10. Hukuk Dairesi 2025/668 E. , 2025/7288 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1450 E., 2024/1624 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2020/39 E., 2023/46 K. Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ilk olarak 13.10.1986 yılında sigortalı olarak çalışmaya başladığını, son olarak 28.12.2019 tarihinde yaşadığı rahatsızlıklar nedeniyle işten ayrılmak durumunda kaldığını, davacının koroner arter hastalığı ve kalp yetersizliğinin mevcut olduğunu, bu hali ile çalışmasının mümkün olmadığından işverenlerce işten çıkarıldığını, ailesine bakmak için çalışmak dışında başkaca geçim kaynağı olmadığından davacının mecburen malulen emekli olabilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumu Küçükçekmece SGK İl Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, başvuru neticesinde 25.07.2019 tarihli cevabi yazı ile çalışma güçünün en az % 60'ı oranında engelliliği bulunmadığından emeklilik talebinin reddedildiğini, ancak 05.09.2018 tarihli ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi Engelli Sağlık Kurulu Raporuna göre davacının engellilik oranının %100 (yüz ) olarak belirlendiğini, davacının malulen emeklilik şartları olan; çalışma gücünü etkileyen durumunun çalışma hayatına başladıktan sonra gerçekleştiğini, ayrıca 1800 prim günü ve 10 yıllık sigortalılık süresini haiz olduğunu, bununla birlikte en az % 60 olan engellilik durumuna da sahip olduğunu beyanla, tespit edilecek malullük oranına göre malulen emekliliğe ve emekli aylığına hak kazandığının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum Sağlık Kurulu tarafından davacının çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmediğine karar verildiğini, 5510 sayılı Kanun ve 506 sayılı Kanun maddeleri dikkate alındığında öncelikle itirazların Yüksek Sağlık Kurulu tarafından değerlendirileceğinin açık olduğunu, bu itiraz yoluna başvurulmadan dava açılamayacağını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının Kuruma herhangi bir başvurusunun bulunmadığının tespit edildiğini, 6552 sayılı Kanun'un 64. maddesi ile 5521 Kanun'un 7. maddesine eklenen düzenleme ile 5510 sayılı Kanun uyarınca Sosyal Güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce Kuruma müracaat edilmesi zorunlu olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 20.02.2023 tarihli kararı ile açılan davanın kabulü ile davacı ...'in çalışma gücünü en az %60(yüzdealtmış) oranında kaybetmiş olduğu; malul sayılması gerektiğinin tespiti ile davacının malulen emekliliğe ve emeklilik aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin 20.02.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 13.09.2023 tarihli kararı ile davalı ... vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin 6100 sayılı Kanun'un 346/1 maddesi gereğince süre yönünden reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ Bölge Adliye Mahkemesinin 13.09.2023 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, İlk Derece Mahkemesi hükmünün davalı Kuruma usulüne uygun tebliğ edilmediği anlaşılmakla, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin süresinde yapıldığı kabul edilip, davanın esasına girilerek karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Bakırköy 1.İş Mahkemesinin 2020/39 Esas 2023/46 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafın dava açmadan önce Yüksek Sağlık Kuruluna itirazda bulunulmadığını, ayrıca Kuruma başvuru şartını da yerine getirmediğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, çalışma gücü kaybı oranının ve davacının malullük aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanun'un 27. maddesinin 2. fıkrası uyarınca; 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamındaki sigortalıların aynı Kanun'un 25. maddesi uyarınca malul olduklarının tespiti ve sigortalılığa ilişkin diğer şartların varlığı halinde maluliyet aylığı; malûl sayılmasına esas tutulan rapor tarihi yazılı istek tarihinden önce ise yazılı istek tarihini, malûl sayılmasına esas tutulan rapor tarihi yazılı istek tarihinden sonra ise rapor tarihini takip eden aybaşından itibaren bağlanmaktadır. Somut olayda; davacının talebi maluliyet oranının tespiti ile maluliyet aylığı bağlanması istemine ilişkin olup, aylık bağlanma koşullarının dava tarihi itibariyle gerçekleşmediği, yargılama sırasında alınan Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulunca düzenlenen 15.12.2022 tarih ve 3563 sayılı rapor ile davacının çalışma gücünün en az % 60'ını kaybettiği, söz konusu maluliyetinin İhtisas Kurulu Muayene tarihi olan 05.07.2021 tarihinden itibaren başladığının tespit edilmesi karşısında davacıya bağlanması gereken aylığın 5510 sayılı Kanun'un 27. maddesinin 2. fıkrası uyarınca rapor tarihini takip eden aybaşından itibaren bağlanması ve buna göre davanın kısmen kabulünün gerektiği gözetilmeksizin infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm kurulması; usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 30.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.