7. Hukuk Dairesi 2024/2912 E. , 2025/1655 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2095 E., 2024/414 K. FER'Î MÜDAHİL : ... İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/489 E., 2023/209 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili; Toplu Konut İdaresi Başkanlığının 149 ada 148 ve 153 parsel sayılı taşınmazların idarelerine devredilmesi için İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden kurum görüşü talep ettiğini ve söz konusu parsellerin Mera kapsamında olmadığı yönünde görüş bildirildiğini, ancak bu parsellerin mera kapsamında değerlendirilmediği bildiriminin sehven yapıldığını, Tarım Bilgi Sisteminde yapılan sorgulamada 149 ada 148, 153 ve 155 numaralı parsellerin 4342 sayılı Mera Kanunun kapsamında olduğunu ancak 149 ada 148 ve 153 numaralı parsellerin 23.11.2020 tarih 32409 yevmiye numarasında TOKİ adına tescil edildiğini, söz konusu parsellerin evveliyat kayıtlarının incelenmesi ile 4342 sayılı Mera Kanunun kapsamında değerlendirilmesi gereken taşınmazlardan olduğunun tespit edildiğini bu nedenle huzurdaki davayı açma zarureti doğduğunu beyanla; 149 ada 148 ve 153 parsel sayılı taşınmazların TOKİ adına yapılan tescillerinin iptali ile mera siciline kaydedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı ... vekili; davaya konu taşınmazların ... ile müvekkil İdare arasında imzalanan 11.06.2015 tarihli "Askeri Tesisler Protokolü" kapsamında m2 bedeli 400,00 TL/m2 üzerinden mahsuplaşılmak üzere müvekkil İdareye devredildiğini, Müvekkil İdarenin bu taşınmazları bedel karşılığında devraldığını, TOKİ tarafından yürütülecek 100.000 Konut projesi çalışmalarında değerlendirilmesi amacıyla imar planı hazırlanmasına yönelik planlama çalışmaları başlatıldığını, kurum görüşleri kapsamında İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğünce 149 ada 148 parsel ile 153 parsel sayılı ( davaya konu taşınmazlar ) taşınmazların 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında Mera Alanında kaldığının İdareye bildirildiğini, bu nedenle davaya konu edilen 149 ada 148 ve 153 Parsel sayılı taşınmazların İmar Planı Onama Sınırı Dışında bırakıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Mera Kanunu'na göre, komisyonca tahsis işlemi gerçekleştirilirken kadim yararlanma biçiminin dikkate alınması gerektiği, hava fotoğrafları üzerinde yapılan incelemede 1942 yılından 2013 yılına kadar her iki taşınmazın fiilen askeri saha içerisinde kaldığı, taşınmazlar üzerinde hayvanların ihtiyaçlarını giderdiği suluk, yalak ve çığır gibi oluşumlara rastlanmadığı ve bitki formlarında herhangi bir değişiklik olmadığı, davaya konu taşınmazlar üzerinde yapı yıkıntıları, 50 yaş üzerinde çam, dışbudak, kayın gibi orman ağaçları ve çınar, kavak gibi yetiştirilmiş ağaçlar olduğu tespit edilmekle dava konusu taşınmazların mera vasfında olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonunun 21.09.2016 tarih ve 2016/08 sayılı kararında; Tüzel kişiliği 6360 sayılı Kanun çerçevesinde kaldırılan köylerde bulunan mera, yaylak ve kışlakların sehven Belediyelere veya Maliye Hâzinesine devredilen taşınmazların 3402 sayılı Kadastro Kanunun 16/B maddesi, 4342 sayılı Mera Kanunun 10. maddesi ve Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 1496 ve 1597 sayılı genelgeleri gereğince işlem yapmak üzere Kamu Orta Malları kütüğüne kayıt yapılmasına karar verildiğini, dolayısıyla tapu kütüğünde bulunan köy tüzel kişiliğine ait mera, yaylak ve kışlakların kayıtları kapatılarak Kamu Orta Malları Özel Siciline aktarılması gerektiğini, 4342 sayılı Mera Kanununun 14. maddesi ile mera, yaylak ve kışlakların tahsis amacını değiştirme yetkisinin valiliğe verildiğini, aynı maddede hangi nedenlerle tahsis amacının değiştirilebileceğinin sıralandığını, Kanundan anlaşılacağı üzere tahsis amacı değiştirilen meraların öncelikle Hazine adına tescil edildikten sonra imar uygulamasına alınmasının gerekirken bu yapılmadan meraların cins değişikliği ve imar uygulamasına alınmasının hukuka aykırılık teşkil ettiğini, mera vasıflı taşınmazların, parselasyona tabi tutulamayacağını, mera olarak tahsisli taşınmazların tahsis amacı değiştirilerek mera vasıfları kaldırılmadıkça parselasyon işlemine dahil edilmesinin olanaklı olmadığını, açıklanan nedenlerle Hazine zararına sebebiyet verilmemesi için hükmün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, tapu iptal ve mera olarak sınırlandırma istemlerine ilişkindir. Dava konusu 149 ada 148 parsel sayılı taşınmaz 20.11.2020 tarihli Mera Komisyonu Tahsis Kararı ile Arnavutköy Belediye Başkanlığına tahsis edilmiş, mera komisyon kararıyla taşınmaz mera olarak sınırlandırılmıştır. Mahkemece 20.11.2020 tarihli Mera Komisyonu Tahsis Kararının kesinleşip kesinleşmediğinin tespit edilerek, kesinleşmiş ise mera komisyon kararındaki hususlar ve sınırlandırma dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken, mera komisyon kararı dikkate alınmadan hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.03.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.