10. Hukuk Dairesi 2024/12973 E. , 2025/10500 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/2988 E., 2022/1975 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 35. İş Mahkemesi SAYISI : 2016/14 E., 2019/228 K. Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı ... vekili ve ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekili ve ... vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; noksan tespit edilen hususların ikmali yönünden dosya mahalline geri çevrilmiş, noksanlar ikmal edilerek dosya dairemize gönderilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisi ...'ın davalı ... Organizasyon ...'ya ait firmada 2011 yılı Ocak ayından itibaren çalışmaya başladığını, ... Organizasyon'un ... Otelinin içinde faaliyet gösteren ...'ın sahibi olduğu ... ... Restoranın tadilat işinde davacıların murisi ...'ı çalıştırdığını ve ölenin 29.04.2011 tarihinde iş kazasında öldüğünü, olayları Şişli C.Başsavcılığı'nın 2011/21092 soruşturma numaralı, İstanbul 29.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2011/427 Esas sayılı dosyası ile ispat edeceklerini, ölenin geriye davacıları bıraktığını, ölenin çalıştığı süre boyunca günlük 60,00 TL ücret aldığını, ancak resmi kayıtlarda asgari ücret gösterildiğini, davalıların ağır kusuru sonucu oluşan iş kazası sonucunda davacıların murisinin ölümü nedeniyle davacıların destekten yokrsun kaldıklarını belirtmiş ve fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik 270,000,00 TL'ni davalılardan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazada ölen ...'ın davalının işçisi olmadığı gibi olay günü tamamen davalının bilgisi dışında ustabaşı ...'nun talimatı ile çalışan elemanlara malzeme taşıma amaçlı gündelik olarak çalıştırıldığını, davacılardan ölen ...'ın oğlu 03.11.2011 tarihinde beyanında babasının günlük olarak çalıştığını söylediğini, ölen ...'ın sigortasız hiç çalıştırmadığını, toplamdoa kısa sürelerle 4 ayı geçmediğini, ... otelin içinde faaliyet gösteren restoran bölümüne yaptığı 6x6 ve 260 cm yüksekliği olan küçük çadır montaj işi olduğundan 3 metreyi aşmadığından iskele zorunlulğunun olmadığını, ustabaşı ...'nun ...'ı uyardığını söylediğini, otel müşterilerinden ...'ın 29.04.2011 tarihli ifadesinde çadırın 3 metre kadar arkasında yüksek bir boşluk olduğunu ve bu boşluğa karşı kendilerinin yaklaşmamasını uyardığını söylediğini, korkulukların kaza günü 16.00 sıralarında sökülmüş olduğunu, bu nedenle olaydan otel ve restoran diğer davalıların sorumlu olduklarını belirtmiş ve davanın reddini talep etmiştir. 2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının ... restoranın müdürü olduğunu, restoranın ... otel içinde yer aldığını, restoranın yazlık bölümünde bir çadır ihtiyacı olduğunu, ... otel yetkililerinin yönlendirmesiyle ... firması yetkilisi ... .... ulaştıklarını, ... .... ile yapılacak iş ve fiyat konusunda anlaştıklarını, işin tamamlanması konusunda detayların ... Organizasyon şirketine bırakıldığını, anlaşma üzerine 5.000,00 TL'nin ödenemesi üzerine fauranın ... Firması tarafından kesildiğini, anlaşma üzerine ... ... artık bundan sonraki süreçte kendi elemanlarını göndererek hazırlıkları yaptıracağını ve işin tamamlanacağını ifade ettiğini, davalı ile ... ... arasındaki anlaşmadan sonra çadır yapılırken ...'ın düşüp öldüğünü, ... firmasının diğer çalışanlarıyla oludğu gibi ölen ile de bir ilişkisinin olmadığını, davalının asıl işinin restoran işletmesi müdürlüğü olduğunu, davalıyla ölen arasında bir iş sözleşmesi olmadığını ,alt işveren asıl işveren ilişkisinin olmadığını, bu nedenle davalıya husumet yönetilmesinin hukuka aykırı oludğunu, ölenin ... Organizasyon şirketinin çalışanı olduğunu belirtmiş ve davanın reddini talep etmiştir. 3.Davalı ... Int'I Co. Merkezi ABD Türkiye İst. Şubesi vekili cevap dileçkesinde özetle; davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davalının çalışmasının meydana gelen iş kazası ile davalı arasında illiyet bağı olmadığını, davalı ... restoran ile ... organizasyon ... arasında bir istisna ilişkisi kurduklarını, açılan ceza davasında alınan bilirkişi raporunda da davalı otele kusur yüklenmediğini, 25.01.2012 tarihli raporda 3.kişi konumunda olan davalı ... oteli yöneticilerinin kast içeren eylemli hareketlerinin olmaması nedeniyle kusursuz olduklarının belirtilidğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı otelin çadır kurma işinde uzmanlığının olmadığını, sorumlu tutulamayacağını, davacının ölümü nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararında özetle; "..Taleple Bağlı kalınarak 122.324,33 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Davacı ...'a ödenmesine, Taleple Bağlı kalınarak 38.591,56 TL Maddi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Davacı ... a ödenmesine, Taleple Bağlı kalınarak 43.066,75 TL Maddi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Davacı ... a ödenmesine, Taleple Bağlı kalınarak 40.016,75 TL Maddi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Davacı ... ... a ödenmesine, 18.968,59 TL Maddi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Davacı Budak Karakaş a ödenmesine, 14.295,57 TL Maddi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Davacı ... a ödenmesine, 30.976,82 TL Maddi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Davacı ... ... a ödenmesine, 1167,55 TL Maddi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... a ödenmesine, Davacı ... ve ... açısından maddi tazminat talebinin reddine, ... Türkiye aleyhine açılan davanın reddine, Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile ... için 25.000 TL, manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, ... için 15.000 TL, manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, ... için 15.000 TL, manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, ..........için 15.000 TL, manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, Budak Karakaş için 15.000 TL, manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,, ... için 15.000 TL, manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, ... için 15.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, ... için 15.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, ... için 15.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, ... için 15.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Türkiye haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, ... Türkiye aleyhine açılan davanın reddine,.." karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "...Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine,." karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; huzurdaki dava, iş kazası sonucu vefat eden ... işçinin mirasçıları tarafından açılan tazminat davası olduğunu, daha önce de aynı maddi olay ile alakalı olarak davacı SGK’nın, İstanbul 19. İş Mahkemesinin 2013/472 E. – 2015/274 K. sayılı dosyası ile açmış olduğu rücuen tazminat davasında, 09.06.2015 tarihinde hüküm kurulmuş ve anılan iş bu hüküm, taraflarınca temyiz edildiğini, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 09.10.2018 gün, 2018/4320 E. – 7745 K. sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiğini, dosyaya sunulan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, huzurdaki iş bu davada ise ; kesinleşen bu hususlar, tamamen göz ardı edilerek ve yerleşik içtihatların aksine sendikalı dahi olmayan işçi yönünden, ücret araştırması sendikadan sorularak, buna göre ücret tespiti yapılmak suretiyle fahiş bir tazminat hesabının yapıldığını, ayrıca ... işçinin mirasçıları iş bu davanın davacıları durumunda olup tam olarak 10 kişi olduğunu, mahkemece her birisi için ayrı ayrı manevi tazminat takdiri yapılırken bu hususun göz ardı edildiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur. Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin lokanta işletmecisi olduğunu, bu amaçla diğer davalılardan ...'dan yer kiraladığını, ...'un bahçesine çadır kurulması için diğer davalı ...-... ile temasa geçtiğini, davalı ...'nın tamamı kendi çalışanı olan işçiler kendisine ait olan malzemeler ve güvenlik ekipmanı ile birlikte çadır kurmaya geldiklerini, aynı gün içinde bahse konu kazanın meydana geldiğini, müvekkilinin gerçekleşen kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, dosyada alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, olayın iş kazası olduğu açıktır, iş güvenliği ile ilgili tedbirleri almanın işverenin yetki ve sorumluluğunda olduğu, davalı müvekkili ile diğer davalı ...-... arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olmadığını belirterek temyiz talebinde bulunmuştur. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık,iş kazası sonucu maddi ve manevi tazminatın davalı taraftan tahsili istemine ilişkindir. 1- Davalı ... vekili hükmedilen manevi tazminat miktarlarına ve davacılar ..., .. (..) ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'a yönelik hükmedilen maddi tazminat miktarlarına temyiz itirazlarının incelenmesinde; Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır. Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan kesinlik sınırının 107.090,00 TL olup hükmedilen tazminata yönelik temyizi kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmakla temyiz itirazlarının miktardan reddine karar vermek gerekmiştir. 2- Davalılar ... ve ... vekillerinin davacı ... için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle, dosya kapsamında toplanan bilgi ve belgelere, delil ve ispat durumuna göre, kusur belirlemesine dair kabulün dosya kapsamı ile dairemizce benimsenen ilkelere uygun olmasına, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenlerin istinaf sebepleri olarak da dermeyan edildiği ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında gerekçesi açıklanarak itirazların karşılanmış olmasına göre, ileri sürülen temyiz sebeplerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş olması karşısında temyiz edenlerin sıfatlarına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR 1.Davalı ... vekili hükmedilen manevi tazminat miktarlarına ve davacılar ..., ... (...) ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'a yönelik hükmedilen maddi tazminat miktarlarına yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE 2.Davalılar ... ve ... vekillerinin davacı ... için hükmedilen maddi tazminata yönelik tüm temyiz itirazlarının temyiz kapsam ve nedenleri gözetilerek reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.