3. Hukuk Dairesi 2025/403 E. , 2025/4587 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/390 E., 2024/334 K. Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı vekili ve davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili; davalı ...'ın .. Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde araştırma görevlisi iken 1994 yılında yüksek lisans sınavını kazanarak 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 33. maddesi uyarınca 30.12.1994 tarihinden itibaren ABD'de yüksek lisans eğitimi görmek üzere görevlendirildiğini, davalı ...'ın 17.01.2002 tarihinde görevinden çekilmiş sayıldığını, davalı ...'ın 90.179,16 USD yurt dışı ve 5.205,10 TL yurt içi ödeme yaptıklarını ileri sürerek; 17.01.2002 tarihi itibarıyla, 180.358,32 USD'nin ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının, buna ek olarak 10.410,20 TL alacağın 17.01.2002 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan (davalı kefiller kefalet tutarıyla sınırlı olmak kaydı ile) tahsiline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP Davalı ... vekili; talep edilen tazminatın, davalının Amerika'da öğrenim görürken yapılan okul harcı, kırtasiye, sağlık sigortası gibi masraflarla örtüşmediğini, davalının eğitim gördüğü .. .. Üniversitesinden alınan masraf dökümünden de bu hususun anlaşılacağını, davalının yurda dönüş tarihinin taahhütnamede belirtilmesi gerektiğini, taahhüt senedinde yer alan cezai şart ve diğer faiz şartlarının hakkaniyete aykırı olduğunu, borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parasıyla ödenmesinin istenebileceğini, kefillerin de kefalet miktarları ile sınırlı olduklarını belirterek, davanın reddini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 15.09.2014 tarihli bozma ilamına uyan Mahkemenin 20.05.2022 tarihli kararıyla; davalı ... tarafından yapılandırma kapsamında yapılan başvuru bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile 90.544,06 TL asıl alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalılar .. ve ..'in 3.000,00 TL tutarı ile sınırlı olarak) davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiş; karar, süresi içinde davacı vekili ve davalılardan Kutsal tarafından temyiz edilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1. Dairece verilen 15.05.2023 tarihli ilamla; gerekçe ile hüküm arasında çelişki yaratıldığından bahisle, tarafların temyiz itirazları incelenmeksizin kararın bozulmasına karar verilmiştir. 2. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı Üniversitenin 11.06.2021 tarihli ve 61514 sayılı yazısı içeriği ile dava dosyası üzerindeki bilgi ve belgelere göre; davalı ...'ın 6552 sayılı Kanunun ilgili maddesi kapsamında yapılandırma için davacı Üniversiteye başvuruda bulunmakla birlikte, davacı Üniversiteye ödeme yaptığına ilişkin herhangi bir bilgi/belge ya da dokümanın dava dosyasına kazandırılmadığı, davalı tarafın davacı Üniversite tarafından hesaplanan borca ilişkin bir ödemenin ifa edildiği yönünde bir beyanının bulunmadığı, yine davacı tarafından maaş tahsilatları ile ilgili kısım terkin edilerek davalının borcunun, 05.08.1996 öncesi taahhütname senedine istinaden 4.141,52 TL ve 05.08.1996 sonrası taahhütname senedine istinaden ise 54.258,40 USD olarak tespit edildiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile 54.258,40 USD'nin fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankasının efektif kuru üzerinden TL karşılığının dava tarihinden itibaren Devlet Bankalarının USD üzerinden açılan bir yıllık vadeli mevduat hesaplarına uygulanan en yüksek faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalılar .. .. ve .. .'nın 3.000,00 TL tutarı ile sınırlı olarak) davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin istemin reddine, 4.141,52 TL alacağın dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalılar .. ve .. .. yönünden 3.000,00 TL tutarı ile sınırlı olarak) davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine, karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalılardan .. vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili; davanın açıldığı tarihte 180.358,32 USD'nin tahsili talep edildiğini, kararda 54.258,40 USD'nin tahsiline karar verildiğini, borcun 54.258,40 USD'ye inmesinin yargılama süresince çıkan yasal düzenlemeler kapsamında yapılması zorunlu terkin işlemlerinden kaynaklandığını, bu nedenle davalı lehine takdir edilen yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini ileri sürerek, bozulmasına karar verilmesini istemiştir. 2. Davalı ... vekili; davalıya yapılan tebliğin usulsüz olduğunu, 6552 sayılı Kanun ile değişen alacak miktarının yeni bir borç ilişkisini doğurduğu ve bu borcun takibinin de yeni bir takibi gerektirdiğini, alacak kalemlerinin bir kısmından Kanun ile vazgeçildiğini, faiz başlangıcının hatalı olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını, bilirkişi raporuna itirazların karşılanmadığını, davalının yurda dönüş tarihinin taahhütnamede belirtilmesi gerektiğini, taahhütnamede yer almayan bir husustan dolayı, taahhüt senedinde yer alan cezai şart ve diğer faiz şartlarının talep edilmesi hakkaniyete aykırı bulunduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacı Üniversitede araştırma görevlisi iken yüksek lisans yapmak üzere yurt dışına gönderilen ve görev sonunda 15 günlük yol müddeti içinde Üniversitede tekrar göreve başlamadığı için görevinden çekilmiş sayılan davalı için yapılan harcamaların iadesi istemine ilişkindir. Temyiz edilen Mahkeme kararının; bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gözetilerek verildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla, davacı vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06.10.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.