Baro Yapay Zeka Rehberleri ve Meslek Kuralları

Kısa cevap: Türkiye'de avukatın yapay zeka kullanımını doğrudan yasaklayan veya izne bağlayan özel bir kanun hükmü yoktur. Sınırı, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 36. maddesindeki sır saklama yükümlülüğü, Avukatlık Meslek Kuralları ve 6698 sayılı KVKK çizer. Ankara Barosu gibi barolar bağlayıcı olmayan kullanım rehberleri yayımlamıştır.

Avukatlar yapay zeka araçlarını kullanırken en sık iki soruyu sorar: "Bu serbest mi?" ve "Sorumluluk kimde?" Cevap, yeni bir yapay zeka mevzuatında değil, mevcut meslek hukukunda saklıdır. Bu rehber, hangi kuralın hangi durumda devreye girdiğini ve baro rehberlerinin bağlayıcılığını açıklar.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Baro düzenlemeleri ve mevzuat değişebilir; somut olayda bağlı olduğunuz baronun güncel duyurularını ve TBB kararlarını kontrol edin.

Avukatın yapay zeka kullanması serbest mi?

Serbesttir, ancak koşulsuz değildir. Türk hukukunda avukatın yapay zeka aracı kullanmasını yasaklayan bir hüküm bulunmaz. Sınırı üç kaynak birlikte belirler: Avukatlık Kanunu'nun sır saklama yükümlülüğü, Avukatlık Meslek Kuralları'ndaki özen ve bağımsızlık ilkeleri ile kişisel veri mevzuatı. Aracın kullanılması değil, müvekkil verisinin nasıl işlendiği ve çıktının doğrulanıp doğrulanmadığı denetlenir.

Başka bir deyişle yapay zeka, avukatın kullandığı diğer araçlar gibidir. Bir kelime işlemciye müvekkil dosyası yazmak serbesttir; o dosyayı denetimsiz bir üçüncü tarafa göndermek değildir. Ayrım burada kurulur.

Hangi kurallar avukatın yapay zeka kullanımını sınırlar?

Dört düzenleme pratikte belirleyicidir. Hiçbiri yapay zekayı adıyla anmaz; hepsi teknolojiden bağımsız yükümlülükler getirir ve bu yüzden yapay zeka kullanımına da uygulanır.

Kaynak	Getirdiği yükümlülük	Yapay zekada karşılığı
Avukatlık Kanunu m.36	Sır saklama	Müvekkil verisini araca girmeden önce anonimleştirme
Avukatlık Meslek Kuralları	Özen ve bağımsızlık	Çıktıyı kaynaktan doğrulama, sorumluluğu devretmeme
6698 sayılı KVKK	Veri işleme hukuka uygunluğu	Aydınlatma, hukuki sebep, yurt dışı aktarım kontrolü
HMK m.29	Dürüstlük kuralı	Mahkemeye doğrulanmamış künye sunmama

En sık ihlal edilen madde sonuncusudur. Doğrulanmamış bir emsal karar künyesini dilekçeye koymak, aracın değil avukatın sorumluluğundadır.

Baro rehberleri bağlayıcı mı?

Baroların yayımladığı yapay zeka kullanım rehberleri kural olarak bağlayıcı düzenleme değil, yol gösterici metinlerdir. Disiplin sorumluluğu bu rehberlerden değil, Avukatlık Kanunu ve Meslek Kuralları'ndan doğar. Buna karşılık rehberler, özen yükümlülüğünün nasıl anlaşıldığını gösterdiği için disiplin değerlendirmesinde ölçüt olarak dikkate alınabilir.

Ankara Barosu'nun yayımladığı Yapay Zeka Araçlarının Kullanım Rehberi bu metinlerin bilinen örneğidir. Rehberi bağlayıcı bir yasak listesi olarak değil, kendi büro politikanızı yazarken kullanacağınız kontrol çerçevesi olarak okuyun.

Müvekkil verisi yapay zeka aracına girilebilir mi?

Anonimleştirilmeden girilmemelidir. Avukatlık Kanunu m.36 kapsamındaki sır, müvekkilin kimliğini ve dosyanın içeriğini kapsar. Bir metni üçüncü taraf sunucusunda işleyen araca ham dosya yüklemek, sırrın açıklanması sonucunu doğurabilir. Doğru sıra, veriyi kimliksizleştirip yalnız hukuki soruyu bırakmaktır.

Pratik ölçüt şudur: çıktıyı gören bir yabancı, müvekkili teşhis edebiliyor mu? Edebiliyorsa anonimleştirme yetersizdir. Ad, TC kimlik numarası, dosya numarası, tarih ve yer bilgisi birlikte kimliği açık eder. Yöntem için dosya anonimleştirme rehberine bakın.

Anonimleştirilmiş bir soruyu canlı denemek için SmartHukuk'ta avukatlara özel 1 ücretsiz emsal aramayı kullanabilirsiniz.

Büro politikası nasıl yazılır?

Politikayı üç sayfadan uzun yazmayın; uygulanmayan politika koruma sağlamaz. İşleyen bir büro politikası altı başlıktan oluşur: izinli araç listesi, veri kuralı, doğrulama zorunluluğu, sorumluluk dağılımı, kullanım kaydı ve gözden geçirme takvimi. Bu altı başlık, disiplin incelemesinde "özen gösterildi" savunmasını soyut bir iddia olmaktan çıkarıp belgelenebilir hale getirir.

İzinli araç listesi: Hangi araçlar kullanılabilir, hangileri yasak.
Veri kuralı: Araca ne girilir, ne girilmez; anonimleştirme adımı kim tarafından yapılır.
Doğrulama zorunluluğu: Her künye ve madde numarası birincil kaynaktan teyit edilir.
Sorumluluk: Çıktıyı dosyaya koyan avukat sorumludur; araç mazeret değildir.
Kayıt: Hangi dosyada hangi araç kullanıldı, kısa not olarak tutulur.
Gözden geçirme: Politika en az yılda bir güncellenir.

Hazır bir başlangıç metni için hukuk bürosu yapay zeka kullanım politikası rehberini kullanabilirsiniz.

Yapay zekanın ürettiği hatalı emsalden kim sorumludur?

Sorumluluk avukattadır. Aracı sağlayan şirketin kullanım şartlarında sorumluluk sınırlaması bulunması, avukatın mahkemeye karşı özen yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Dilekçeye giren her künye, avukatın beyanıdır.

Bu nedenle doğrulama adımı isteğe bağlı değildir. Var olmayan karar künyesi üretilmesi, yapay zeka araçlarının bilinen başarısızlık biçimidir. Yakalama yöntemi için uydurma emsal karar rehberine bakın.

Künye doğrulama alışkanlığınızı kurmak için ücretsiz emsal aramayı deneyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yapay zeka kullandığımı müvekkile bildirmek zorunda mıyım?

Türk hukukunda avukatın yapay zeka kullanımını müvekkile bildirmesini açıkça zorunlu kılan genel bir hüküm bulunmaz. Ancak müvekkil verisi üçüncü taraf bir hizmette işlenecekse KVKK kapsamındaki aydınlatma yükümlülüğü gündeme gelir. Uygulamada tercih edilen yol, vekâlet ilişkisinin başında verilen aydınlatma metnine teknoloji kullanımına ilişkin bir madde eklemektir. Bu hem şeffaflık sağlar hem de sonraki tartışmayı önler.

Baro rehberine uymamak disiplin cezası doğurur mu?

Baro rehberleri kural olarak bağlayıcı düzenleme değildir; disiplin sorumluluğu doğrudan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Meslek Kuralları'ndan doğar. Ancak rehbere aykırı davranış, aynı zamanda sır saklama veya özen yükümlülüğünün ihlali sonucunu doğuruyorsa disiplin sorumluluğu bu hükümlerden kaynaklanır. Rehberler, özen ölçütünün nasıl yorumlandığını gösterdiği için değerlendirmede dikkate alınabilir.

Ücretsiz yapay zeka araçları müvekkil dosyasında kullanılabilir mi?

Ham müvekkil verisiyle kullanılmamalıdır. Ücretsiz araçların çoğu, girilen veriyi hizmet geliştirme amacıyla işleyebileceğini kullanım şartlarında belirtir. Bu, sır saklama yükümlülüğüyle çatışır. Anonimleştirilmiş, kimliği açık etmeyen bir hukuki soru için kullanım farklı değerlendirilir. Karar vermeden önce aracın veri işleme şartlarını ve verinin hangi ülkede işlendiğini okuyun.

Mahkeme, dilekçemin yapay zeka ile yazıldığını fark ederse ne olur?

Yapay zeka ile hazırlanmış olması tek başına dilekçeyi geçersiz kılmaz; hukukumuzda bunu yasaklayan bir hüküm yoktur. Sorun, içerikte doğrulanmamış künye veya yürürlükten kalkmış madde bulunmasıdır. Bu durumda dürüstlük kuralı ve özen yükümlülüğü tartışılır. Belirleyici olan aracın kullanılması değil, çıktının doğrulanıp doğrulanmadığıdır.

Kaynaklar ve Editöryal Kontrol

Son kaynak kontrolü: 16 Ağustos 2026. Baro rehberleri ve mevzuat değişebilir; somut olayda bağlı olduğunuz baronun güncel duyurularını kontrol edin. Bu metin hukuki görüş değildir.

Baroların Yapay Zeka Rehberleri ve Avukatlık Meslek Kuralları

Hızlı Özet (AEO)