10. Hukuk Dairesi 2025/1105 E. , 2025/8535 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2035 E., 2024/2257 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 25. İş Mahkemesi SAYISI : 2019/291 E., 2024/212 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı asıl dava dilekçesinde; iş göremezlik oranının % 92 olduğunu, 01.01.2001 tarihinden itibaren malullük aylığı bağlandığını, Kurumun Emeklilik servisince düzenlenen ve kendisine tebliğ edilen 14.11.2016 tarihli yazısında, sosyal güvenlik destek primine tabi olarak 03.08.2011 tarihi itibariyle çalıştığından bahisle almakta olduğu malullük aylığının kesildiği ve yersiz olarak ödenen 88.798,57 TL’nin ödenmesinin istendiğini, iddiaların yersiz ve gerçeğe aykırı olduğunu, hiçbir zaman herhangi bir firma ya da işyerinde süreklilik arz eder manada çalışmadığını beyanla aylık kesmeye ilişkin Kurum işleminin iptaline ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; dava konusu ihtilafla ilgili olarak Kurumca tesis edilen işlemde kanun ve mevzuata aykırılık arz eden bir husus bulunmadığını, yetki, derdestlik, husumet, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1-Davacının malullük aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali ve malullük aylığının yeniden bağlanması istemi yönünden; davanın konusuz kalması nedeniyle bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 2-Davacının ödenmiş aylıklar nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemi yönünden; davanın kısmen kabulü ile .. Mali Hizmetler Sosyal Güvenlik Merkezinin 07.12.2016 gün 17063517 varide sayılı borç bildirim belgesinde yer alan 2.716,98 TL asıl alacak ve 16.044,67 TL işlemiş faizin iptaline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1- Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece eksik inceleme yapıldığını, hükme esas alınan ATK raporu ile Hacettepe Tıp Fakültesi tarafından davacının özür oranının %92 oranında olduğuna dair düzenlenen raporu arasında çelişki olduğunu, .. Üniversitesinden maluliyet oranına ilişkin yeniden rapor alınması gerektiğini, Mahkemenin aylık bağlama yönünden davanın konusuz kaldığına dair kararının da hatalı olduğunu, davacının aylığının yeniden kesildiğini, hükme esas alınan ATK raporunda sadece bir göz hastalıkları uzman hekimin bulunduğunu beyan etmektedir. 2-Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacının maluliyet aylığının çalışmaya başladığı tarihten itibaren kesilmesine dair Kurum işleminde hata olmadığını, alınan bilirkişi raporunda da bu durumun ortaya konulduğunu, Kurum hatası da söz konusu olmadığından davanın tümden reddi gerektiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacının maluliyet aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile davacının davalı Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. 1. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 58 ve 95. maddelerinde malûl sayılmayı gerektirecek hastalık veya arızanın bulunup bulunmadığının tespitinde izlenecek yol açıklanmıştır. Buna göre Kurum sağlık tesislerince düzenlenen raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulundan rapor alınmalı, söz konusu kurul raporlarının Kurumu bağlayacağı, ancak diğer ilgilileri bağlamayacağı dikkate alınarak, itiraz halinde, Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesinden alınacak rapora göre karar verilmeli; Yüksek Sağlık Kurulu Raporu ile Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi raporu arasında çelişki bulunması halinde ise Adli Tıp Kanunu'nun 15. maddesi gereği Adli Tıp Üst Kurullarınca giderilmesi gereklidir. Çelişkinin Yüksek Sağlık Kurulu ile tıp fakültelerinin ilgili ana bilim dalından alınan sağlık kurulu arasında çıkması halinde de amacın uyuşmazlığı en geniş katılımlı bir kurul kararı ile sona erdirmek, yeni çelişkilerin ortaya çıkıp uyuşmazlığı çözümsüzlüğe itmeyi engellemek olduğu dikkate alındığında, ilgili Adli Tıp Üst Kuruluna başvurulmalı ve alınacak raporla uyuşmazlık sona erdirilmelidir. 2. Dosya kapsamı incelendiğinde, davacının 01.01.2001 tarihiden itibaren maluliyet aylığı aldığı, ancak Sıhhiye Sosyal Güvenlik Merkezinin 14.11.2016 tarihli yazısı ile davacıya 03.08.2011 tarihinde sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışmasının tespiti üzerine aylığının çalışmaya başladığı tarihten itibaren kesilmesi gerektiği belirtilerek 22.08.2011 tarihi itibariyle aylığının durdurulduğu ve 22.08.2011 - 22.11.2016 tarihleri arasında yersiz ödeme borcu çıkarıldığı, davacının 11.10.2017 tarihinde Kuruma müracaatı üzerine alınan Sağlık Kurulu Raporu gereğince kendisine 01.02.2018 tarihinden itibaren aylık bağlandığı, öte yandan davacı tarafça Kurum kayıtlarına yansıyan çalışmasının gerçek bir çalışma olmadığını, eski işyerine yardım ve ziyaret amaçlı gittiğini, kendisine yardım maksadıyla sigortalı gösterildiğini beyan ederek maluliyet aylığının kesilmesine yönelik 14.11.2016 tarihli ve 15773805 sayılı Kurum işleminin iptali talebiyle açılan işbu davada, en son Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulunca, davacının 22.08.2011 - 22.11.2016 tarihleri arasında çalışma gücünün en az %60’ını kaybetmediğinin bildirilmesi üzerine, davacıya yeniden aylık bağlanması sebebiyle malullük aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali ve malullük aylığının yeniden bağlanması istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, yersiz ödeme borcu yönünden ise davacının borç döneminde malul olmadığı gözetilerek Kurum tarafından fazladan tahakkuk ettirilen 2.716,98 TL asıl alacak ve 16.944,67 TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmış ise de, sonuca eksik inceleme ve araştırma ile gidilmiştir. 3. Bu kapsamda davaya konu talebin 22.08.2011 - 22.11.2016 tarihleri arasında borç çıkarılması ve aylığın kesilmesi nedeniyle malullük aylığı şartlarının oluşup oluşmadığı yönünde olup, Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulundan alınan raporla söz konusu dönemde davacının malullük aylığı şartlarına sahip olmadığının anlaşılması ve Kurum işleminin yerinde olması karşısında davanın reddi gerekirken kısmen kabulüne dair yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.