3. Hukuk Dairesi 2024/2156 E. , 2025/1401 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2997 E., 2023/2861 K. İHBAR OLUNAN : Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. vekili Avukat ... DAVA TARİHİ : 07.11.2018 İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 5. Tüketici Mahkemesi SAYISI : 2022/262 E., 2023/331 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile temyiz dilekçesinin reddine ilişkin ek kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, aleyhine karar verilen ve temyiz konusu edilen toplam değer aracın satış bedeli olan 282.886 TL olup, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibariyle temyiz sınırı olan 238.730,00 TL'nin üstünde kaldığı anlaşıldığından, temyiz dilekçesinin miktardan reddine dair verilen ek kararın kaldırılmasına, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili; müvekkilinin Jeep Grand Cherokee marka araç satın aldığını, aracın satın alındığı tarihten itibaren sürekli olarak arızalandığını, garanti süresi içinde iki defa, uzatılmış garanti süresi içinde iki defa olmak üzere toplam 4 kez yolda kaldığını, aracın motor ikaz lambasının yanması, direksiyonun titremesi, sileceklerin ve kornanın kendiliğinden çalışması, frenlerin sertleşmesi, kapılar kilitliyken bagajın açılması, torpidonun tam kapanmaması, gaza basıldığında kendiliğinden ses çıkması, farların yanmaması gibi arızalar meydana geldiğini, bunların hiçbirinin kullanımdan kaynaklı olmadığını, aracın defalarca kez servise götürüldüğünü ve tamir gördüğünü, motor kapağının değiştirildiğini, kendi aracından çok araç tamirde iken kendisine verilen ikame araçları kullandığını, arızaların sürekli tekrarlandığını, sözlü olarak ve çağrı merkezi aracılığıyla yaptığı araç değişikliği talebinin yok sayıldığını, aracın son olarak 27.08.2018 tarihinde belirtilen ayıplar sebebiyle bırakıldığı serviste tamirde kalma süresinin 30 iş gününü geçtiğini, noter aracılığıyla 22.10.2018 tarihinde ihtar çekerek misli ile değişim olmazsa bedel iadesi talep ettiğini, ihtarın 24.10.2018 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen cevap verilmediğini, söz konusu tamiratların aracın değerini düşürdüğünü ve orijinalliğini bozduğunu, müvekkilinin aracı kullanmakta tereddüt ettiğini, zira araçta elektrik aksamının kesilmesi sebebiyle aracın yolda kalmasının araca olan güvenini yok ettiğini, aracın üretimden kaynaklı ayıplı olduğunu ileri sürerek, aracın ayıpsız misli ile değişimine olmazsa araç bedelinin sözleşme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili; satım konusu aracın 4 yıllık olduğunu, aracın uzun süre esaslı bir arıza olmadan kullanıldığını, servise geldiğinde de sorunların müşteri memnuniyeti çerçevesinde giderildiğini, sorunların aracın kullanılmasını engelleyecek nitelikte olmadığını, aracın son arızasında davacının çekici çağırması gerekirken aracı sürerek servise getirmiş olmasının tamir süresinin artmasına sebep olduğunu, ayrıca son servise geldiğinde aracın garanti süresinin de dolduğunu ve zaman aşımının geçtiğini, müvekkilinin, davacının seçimlik hakkı kapsamında aracı ücretsiz olarak onararak şikayetleri giderdiğini, seçimlik hakkını kullanan davacının sonradan bundan vazgeçerek seçimlik haklardan diğerini kullanamayacağını, arızanın davacının kullanımından veya dış etkilerden kaynaklanmış olabileceğini, bunun dışında aracın hasarlı olup olmadığının hasarlanmış ise oluşan değer kaybının belirlenmesi gerektiğini, ayıbın varlığı kabul edilse bile misli ile değişimin sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını bunun yerine bedelin tenzil edilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 24.09.2020 tarihli, araçtaki arızaların gizli ayıp olduğun bilirkişi tarafından tespit edildiği gerekçesiyle, verilen misli ile değişim talebinin kabulüne dair kararının Bölge Adliye Mahkemesinin 28.04.2022 tarihli kararıyla; arızaların giderilip giderilmediğinin tespit edilmediği ve dava öncesinde ücretsiz onarım hakkını kullanan tarafın diğer yenilik doğurucu haklarını kullanamayacağı hususunun dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-a(6). maddesi gereği kaldırılmasına karar verilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucunda ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla Bölge Adliye Mahkemesi kararı gereğince bilirkişiden alınan raporda aracın keşif tarihinde çalışır vaziyette olduğu, herhangi bir mekanik problem tespit edilmediği, motorun üstten turbonun yapılan kontrolünde araçta turbodan kaynaklı yağ sızıntısına rastlanmadığının tespit edildiği, davacının dava öncesinde ücretsiz onarım hakkını kullandığı ve bu seçimlik hak doğrultusunda da onarımın gerçekleştirildiği, seçimlik hakkın kullanılmakla tüketildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; karar, davacı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; son alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, mahkemenin delillerin takdirinde ve hukuki mevzuatın olaya uygulanmasında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine oy çokluğu ile karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; tüm dosya kapsamında yer alan delil, belge ve raporların tam olarak incelenmediğini, eksik ve hatalı tanzim olunan raporların hükme esas alındığını, raporlara yaptıkları itirazların değerlendirilmediğini, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini, davalının Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu'nun 11. maddesinde belirtilen azami tamir süresini geçirmiş olup, davanın bu sebeple ikame edildiğini, aracın 27.08.2018 tarihinde davalıya teslim edilmesinden sonra 30 gün geçmesine rağmen aracın onarılarak teslim edilmediğini, bunun üzerine müvekkilinin Çorlu 3. Noterliğinin 22.10.2018 tarihli ve 4504 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile azami tamir süresinin dolduğu halde aracın teslim edilmediğini belirterek aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini talep ettiğini, aracın süresinde onarıldığının ispat külfetinin davalıya ait olup, buna ilişkin bir delilin olmadığını belirterek, kararı temyiz etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, ayıplı malın ayıpsız misli ile değişimi istemine ilişkindir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 11. maddesinin dördüncü fıkrasına göre; "Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi haklarından birinin seçilmesi durumunda bu talebin satıcıya, üreticiye veya ithalatçıya yöneltilmesinden itibaren azami otuz iş günü, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda ise altmış iş günü içinde yerine getirilmesi zorunludur. Ancak, bu Kanunun 58 inci maddesi uyarınca çıkarılan yönetmelik eki listede yer alan mallara ilişkin, tüketicinin ücretsiz onarım talebi, yönetmelikte belirlenen azami tamir süresi içinde yerine getirilir. Aksi hâlde tüketici diğer seçimlik haklarını kullanmakta serbesttir." Aynı Kanun'un garanti belgesine ilişkin 56. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Tüketici bu Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen seçimlik haklarından onarım hakkını kullanmışsa, malın garanti süresi içinde tekrar arızalanması veya tamiri için gereken azami sürenin aşılması veya tamirinin mümkün bulunmadığının anlaşılması hâllerinde 11 inci maddede yer alan diğer seçimlik haklarını kullanabilir. Satıcı tüketicinin talebini reddedemez. Bu talebin yerine getirilmemesi durumunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur." düzenlemesine yer verilmiştir. Somut olayda davacı; 27.08.2018 tarihinde bıraktığı aracının azami tamir süresi içinde onarılarak teslim edilmediği, bunun üzerine ihtar çekerek aracın ayıpsız misli ile değişimini talep ettiği iddiasına dayandığına göre mahkemece azami tamir süresinin aşılıp aşılmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek tüketicinin onarım hakkını kullanmakla seçimlik hakkını tükettiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2.İlk Derece Mahkemesi kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371/1(a) maddesi uyarınca BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.