10. Hukuk Dairesi 2024/15884 E. , 2025/5148 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1306 E., 2024/1520 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Orhaneli 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2021/355 E., 2023/45 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir. Kararın, davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili özetle; davacının 01.09.1999 ile 30.06.2015 tarihleri arasında davalı Bakanlığa bağlı ... Paşa İlköğretim Okulunda hizmetli olarak çalışmasına rağmen çalışmalarının Kuruma bildirilmediğini belirtmek sureti ile anılan tarihler arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP 1.Davalı ... vekili, ana sınıfı öğretim saatlerinin 09:00-14:00 arası olduğunu, davacının yaz tatili, yarıyıl tatili, resmi ve dini bayramlarda da çalışmadığını belirtmek sureti ile davanın reddini talep etmiştir. 2.Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili, eylemli ve gerçek çalışmanın ispat edilmesi gerektiğini beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince, davalı Bakanlığa bağlı okulda kısmi zamanlı çalıştığı, davacı tarafın tespitini istediği taleplerinin kısmen kabul kısmen reddi ile davacının davalı ... Fevzipaşa İlköğretim Okulu'nda SGK'ya bildirilmeyen; 13.09.1999-28.01.2000 ile 14.02.2000-16.06.2000 tarihleri arasında, 1999/Eylül ayında 9 gün, 1999/Ekim ayında 14 gün, 1999/Kasım ayında 15 gün, 1999/Aralık ayında 16 gün olmak üzere, 1999/III. dönemde toplam 54 gün, 2000/Ocak ayında 14 gün, 2000/Şubat ayında 8 gün, 2000/Mart ayında 16 gün, 2000/Nisan ayında 14 gün olmak üzere, 2000/I. dönemde toplam 52 gün, 2000/Mayıs ayında 16 gün, 2000/Haziran ayında 8 gün olmak üzere, 2000/II. dönemde toplam 24 gün, 11.09.2000-26.01.2001 ile 12.02.2001-15.06.2001 tarihleri arasında, 2000/Eylül ayında 10 gün, 2000/Ekim ayında 15 gün, 2000/Kasım ayında 15 gün, 2000/Aralık ayında 14 gün olmak üzere, 2000/III. dönemde toplam 54 gün, 2001/Ocak ayında 14 gün, 2001/Şubat ayında 9 gün, 2001/Mart ayında 15 gün, 2001/Nisan ayında 14 gün olmak üzere, 2001/I. dönemde toplam 52 gün, 2001/Mayıs ayında 16 gün, 2001/Haziran ayında 8 gün olmak üzere, 2001/II. dönemde toplam 24 gün, 10.09.2001-08.02.2002 ile 26.02.2002-14.06.2002 tarihleri arasında, 2001/Eylül ayında 10 gün, 2001/Ekim ayında 16 gün, 2001/Kasım ayında 15 gün, 2001/Aralık ayında 14 gün olmak üzere, 2001/III.dönemde toplam 55 gün, 2002/Ocak ayında 16 gün, 2002/Şubat ayında 6 gün, 2002/Mart ayında 14 gün, 2002/Nisan ayında 15 gün olmak üzere, 2002/I.dönemde toplam 51 gün, 2002/Mayıs ayında 16 gün, 2002/Haziran ayında 7 gün olmak üzere, 2020/II.dönemde toplam 23 gün, 09.09.2002-31.01.2003 ile 17.02.2003-13.06.2003 tarihleri arasında, 2002/Eylül ayında 11 gün, 2002/Ekim ayında 16 gün, 2002/Kasım ayında 14 gün, 2002/Aralık ayında 15 gün olmak üzere, 2002/III. dönemde toplam 56 gün, 2003/Ocak ayında 16 gün, 2003/Şubat ayında 7 gün, 2003/Mart ayında 14 gün, 2003/Nisan ayında 16 gün olmak üzere, 2003/I. dönemde toplam 53 gün, 2003/Mayıs ayında 15 gün, 2003/Haziran ayında 7 gün olmak üzere, 2003/II. dönemde toplam 22 gün, 15.09.2003-23.01.2004 ile 09.02.2004-15.06.2004 tarihleri arasında, 2003/Eylül ayında 8 gün, 2003/Ekim ayında 16 gün, 2003/Kasım ayında 14 gün, 2003/Aralık ayında 16 gün olmak üzere, 2003/III. dönemde toplam 54 gün, 2004/Ocak ayında 12 gün, 2004/Şubat ayında 10 gün, 2004/Mart ayında 16 gün, 2004/Nisan ayında 15 gün olmak üzere, 2004/I. dönemde toplam 53 gün (01.05.2004 tarihinden itibaren aylık bildirim dönemine geçilmiş olması nedeniyle bu tarihten sonra aylık olarak gün sayıları yazılacaktır) 2004/Mayıs ayında 14 gün, 2004/Haziran ayında 8 gün, 13.09.2004-19.01.2005 ile 07.02.2005-10.06.2005 tarihleri arasında, 2004/Eylül ayında 10 gün, 2004/Ekim ayında 14 gün, 2004/Kasım ayında 15 gün, 2004/Aralık ayında 16 gün, 2005/Ocak ayında 9 gün, 2005/Şubat ayında 11 gün, 2005/Mart ayında 16 gün, 2005/Nisan ayında 14 gün, 2005/Mayıs ayında 15 gün, 2005/Haziran ayında 8 gün, 12.09.2005-06.01.2006 ile 30.01.2006-19.06.2006 tarihleri arasında, 2005/Eylül ayında 10 gün, 2005/Ekim ayında 14 gün, 2005/Kasım ayında 15 gün, 2005/Aralık ayında 15 gün, 2006/Ocak ayında 5 gün, 2006/Şubat ayında 14 gün, 2006/Mart ayında 16 gün, 2006/Nisan ayında 14 gün, 2006/Mayıs ayında 16 gün, 2006/Haziran ayında 8 gün, 18.09.2006-26.01.2007 ile 12.02.2007-15.06.2007 tarihleri arasında, 2006/Eylül ayında 7 gün, 2006/Ekim ayında 15 gün, 2006/Kasım ayında 15 gün, 2006/Aralık ayında 14 gün, 2007/Ocak ayında 14 gün, 2007/Şubat ayında 9 gün, 2007/Mart ayında 15 gün, 2007/Nisan ayında 14 gün, 2007/Mayıs ayında 16 gün, 2007/Haziran ayında 7 gün, 17.09.2007-25.01.2008 ile 11.02.2008-13.06.2008 tarihleri arasında, 2007/Eylül ayında 7 gün, 2007/Ekim ayında 16 gün, 2007/Kasım ayında 15 gün, 2007/Aralık ayında 14 gün, 2008/Ocak ayında 13 gün, 2008/Şubat ayında 10 gün, 2008/Mart ayında 14 gün, 2008/Nisan ayında 15 gün, 2008/Mayıs ayında 15 gün, 2008/Haziran ayında 7 gün, 08.09.2008-23.01.2009 ile 09.02.2009-12.06.2009 tarihleri arasında, 2008/Eylül ayında 12 gün, 2008/Ekim ayında 16 gün, 2008/Kasım ayında 14 gün, 2008/Aralık ayında 16 gün, 2009/Ocak ayında 12 gün, 2009/Şubat ayında 10 gün, 2009/Mart ayında 15 gün, 2009/Nisan ayında 15 gün, 2009/Mayıs ayında 14 gün, 2009/Haziran ayında 7 gün, 24.09.2009-22.01.2010 ile 08.02.2010-18.06.2010 tarihleri arasında, 2009/Eylül ayında 4 gün, 2009/Ekim ayında 15 gün, 2009/Kasım ayında 14 gün, 2009/Aralık ayında 16 gün, 2010/Ocak ayında 10 gün, 2010/Şubat ayında 10 gün, 2010/Mart ayında 16 gün, 2010/Nisan ayında 15 gün, 2010/Mayıs ayında 14 gün, 2010/Haziran ayında 10 gün, 20.09.2010-28.01.2011 ile 14.02.2011-17.06.2011 tarihleri arasında, 2010/Eylül ayında 6 gün, 2010/Ekim ayında 14 gün, 2010/Kasım ayında 15 gün, 2010/Aralık ayında 16 gün, 2011/Ocak ayında 14 gün, 2011/Şubat ayında 8 gün, 2011/Mart ayında 16 gün, 2011/Nisan ayında 14 gün, 2011/Mayıs ayında 15 gün, 2011/Haziran ayında 9 gün, 19.09.2011-20.01.2012 ile 06.02.2012-08.06.2012 tarihleri arasında, 2011/Eylül ayında 7 gün, 2011/Ekim ayında 14 gün, 2011/Kasım ayında 15 gün, 2011/Aralık ayında 15 gün, 2012/Ocak ayında 10 gün, 2012/Şubat ayında 12 gün, 2012/Mart ayında 15 gün, 2012/Nisan ayında 14 gün, 2012/Mayıs ayında 16 gün, 2012/Haziran ayında 4 gün, 17.09.2012-28.01.2013 ile 11.02.2013-07.06.2013 tarihleri arasında, 2012/Eylül ayında 7 gün, 2012/Ekim ayında 16 gün, 2012/Kasım ayında 15 gün, 2012/Aralık ayında 14 gün, 2013/Ocak ayında 13 gün, 2013/Şubat ayında 10 gün, 2013/Mart ayında 14 gün, 2013/Nisan ayında 15 gün, 2013/Mayıs ayında 16 gün, 2013/Haziran ayında 4 gün, 16.09.2013-24.01.2014 ile 10.02.2014-13.06.2014 tarihleri arasında, 2013/Eylül ayında 8 gün, 2013/Ekim ayında 16 gün, 2013/Kasım ayında 14 gün, 2013/Aralık ayında 15 gün, 2014/Ocak ayında 12 gün, 2014/Şubat ayında 10 gün, 2014/Mart ayında 14 gün, 2014/Nisan ayında 15 gün, 2014/Mayıs ayında 15 gün, 2014/Haziran ayında 7 gün, 15.09.2014-23.01.2015 ile 09.02.2015-12.06.2015 tarihleri arasında 2014/Eylül ayında 8 gün, 2014/Ekim ayında 16 gün, 2014/Kasım ayında 14 gün, 2014/Aralık ayında 16 gün, 2015/Ocak ayında 12 gün, 2015/Şubat ayında 10 gün, 2015/Mart ayında 15 gün, 2015/Nisan ayında 15 gün, 2015/Mayıs ayında 14 gün, 2015/Haziran ayında 7 gün çalıştığının tespitine dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruların esastan reddine dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacının kaç saat çalıştığının ve neticeten davanın kanıtlanamadığını, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, beyan etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının aksinin aynı nitelikte belgeler ile ispatlanması gerektiğini, hizmet akdine dayalı fiili ve tam zamanlı çalışmasının varlığının ispat edilemediğini beyan etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 79. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.09.1999 gün 1999/21-510-527, 30.06.1999 gün 1999/21-549-555- 03.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır. Eldeki davada, davacının ilk defa 15.09.2000 tarihinde okul aile birliği yönetimi tarafından alınan kararla işe başladığı 2011 yılına kadar kayıtlarının aralıksız devam ettiği, 2011 yılından sonra da tanıklarca beyan edilenlere göre çalışmanın devam ettiği anlaşılmış olup 01.08.2010 ile 01.09.2010 tarihleri arasında meslek edindirme kapsamında çalıştığı dosya kapsamından açıkça belirlenmiş olup , ilk defa çalışma tarihinin öncesine yönelik yeterli delil de bulunmadığından varsa yazılı deliller araştırılmalı yoksa ilk karar alındığı tarihten itibaren hizmetlerin başlayarak çalışıldığına dair karar verilmelidir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının, BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 54b4dc5a427e4f4a 26ee325ffca2e2f9