7. Hukuk Dairesi 2024/3770 E. , 2025/2107 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/776 E., 2024/570 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Siverek 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/1118 E., 2022/821 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Mahallesi, 61 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğu taşımaza yolsuz tescil şerhi konulmuş olup söz konusu şerhin taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisini kısıtladığını, davalı Kurumun tek taraflı idari işlemle müfettiş raporlarına dayanıp önceki tescillerin yolsuz tescil olduklarına kanaat getirerek müvekkilinin kazanımının da yolsuz bir kazanım olduğunu değerlendirmek suretiyle müvekkilinin mülkiyet hakkını kısıtladığını ileri sürerek; müvekkiline ait taşınmaza konulan şerhin terkinini talep etmiştir. II.CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın hukuki dayanaktan yoksun olup müvekkili İdarenin hak kaybına uğramaması bakımından husumet, derdestlik, kesin hüküm ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, dava konusu taşınmaz hakkında yapılan inceleme neticesinde; bir ilmuhaberle tapu maliki hanesine "soyadı " ve "baba adı" eklenmek suretiyle tapu kaydında düzeltme yapıldığını, yeterli araştırma yapılmadan, eksik inceleme üzerine yapılan düzeltme işleminin usul ve yasaya uygun şartları taşımadığından bahisle dava konusu parsel kaydına beyanlar hanesine mevzuata uygun olarak şerh konulduğunu belirterek; davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; terkini talep edilen yolsuz tescil şerhinin Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünce konulmuş olup şerhin dayanağı bir hukuki işlem ve hakkın bulunmadığı, bir mahkeme kararına da dayanmadığı..." gerekçesiyle davanın kabulü ile; ... Mahallesi, 61 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının "beyanlar" hanesindeki müfettişlik talimatı konulu şerhin ve 18.01.2021 tarih ve ................yevmiye numaralı "yolsuz tescil" şerhinin kaldırılmasına, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Yolsuz tescil hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescil davalarının kural olarak kayıt maliki ya da mirasçıları tarafından açılması gerekir ise de; davacı idarenin Türk Medeni Kanununun 1025. ve 1007. maddeleri ile Tapu Sicili Tüzüğünün 74. maddesi gereğince tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan sorumlu olacağı, TMK.nın 1007. maddesinde düzenlenen sorumluluğun kusursuz sorumluluk olup, bu madde kapsamında Hazinenin tazminat davasında muhatap ve tazminata mahkum olabileceği gözetildiğinde, bu tür davaların açılmasında ve sonuçlandırılmasında davalı idarenin kuşkusuz hukuki yararının bulunduğu...özellikle, tek taraflı idari işlemle usulsüz konulan şerhlerin terkini gerektiği saptanarak yazılı şekilde karar verilmiş olmasının doğru olduğu..." gerekçesiyle; istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b.1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili: dava konusu taşınmazlar kaydına Teftiş Kurulu Başkanlığının ve Genel Müdürlük Tapu Dairesi Başkanlığının talimatları doğrultusunda ilgili beyanların dercedildiğini, yapılan intikal işlemlerinin yasaya ve usule uygun olmadığını, yolsuz bir tescil var mı yok mu araştırılmadan eksik inceleme üzerine hüküm kurulduğunu, haksız mülkiyet aktarımına sebep olunabilineceği durumunun ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun1024 maddesinin Mahkemece hiç değerlendirilmediğini, Tapu Sicil Tüzüğünün 52/2 maddesi uyarınca tescil, değişiklik, terkin veya düzeltmeyi yolsuz duruma getiren hukuki veya teknik sebeplerin Müdürlükçe tespiti hâlinde, bu hususta kütüğün beyanlar sütununda re'sen gerekli belirtmenin yapılabileceğini, davanın mahiyeti gereği davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek; kararın kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; tapu kütüğünün "beyanlar" hanesinde yazılı olan ibarelerin terkini istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371inci maddeleri. 2. 4721 sayılı Kanun'un 1007. maddesi “ Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder. Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür." 3. 4721 sayılı Kanun'un 1027/1 hükmü “İlgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memuru, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebilir.” 4. 17.08.2013 tarih, 28738 sayılı resmi gazetede yayımlanan Tapu Sicil Tüzüğünün "Tapu sicilindeki bilgilerin güncellenmesi" başlıklı 75 maddesi; " (1) Kadastro çalışmalarından kaynaklanan malikin veya hak sahibinin adı, soyadı ve baba adına ilişkin tapu kütüğündeki yazım hataları ilgilisinin başvurusu üzerine; a) Senetsizden tespitlerde; nüfus kayıt örneği ve taşınmazın bulunduğu belediye veya muhtarlıktan alınacak fotoğraflı ilmühaber, b) Kayda dayalı tespitlerde; dayanağı kayıt ve belgeler, incelenmek ve gerektiğinde tanık ve varsa tespit bilirkişileri dinlemek ve zeminde inceleme yapmak suretiyle istemin gerçek hak sahibinden geldiği belirlenirse, istem yevmiye defterine kaydedilerek düzeltilir. (2) Zeminde inceleme, kadastro müdürlüğü teknik personeli ile birlikte yapılır ve inceleme neticesinde teknik rapor düzenlenir. Zeminde incelemede, komşu parsel malikleri, muhtar ve diğer ilgililer dinlenir; vergi kaydı ve diğer her türlü bilgi ve belgeden yararlanılır. (3) Tapu sicilindeki bilgilerin güncellenmesi ve eksikliklerin giderilmesinde de yukarıdaki fıkralar uygulanır. (4) Bu madde hükümleri uyarınca kayıt düzeltmeleri için müdürlüklere başvuru yapılması zorunludur." 5. 17.08.2013 tarih, 28738 sayılı resmi gazetede yayımlanan Tapu Sicil Tüzüğünün "Beyanlar sütununda belirtme" başlıklı 52/2 maddesi; " ...(2) Tescil, değişiklik, terkin veya düzeltmeyi yolsuz duruma getiren hukukî veya teknik sebeplerin Müdürlükçe tespiti hâlinde, bu husus kütüğün beyanlar sütununda re'sen belirtilir." hükümlerini emretmektedir. 3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Dosya içeriğine, toplanan delillere göre; dava konusu taşınmazların "beyanlar" hanesinde bulunan ibareler aşağıdaki gibidir: A) Dava konusu 61 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının "beyanlar" hanesine müfettişlik talimatı doğrultusunda, Şanlıurfa Tapu ve Kadastro 21. Bölge Müdürlüğü lehine 01.01.1900 tarih, bila yevmiye sayılı işlemle; "Bu hisse soruşturma konusu olup mahkemeye intikal ettirilecektir." şeklinde şerh konulduğu; B) Yine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının "beyanlar" hanesine Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü lehine 18.01.2021 tarih ve 707 sayılı işlemle; "... nolu parsel "......." adına kayıtlı iken 17.05.2016 tarih 4756 yevmiye ile malik "..." olarak değiştirildiği, tapulama tutanağında kimlik bilgisi olarak malikin sadece adının yer aldığı ve ayrıca .............'nın 1975 yılında yapılan kadastro sırasında 26 yaşında olması nedeniyle taşınmazı 6 yaşında edinip 20 yıllık zilyetlik süresi boyunca kullanmış olması mümkün olmadığından yapılan düzeltme işlemi hatalı olup yolsuz tescil vardır." şeklinde şerh konulduğu anlaşılmıştır. 3. Dosya kapsamına göre; 04.07.1975 tarihli kadastro tespit çalışmalarında dava konusu 61 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağında edinme sebebi olarak; “Tahdidi yapılan, tapu ve vergi kaydına rastlanmayan bu gayrimenkulün tamamı ceddinden intikalen ve taksimen senetsizden 20 seneyi aşkın zamandan beri ve halen de bilirkişilerce baba adı ve soyadı bilinmeyen "......."ın nizasız ve fasılasız, malik sıfatıyla zilyet ve tasarrufunda olduğu muhtar ve bilirkişilerin beyanlarından anlaşılmakla adına tespit edildiği..." yazıldığı ve bu sebeple "Sinan" adına tespit edildiği, itiraz edilmemesi üzerine kadastro tespitinin 13.10.1975 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. 4. 09.05.2016 tarihinde ise davacının murisi .............ı isimli şahsın ilgili muhtar ve kaymakamın imzasını ve unvanını taşıyan ilmühaber aldığı, anılan ilmühaberde; "...Şahsın, tapulama-kadastro esnasında, muhtar ve bilirkişilerce kayıt malikinin "..........:" olarak soyad ve baba adının eksik olarak tespit ve tescil edildiğini, taşınmazlarda oluşan tespit tutanaklarında kayıt malikinin adı "...... oğlu ............" olması gerekirken ".......:" olarak yazıldığını, bu yerin aslında kendisine ait olup bu mahallede bu isimde başka bir şahıs bulunmadığını, bilirkişilerce beyan edilmesi üzerine bu şekliyle kayıt yapıldığını beyan ederek tapu müdürlüğünde bu yerin adına düzeltilmesini istediğini beyan ettiği, yapılacak düzeltme işlemlerinde doğabilecek hukuki ve cezai sorumluluğun ad ve unvanları yazılı kişilere ait olacağını bildirir ilmühaberin ilgilisine isteği üzerine verildiğinin..." yazıldığı, aynı gün 09.05.2016 tarihinde davacının murisi ...........'nın, 61 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında soyadının ve baba adının yazılı olmadığı gerekçesiyle anılan eksikliklerin giderilmesi için Siverek Tapu Müdürlüğüne başvuruda bulunduğu ve Kurumca talebinin kabul edilerek 17.05.2016 tarih ve ............ yevmiye numaralı işlemle tapu kaydında "..........:" olan kimlik bilgisinin "..." olarak düzeltildiği, bir başka deyişle tapu kaydındaki malik hanesine "soyadı ve baba adı" eklemesi yapıldığı anlaşılmıştır. Eldeki dava; 2020 yılında vefat eden ................'nın intikal işlemlerinin yapılamadığından bahisle mirasçısı olan ... tarafından açılmıştır. 5. Anılan yasal düzenlemeler ile somut olay birlikte değerlendirildiğinde; iptale konu şerhteki kişinin gerçek malik olup olmadığının araştırılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmiştir. O halde; dava konusu taşınmazın kadastro tespitinden itibaren tutanaklarının ve tapu kaydının ilk tesisinden itibaren tüm tedavüllerinin getirtilerek, tutanakların ve ilmuhaberin düzenlenmesi ve dayanak diğer işlemlerin yapılması sırasında tanık olarak hazır bulunan tüm bilirkişilerin, taraf tanıklarının dinlenmesi; 09.05.2016 tarihinde Sinan'ın başvurusu üzerine yapılan düzeltim de idari işlemle yapılmış olup bunun doğru olup olmadığı, .......'ın gerçek malik olup olmadığı, haksız mülkiyet nakli durumuna sebep olunup olunmadığı araştırılmalı, ondan sonra dava konusu 18.01.2021 tarih ve............yevmiye sayılı şerhin doğru olup olmadığı araştırılmalı ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Bu durumda; yapılan önceki tarihli düzeltim işlemi doğru ve yerinde ise, dava konusu şerhin kaldırılması doğru olacaktır. Yukarıda izah edildiği üzere, noksan soruşturma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün tüm bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR 1.Yukarıda "Değerlendirme" kısmında açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 17.04.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! ad66a34f3540d3f6 e8ebf2e9def9ce0d