Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2023/5052 E., 2025/3536 K. (07.05.2025) – Tapu

8. Hukuk Dairesi 2023/5052 E. , 2025/3536 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ...Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2085 E., 2023/1009 K. Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen uygulama kadastrosuna itiraz davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili, davalı Hazine vekili, davalı ... vekili, davalı ... ve adli yardım talepli olarak davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin ve davalı ...'ın adli yardım talebinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: K A R A R Uygulama kadastrosu sırasında, ...Mahallesi çalışma alanında ve tapuda davacı ... adına kayıtlı bulunan eski 1538 parsel sayılı 5.315,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 104 ada 17 parsel numarasıyla ve 5.044,53 metrekare yüzölçümlü olarak; eski 1389 parsel sayılı 9.292,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise, 104 ada 15 parsel numarasıyla ve 7.298,98 metrekare yüzölçümlü olarak ve davalı ... ve müşterekleri adına tapuda kayıtlı bulunan eski 1255 parsel sayılı 3.705,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 104 ada 19 parsel numarasıyla ve 3.862,21 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. Kadastro komisyonu tarafından itirazı reddedilen davacı ..., uygulama kadastrosu sırasında kendisine ait taşınmazlarının yüzölçümünün eksildiği iddiasıyla, eski hale getirilmesi istemiyle Kadastro Müdürlüğü aleyhine dava açmış ve yargılama sırasında taşınmazlarındaki yüzölçümü eksikliğinin taşınmazlarına komşu olan yol ile 104 ada 19 parsel sayılı taşınmazdan kaynaklandığını belirterek Hazine ve ... ile 104 ada 19 parselin malikleri ... ve müştereklerini davaya dahil etmiştir. Davalılar, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne, çekişmeli 104 ada 15 parsel (eski 1389 parsel) sayılı taşınmazın uygulama kadastro tespitine, 15.04.2019 havale tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 1.286,79 metrekarelik bölüm ile (B) ile gösterilen 907,01 metrekarelik bölümün eklenerek 9.492,78 metrekare yüzölçümü ile çekişmeli 104 ada 17 parsel (eski 1538 parsel) sayılı taşınmazın uygulama kadastro tespitine, aynı tarihli rapora ekli krokide (C) ile gösterilen 982,51 metrekarelik bölümün eklenip, (B) ile gösterilen 907,01 metrekarelik bölümün çıkarılarak 5.120,03 metrekare yüzölçümü ile ve 104 ada 19 parsel (eski 1255 parsel) sayılı taşınmazın uygulama kadastro tespitine, aynı tarihli rapora ekli krokide (D) ile gösterilen 803,03 metrekarelik bölümün eklenip, (C) ile gösterilen 982,51 metrekarelik bölümün çıkarılarak 3.682,73 metrekare yüzölçümü ile 104 ada 22 parsel (eski 1253 parsel) sayılı taşınmazın uygulama kadastro tespitine, aynı tarihli rapora ekli krokide (E) ile gösterilen 727,47 metrekarelik bölümün eklenip, (D) ile gösterilen 803,03 metrekarelik bölümün çıkarılarak 12.487,34 metrekare yüzölçümü ile ve 104 ada 26 parsel (eski 1626 parsel) sayılı taşınmazın uygulama kadastro tespitine, aynı tarihli rapora ekli krokide (E) ile gösterilen 727,47 metrekarelik bölümün çıkarılarak 47.622,38 metrekare yüzölçümü ile tapuya tesciline, 104 ada 16 parsel (eski 506 parsel), 104 ada 14 parsel (eski 1252 parsel), 104 ada 18 parsel (eski 1539 parsel) ve 104 ada 20 parsel (eski 1256 parsel) sayılı taşınmazın uygulama kadastro tespiti gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hükmün davalı Hazine-Kadastro Müdürlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun her iki davalı yönünden de kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın, davalı ... yönünden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114/(1)-d ve 115/(2). maddesi uyarınca ve haklarında yöntemince açılmış dava bulunmamasına rağmen davalı hale getirilen yeni 104 ada 22 parsel sayılı taşınmaz malikleri dahili davalılar ... mirasçıları (yeni 104 ada 22 parsele ilişkin olarak) ile 26 parsel sayılı taşınmaz malikleri olan dahili davalılar ..., ... ve ... yönünden pasif husumet ve dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davanın dahili davalılar Hazine, ... ile yeni 104 ada 19 parsel sayılı taşınmaz malikleri olan dahili davalılar ... mirasçıları, ... ve ... yönünden kabulüne, yeni 104 ada 15 parsel (eski 1389), yeni 104 ada 17 (eski 1538) ve yeni 104 ada 19 (eski 1255) parsel sayılı taşınmazların uygulama tespitlerinin iptaline, 15.04.2019 havale tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen ve uygulamada Salihli-Denizli karayolunda bırakılan 1.286,79 metrekarelik bölümün yoldan çıkartılarak, davacıya ait yeni 104 ada 15 (eski 1389) parsele eklenerek; (B) harfi ile gösterilen ve davacıya ait yeni 104 ada 17 (eski 1538) parselde gösterilen 907,01 metrekarelik bölümün, yeni 104 ada 17 (eski 1538) parselden çıkartılarak, davacıya ait yeni 104 ada 15 (eski 1389) parsele eklenerek, neticeten, yeni 104 ada 15 (eski 1389) parsel sayılı taşınmazın 9.492,78 metrekare yüzölçümü ile ve aynı tarihli rapora ekli krokide (B) harfi ile gösterilen ve uygulamada davacıya ait yeni 104 ada 17 (eski 1538) parselde gösterilen 907,01 metrekarelik bölümün, yeni 104 ada 17 (eski 1538) parselden çıkartılarak; (C) harfi ile gösterilen ve dahili davalılar ... ve müştereklerine ait yeni 104 ada 19 (eski 1255) parselde gösterilen 982,51 metrekarelik bölümün, yeni 104 ada 19 (eski 1255) parselden çıkartılarak, davacıya ait yeni 104 ada 17 (eski 1538) parsele eklenerek, neticeten, yeni 104 ada 17 (eski 1538) parsel sayılı taşınmazın 5.120,03 metrekare yüzölçümü ile; yeni 104 ada 19 (eski 1255) parsel sayılı taşınmazın 2.879,70 metrekare yüzölçümü ile tespit ve tapuya tescillerine, Haklarında yöntemince dava açılmadığı anlaşılan, yeni 104 ada 22 (eski 1253), yeni 104 ada 26 (eski 1626), yeni 104 ada 14 (eski 1252), yeni 104 ada 16 (eski 506), yeni 104 ada 18 (eski 1539) ve yeni 104 ada 20 (eski 1256) parsel sayılı taşınmazlar hakkında düzenlenen kadastro tutanak asıllarının olağan usullere göre kesinleştirilerek tapuya tescil işlemleri sağlanmak üzere ...Kadastro Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmiş; kararın davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 13.09.2022 tarihli ve 2021/7131 Esas, 2022/6907 Karar sayılı kararıyla; "İlk Derece ile Bölge Adliye Mahkemesince eksik araştırma ve inceleme yapıldığı gibi taraf teşkili sağlanmadan davanın esasına yönelik karar verildiği belirtilerek, öncelikle, davacı tarafa, davada ilgili kamu tüzel kişisi konumunda bulunan ...Belediye Başkanlığını ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığını davaya dahil etmek üzere süre verilmesi, bundan sonra dava dilekçesi ve duruşma günü yöntemine uygun şekilde tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanması, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanmasından sonra tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin tüm delillerinin toplanması, ayrıca bozma ilamında belirtilen belge, harita ve fotoğraflardan eksik olanların dosya arasına getirilmesi suretiyle dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile harita ya da jeodezi mühendisi sıfatına sahip önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yeniden keşif yapılması ve bu keşifte, dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazların tesis kadastrosu sırasında zeminde mevcut olup halen varlığını sürdüren doğal ya da yapay sabit sınırlarının bulunup bulunmadığı, çekişmeli taşınmazların tesis kadastrosundaki sınırlarının neresi olduğu, bu sınırlarda zaman içerisinde herhangi bir değişiklik olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilginin alınması, beyanlar arasında çelişkiler oluştuğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle bu çelişkiler giderilmeye çalışılması, sınır ihtilafı olmuş ise taşınmazlar arasındaki sınırlar ve taraf gösterimleri, eldeki bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık beyanları dikkate alınarak, varsa hataların nereden kaynaklandığının belirlenmeye çalışılması, bilirkişi ve tanıklarca gösterilen sınırların teknik bilirkişilere harita üzerinde işaretlettirilmesi, üç kişilik uzman bilirkişi kurulundan; yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılması ve ayrıca hazırlanacak raporda ifrazdan sonra oluşan pafta, kamulaştırma haritası ve uygulama kadastrosu paftası çakıştırılarak aynı kroki üzerinde farklı renklerle gösterilmesinin istenilmesi, yapılan kamulaştırma işleminin davacıya ait parselin yüz ölüçümüne ve sınırlarına etkisinin irdelenmesi, bununla birlikte taşınmazların tesis kadastrosu sırasında belirlenen ve kesinleşen sınırlarını ve uygulama kadastrosu sırasında belirlenen sınırlarını bir arada ve farklı renkli kalemlerle gösteren, krokili, denetime elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı raporun alınması ve bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi" gereğine değinilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; davanın, davalı ... yönünden pasif husumet ve dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, haklarında yöntemince açılmış dava bulunmamasına rağmen davalı hale getirilen yeni 104 ada 22 parsel sayılı taşınmaz malikleri dahili davalılar ... mirasçıları (yeni 104 ada 22 parsele ilişkin olarak) ile 26 parsel sayılı taşınmaz malikleri olan dahili davalılar ..., ... ve ... yönünden davanın pasif husumet ve dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davanın, dahili davalılar Hazine, ..., ... Büyükşehir Belediyesi ve ...Belediyesi ile yeni 104 ada 19 parsel sayılı taşınmaz malikleri olan dahili davalılar ... mirasçıları, ... ve ... yönünden kabulüne yeni 104 ada 15 parsel (eski 1389), yeni 104 ada 17 parsel (eski 1538) ve yeni 104 ada 19 (eski 1255) parsel sayılı taşınmazların uygulama kadastrosu tespitlerinin iptali ile 09.05.2023 havale tarihli harita mühendisi fen bilirkişileri tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen ve uygulamada Salihli-Denizli karayolunda bırakılan 1.286,79 metrekarelik bölümün yoldan çıkartılarak, davacıya ait yeni 104 ada 15 (eski 1389) parsele eklenerek; (B) harfi ile gösterilen ve davacıya ait yeni 104 ada 17 (eski 1538) parselde gösterilen 907,01 metrekarelik bölümün, yeni 104 ada 17 (eski 1538) parselden çıkartılarak, davacıya ait yeni 104 ada 15 (eski 1389) parsele eklenerek, neticeten, yeni 104 ada 15 (eski 1389) parsel sayılı taşınmazın 9.492,78 metrekkare yüzölçümü ile tespit ve tapuya tesciline; aynı tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (B) harfi ile gösterilen ve uygulamada davacıya ait yeni 104 ada 17 (eski 1538) parselde gösterilen 907,01 metrekare bölümün, yeni 104 ada 17 (eski 1538) parselden çıkartılarak; (C) harfi ile gösterilen ve dahili davalılar ... ve müştereklerine ait yeni 104 ada 19 (eski 1255) parselde gösterilen 982,51 metrekarelik bölümün, yeni 104 ada 19 (eski 1255) parselden çıkartılarak, davacıya ait yeni 104 ada 17 (eski 1538) parsele eklenerek, neticeten, yeni 104 ada 17 (eski 1538) parsel sayılı taşınmazın 5.120,03 metrekare yüzölçümü ile; yeni 104 ada 19 (eski 1255) parsel sayılı taşınmazın 2.879,70 metrekare yüzölçümü ile tespit ve tapuya tesciline; haklarında yöntemince dava açılmadığı anlaşılan, yeni 104 ada 22 (eski 1253), yeni 104 ada 26 (eski 1626), yeni 104 ada 14 (eski 1252), yeni 104 ada 16 (eski 506), yeni 104 ada 18 (eski 1539) ve yeni 104 ada 20 (eski 1256) parsel sayılı taşınmazlar hakkında düzenlenen kadastro tutanak asıllarının olağan usullere göre kesinleştirilerek tapuya tescil işlemleri sağlanmak üzere ...Kadastro Birimine gönderilmesine, 09.05.2023 havale tarihli harita mühendisleri ...'ın sundukları fen bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına karar verilmiş; karar, davalı ... vekili, davalı Hazine vekili, davalı ... vekili, davalı ... ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yukarıda yazılı şekilde karar verilmiş ise de bozma ilamının gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki, taşınmazların evveliyatında 201 tesis kadastrosu parseli olduğu, 201 parselin 18.10.1957 tarihinde yapılan ifrazı neticesinde 459, 460, 461 ve 462 parsellerin oluştuğu, oluşturulan 459 parselin 12.11.1957 tarihinde yapılan ifraz işlemi neticesinde 465 ve 466 parsellerin oluştuğu; oluşturulan 465 parselin 20.11.1969 tarihinde yapılan ifraz işlemi neticesinde 943 ve 944 parsellerin oluştuğu, 944 parselin 05.02.1992 tarihinde yapılan ifraz işlemi neticesinde 1538 ve 1539 parsellerin oluştuğu, 943 parselin 14.06.1984 tarihinde yapılan ifrazı neticesinde 1251 ve 1252 parsellerin oluştuğu, 1251 parselin 24.05.1990 tarihinde yapılan ifrazı neticesinde 1387, 1388 ve 1389 parsellerin oluştuğu ve 1251 parsel sayılı taşınmazın ... tarafından 1990 yılında yapılan kamulaştırma işlemi neticesinde ifraz edilerek 1387 parsel sayılı taşınmazın yol olarak terkin edildiği dosya içerisine getirtilen ifraz belgelerinden anlaşılmıştır. Ne var ki, bozma ilamında kamulaştırma ile taşınmazların ifrazına ilişkin belgelerin getirtilerek fen bilirkişi raporunda çakıştırmalı olarak gösterilmesi istenildiği halde bozma ilamından sonra yapılan yargılama sırasında dava konusu taşınmazın kamulaştırılmasına yönelik olarak ...2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1990/271 ve 2001/182 Esas sayılı dava dosyalarıyla yargılama yapıldığı belirtilmesine rağmen anılan dava dosyaları dosya arasına getirtilerek fen bilirkişi kurulu tarafından uygulanmadığı gibi davalı ... vekili tarafından dosya arasına sunulan kırık noktalarının gösterildiği 1/5000 ölçekli "...-............. P.4.6 kamulaştırma haritası" bilirkişi raporunda çakıştırma yapılarak uygulanmak suretiyle belirtilen teknik belgeler de her hangi bir hatanın bulunup bulunmadığı üzerinde de durulmamıştır. Ayrıca hükme esas alınan bilirkişi raporunda kök 201 parsel sayılı taşınmazın ölçü krokisi dosya arasına getirtilmesine rağmen ölçü krokisi ile tesis paftası bilirkişi raporunda çakıştırmalı olarak gösterilmeksizin taşınmazın tesis kadastro belgelerinde hata bulunmadığı belirtilmiştir. Öte yandan taşınmazların çeşitli tarihlerde ifraz edilmiş olması nedeniyle bilirkişi raporunda, taşınmazların ifrazlarına ilişkin belgeler kök taşınmaza ilişkin tesis paftası üzerinde çakıştırma yapılarak her hangi bir hata bulunup bulunmadığı ve bu ifraz krokilerinde de varsa yolun nereden geçtiği geçtiği hakkında denetime elverişli olacak değerlendirmelerde bulunulmamıştır. Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için, Bölge Adliye Mahkemesince öncelikle yukarıda belirtilen dava dosyaları getirtilmeli ve dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilmeli, bilirkişi kurulundan önceki tarihli bozma ilamı ile yukarıda belirtildiği şekilde ve aşamalarda alınan tüm raporlarında karşılaştırıldığı yöntemine uygun olarak inceleme ve araştırma yapılması istenmeli, özellikle kök 201 parsel sayılı taşınmazın ifrazına ilişkin "ifraz haritalarının" taşınmazın tesis kadastro paftası ve ifrazlardan sonra oluşan paftaları üstünde ayrı ayrı uygulanarak hata bulunup bulunmadığı ve davalı kurum tarafından sunulan kamulaştırma haritası ile yukarıda belirtilen dava dosyalarındaki krokiler uygulanarak kamulaştırılan ve yola terkin edilen 1387 parsel sayılı taşınmazın sınırları kesin ve net olarak belirlenmeli, tüm teknik belgelere göre kök 201 parsel sayılı taşınmaz ile ifraz ve kamulaştırma yoluyla oluşan taşınmazlarda sınırlandırma, ölçü, çizim ve hesap hatalarının bulunup bulunmadığı denetime elverişli olacak şekilde ve hata bulunması halinde hangi teknik veriler ile açıklandığı, ayrıca taşınmazın tesis kadastrosu sınırları, ifrazlar neticesinde oluşan sınırlar, kamulaştırma sınırları, anılan Mahkeme dosyasındaki krokiler ve uygulama kadastrosu sınırlarının da bir arada ve farklı renkli kalemlerle gösterildiği, krokili, denetime elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı ek rapor alınmalı, çakışmayan kısımlar arası harflendirilip bu kısımların yüzölçümleri de tespit edilerek ortaya konulmalıdır. Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyulduğu halde bozma gereklerini tam olarak yerine getirilmemiş olması isabetsiz olup Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir. SONUÇ: Yukarı da açıklanan sebeplerle; tüm temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin harcın istek halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine, Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.