10. Hukuk Dairesi 2024/6047 E. , 2025/810 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/278 E., 2023/524 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 20. İş Mahkemesi SAYISI : 2018/530 E., 2021/430 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum ve davalı ... Basım Sanayi ve Tic. A.Ş vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; diğer davalı işverene ait matbaada geçen ve 01.01.1993-01.10.2008 arasında geçen ve bildirilen hizmetlere 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi kapsamında itibari hizmet süresi verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı ... Basım Sanayi ve Tic. A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davacının bildirimlerinin usulüne uygun şekilde süresinde bildirildiğini, davanın haksız olduğunu belirterek reddini istemiştir. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Basım Sanayi ve Tic. A.Ş ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir. Davalı ... Basım Sanayi ve Tic. A.Ş vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddi gerektiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti istemine ilişkindir. İtibari hizmet süresi, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanların erken yıpranmaları nedeniyle daha erken emekli olabilmeleri için kanun koyucu tarafından belirlenmiş erken emeklilik sağlayan düzenlemelerden biridir. İtibari hizmet süresi fiilen olmayan ancak kanun koyucu tarafından verilen imkân nedeniyle varsayılan bir sürenin sigortalılık süresine eklenmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun Ek 5. maddesinde, 506 sayılı Kanun'a göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için hizalarında gösterilen süreler, sigortalılık süresi olarak eklenir, düzenlemesinden sonra ekli tablonun 20.06.1987 tarihli 3395 sayılı Kanun'un 13. maddesi ile değişik II numaralı bendinde, basım ve gazetecilik iş yerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalıların; solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan iş yerlerinde, fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerlerinde, doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan iş yerlerinde, fazla ve devamlı adali gayret sarf edilerek iş yapılan iş yerlerinde, tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan iş yerlerinde ve günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00'den sonra çalışılarak yapılan iş yerlerinde geçen her 360 günlük çalışma için 90 gün itibari hizmet süresi verilmesi gerektiğini düzenler. Bu yönüyle davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesidir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Birinci koşul sigortalının basım ve gazetecilik iş yerlerinde çalışması, ikinci koşul ise; II. bendin (a-f) alt bendlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının olayda ayrıca gerçekleşmesidir. İnceleme konusu davada davacının, davalı işverene ait matbaa iş yerinde çalıştığını, bildirilen çalışma süresi için itibari hizmet süresi verilmesini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, ancak kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiği anlaşılmaktadır. İlk Derece Mahkemesince davacının dava konusu sürede geçen çalışmalarının itibari hizmet süresi verilmesini gerektirir koşullarda geçtiğinin tespiti için davacı ile beraber dava konusu dönemde beraber çalışan varsa bordro tanıkları tespit edilerek dinlenmeli yok ise dava konusu çalışma süresini bilebilecek komşu iş yeri tanıkları tespit edilerek dinlenmeli, iş yeri fizik ve çalışma koşullarının tespiti için keşif yapılmalı ya da davalı işveren aleyhine açılan emsal dava dosyasının olup olmadığı araştırılmalı var ise dosya içine celp edilmeli, davacının matbaadaki görevi ve çalışma koşulları tespit edilerek konusunda uzman bilirkişi heyetinden bilirkişi raporu alınarak 506 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesinin II numaralı bendinde belirtilen ve itibari hizmet süresi verilmesini gerektirir ağır ve yıpratıcı koşullardan hangisinin veya hangilerinin varolduğu somut olarak belirlenerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum ve davalı ... Basım San. Tic. AŞ vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgili davalı ... Basım Sanayi ve Tic. A.Ş'ye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.01.2025 gününde oybirliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 57b9be8e569e698a f1e8964d9357ab9d