10. Hukuk Dairesi 2024/8960 E. , 2025/7548 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/726 E., 2024/901 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Giresun İş Mahkemesi SAYISI : 2020/427 E., 2022/562 K. Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılardan ...'nın eşi ve ... .. ve ...'nın babası olan ...'nın 30.04.2020 tarihinde davalılardan .. ..'nın asıl işveren ...'ın taşeron işvereni olduğu inşaatta çalışırken yüksekten düştüğünü ve 03.05.2020 tarihinde kaldırıldığı hastanede vefat ettiğini, ...'nın geçirmiş olduğu iş kazası sonrasında asıl işveren tarafından Kuruma 04.05.2020 tarihinde iş kazası bildirimi yapıldığını, kaza sonrasında Giresun 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/524 Esas sayılı dosyasında dava açıldığını, davalı işverenlerin ...'yı işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda yeterli derecede eğitmediklerini, çalışma usul ve esasları konusunda ise yeterli denetim ve gözetim sağlamadıklarını, bu doğrultuda kişisel koruyucu ve aletleri kullanıma sunmadıkları, bu nedenlerle olayın meydana gelmesinde ağır kusurun davalı tarafa ait olduğunu belirterek murisin eşi ... açısından 100.000,00 TL, murisin çocukları ... .. ve ... açısından ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın, 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı . .. İnşaat Şirketi vekili; davalı şirketin kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusuru olmadığını, diğer davalı ile anahtar teslim sözleşme imzalandığını, kazazedenin diğer davalı ...'ın çalışanı olduğunu, anahtar teslim sözleşme imzalandığından dolayı alt-üst işveren ilişkisi olmadığını, meydana gelen zararlardan sözleşme gereğince diğer davalı ...'ın sorumlu olduğunu, kazazedenin kaza tarihine kadar 14 günlük çalışması olduğunu, covid-19 salgını nedeniyle kazazedenin sağlık raporu alamadığını, salgın nedeniyle alınan tedbirlerden dolayı iş güvenliği eğitimi verilemediğini, kazazedenin daha önce de çalıştığı bir çok yerde iş sağlığı ve güvenliği eğitimi almış olduğunu, yeniden bu eğitime tabi tutulmasının mümkün olmadığını, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilememesinden dolayı davalının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, kazadan sonra davacı ...'ya maaş bağlandığını, tazminat hesaplanacaksa davacıya SGK tarafından yapılan ödemelerin hesaplanan tazminattan düşülmesi gerektiğini, talep edilen manevi tazminatın çok yüksek olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili; davacıların murisi ...'nın kendi nam ve hesabına bağımsız olarak iş yapan, anahtar teslim iş alan taşeron firma olduğunu, aldığı işleri götürü bedelle alan ...'nın gerektiğinde yanında işçi de çalıştırdığını, aralarında işçi işveren ilişkisi olmadığını, bu nedenle davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, söz konusu bina inşaatının davalı ... firmasına ait olduğunu, işyerinde iş güvenliği önlemlerini alması gerekenin ... firması olduğunu, davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinden sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararında özetle; "..Davanın kısmen kabulüne, 1-Davacı ...'nın maddi tazminat talebinin kabulüne, 414.728,40 TL maddi tazminatın vefat tarihi olan 03.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine, 2-Davacı ...'nın manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 85.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine, 3-Davacı ...'nın manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 45.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine, 4-Davacı ... ..'nın manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 45.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 03.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Kara'ya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,.." karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerinin istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "...davacılar ve davalıların yaptıkları istinaf başvurularının HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine,.." karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporlarının usul ve kanuna uygun olarak düzenlenmediğini, bilirkişi raporunda taraflara kusur verilirken denetime elverişli bir kusur tespiti yapılmadan farazi bir kusur değerlendirmesi yapıldığını, tanıklardan ... ve ...'ın iş güvenliği kapsamında herhangi bir eğitim verilmediğini ve müteveffanın işin yapımı aşamasında kullanmış olduğu merdiveni kendisinin yaptığını ve işveren tarafından temin edilmediğini ve müteveffanın iş kıyafetlerinin olmadığını belirttiğini, müvekkilin yapamayacağı hususların müvekkiline yüklenmesi nedeniyle davalı işverene verilen kusurun az olduğunu, davalı işveren bünyesinde çalışan işçilerin günlük kaç saat çalıştığı ve müvekkilinin dava konusu kazadan önceki dönemde kaç saat çalıştığı, kaç saat dinlendiği konusunda bir irdeleme yapılmamasının da kusur raporunun eksik olduğunu gösterdiğini, müteveffanın ücreti de usulüne uygun olarak tespit edilemediğinden maddi tazminat anlamında yapılan aktüerya hesaplamasının yanlış olduğunu, maddi tazminat talebinin eksik hesaplandığını, talep edilen manevi tazminat miktarları günün ekonomik şartlarına göre zenginleşme amacı taşımadığını belirterek kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık,iş kazası sonucu maddi ve manevi tazminatın davalı taraftan tahsili istemine ilişkindir. 1- Davacılar vekilinin hükmedilen manevi tazminat miktarlarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır. Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan kesinlik sınırının 378.290,00 TL olup hükmedilen tazminata yönelik temyizi kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmakla temyiz itirazlarının miktardan reddine karar vermek gerekmiştir. 2- Davacılar vekilinin davacı ... için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle, dosya kapsamında toplanan bilgi ve belgelere, delil ve ispat durumuna göre, kusur belirlemesine dair kabulün dosya kapsamı ile dairemizce benimsenen ilkelere uygun olmasına, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenlerin istinaf sebepleri olarak da dermeyan edildiği ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında gerekçesi açıklanarak itirazların karşılanmış olmasına göre, ileri sürülen temyiz sebeplerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş olması karşısında temyiz edenlerin sıfatlarına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR 1. Davacılar vekilinin hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE 2. Davacılar vekilinin davacı ... için hükmedilen maddi tazminata yönelik tüm temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, 3. Aşağıda yazılı olan temyiz tutarının ilgiliden alınmasına, 4. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.