7. Hukuk Dairesi 2024/5102 E. , 2025/2820 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/3731 E., 2024/2022 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Kumluca 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/402 E., 2024/243 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 106 ada 240 parselde paydaş olduğunu, taşınmazın 675/5417 ve 2025/5417 hissesinin 17.08.2023 tarihinde toplam 229,166,67 TL bedelle davalıya satıldığını, davacının ön alım hakkına sahip olduğunu ileri sürerek davalı adına kayıtlı söz konusu payın iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazdaki hissesini 17.08.2023 günü dava dışı önceki hissedar maliklerden 3.000.000,00 TL bedel mukabilinde satın aldığını, bu işlem aşamasında sehven ve zuhulen taşınmazın satış bedelinin 250.000,00 TL olarak belirtildiğini, ancak tapu senedi düzenlendikten ve TAKBİS kayıtları işlemi bittikten hemen sonra ertesi gün yapılan hatanın davalının ve satıcıların dikkatini celbetmesi sonucu Kumluca Vergi Dairesi Müdürlüğüne beraberce gidildiğini ve dilekçe verilerek taşınmazın gerçek alım satım bedeli olan 3.000.000,00 TL beyan edilerek önceki 250.000,00 TL üzerinden ödenen tapu harcının düşülerek kalan 2.750.000,00 TL üzerinden tapu harcının tamamlandığını, davacının dürüstlük kurallarına aykırı davrandığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Mahkememizce 11.01.2024 tarihli celsede davalının dava açılmadan önce satış ve düzeltme işlemlerini yaptığı anlaşıldığından tapu bedeli olan 3.000.000,00 TL ve tapu masrafı olan 60.000,00 TL olmak üzere toplam 3.060.000,00 TL tapu bedelinin dava değeri olduğundan bahisle 3.060.000,00 TL üzerinden hesaplanan eksik olan 47.987,77 TL tamamlama harcını yatırmak üzere davacı vekiline kesin süre verilmiş olup davacı vekilince taşınmazın satış bedelinin daha düşük olduğu belirtilerek tamamlama harcı yatırılmayarak ara karardan dönülmesi talep edilmişse de davalının dava açılmadan önce düzeltme işlemlerini yaptığı anlaşıldığından davacı vekilinin talebi mahkememizce kabul edilmemiş, davacı vekili tarafından verilen kesin süre içerisinde eksik olan tamamlama harcı yatırılmaması nedeniyle dosyanın 15.02.2024 tarihli celsede 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. Maddesi ve 492 sayılı Harçlar Kanunun 30. Maddesi gereğince işlemden kaldırıldığı; 3 aylık yasal süre içerisinde dosyanın yeniden işleme konulmasının da talep edilmediği..." gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Somut davada, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davalarında dava değerinin resmi senette yazılan bedel ve satış masraflarından oluştuğu, Antalya Vergi Dairesi Başkanlığının 29.11.2023 tarihli yazı cevabı ve eklerinden davalı tarafça hakkında dava açılmadan önce 18.08.2023 tarihinde Vergi Dairesi Müdürlüğüne başvuruda bulunularak dava konusu hissenin gerçekte 3.000.000,00 TL' ye satın alındığını, ancak resmi senette 250.000,00 TL olarak belirtildiğini, eksik değer bildirildiğini beyan ederek eksik tapu harcının tamamlandığının anlaşıldığı, Yargıtay'ın son içtihatlarına göre dava açılmadan önce Vergi Dairesine başvurulmak suretiyle eksik değer bildirildiği beyan edilip eksik tapu harcı tamamlatıldığı takdirde dava değerinin Vergi Dairesine bildirilen değer ve tapu masrafları olduğu, Yerel Mahkemece dava değerinin 3.060.000,00 TL olarak kabulünün yerinde olduğu, bu değer üzerinden öncelikli olarak 492 Sayılı Kanun'un 30. ve 32. maddeleri uyarınca harç yatırılmadan müteakip işlemler yapılamayacağından eksik harcın tamamlanması için davacıya verilen kesin süre sonunda harç ikmali yapılmadığı, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30. maddesinin son cümlesi ve 6100 sayılı Kanun'un 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılması ve yasal süresi içinde noksan harç ödenip, davanın yenilenmediği, İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya uygun bulunduğu..." gerekçesiyle davacı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; ön alım bedelinin tapu senedinde gösterilen bedel olduğunu, davalı tarafın kendi muvazaasına dayanamayacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.05.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.