu olduğu belirtilirken, 15.01.2021 tarihli ... Üniversitesi ... Fakültesi öğretim üyelerinin verdiği raporda ise destek ...'ın süratli ve dikkatsiz seyretmesi, yolun tek şeride düştüğünü görmesine rağmen fren tedbirine başvurmaması nedeni ile %25 oranında, davalı sürücü ...'ın ise aracını yolda kaydırarak yolu tehlikeli hale getirmiş olması, iki şeritli yolda trafik güvenliğini ortadan kaldırmış, kazadan 30 dakika geçmesine rağmen aracının 150 metre gerisine reflektör yerleştirmemiş, diğer araçların kendi aracının fark etmelerini sağlamamış olması nedeni ile %75 oranında kusurlu olduğu rapor edilmiş ve mahkeme tarafından davalı sürücünün %75 oranında kusurlu olduğu kabulü ile hüküm kurulmuştur. Mahkeme tarafından ...'den alınan rapora itibar edilmiş ise de ... 'den alınan rapor ile dosya içinde bulunan ve Adli Tıp Kurumu tarafından hazırlanan, Savcılık aşamasında alınan raporlar arasında çelişki bulunmaktadır. O halde, mahkemece, ceza dosyasının da celp edilip incelenerek kaza tespit tutanağı ve dosyadaki tüm raporlar dikkate alınarak, dosyanın Adli Tıp Kurumu Üst Kuruluna tevdi ile kazanın oluş şekline göre olaydaki kusur oranlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti ve meydana gelebilecek çelişkilerin giderilmesi yönünde ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması, ondan sonra dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilip varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. 4. Bozma nedenine göre davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir. KARAR 1. Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar ..., 'ın davalılara karşı, davalı...şirketi vekilinin davacılar ..., 'a yönelik temyiz dilekçesinin miktar nedeniyle REDDİNE, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE, 3. Yukarıda (3) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı ... şirketi vekilinin davacı ...'a yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 4. Yukarıda (4) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacılar ve davalı ...İnşaat Nakliyat ... Ürünleri San. ve .... Limited Şirketi'ne iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.09.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.