6. Hukuk Dairesi 2024/1802 E. , 2025/1753 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1707 E., 2024/169 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/541 E., 2022/981 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 29.04.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde davacı şirket yetkilisi ... geldi. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan 22.03.2007 tarihli endeks okuma işine ait hizmet alım sözleşmesinde belirlenen ancak davalının sözleşmeye aykırılık göstererek ödemediği abone-sayaç durum kodu ve sayaç ihbarından doğan alacaklarının ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, 01.07.2007-30.06.2008 tarihleri teknik şartname gereği abone sayaç durum kodu ve kaçak kod bildirim ve bedellerinin tespiti ile şimdilik 50.000,00 TL’nin davalıdan tahsili talep etmiş ıslah dilekçesi ile talebini 3.637.158,21 TL'ye artırmıştır.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; ihale sözleşmesinin eki ve ayrılmaz parçası olan teknik şartnamenin 3. maddesinin son derece açık biçimde davacının iddialarını çürüttüğünü, sayaç yok, ceryan kesik-abone borçlu vb. için yükleniciye ücret ödenmesinin mükerrer ödemeye ve haksız kazanca yol açacağını, sayaç yok bildirimlerinin bütüncül bir yaklaşımla kaçak elektrik ihbarı olarak görülemeyeceğini, aksine adreste kaçak enerji kullanılmadığı yönünde bilgi verdiğini, davacı yüklenicinin hakediş ödemeleri ve kabul tutanağına ihtirazı kayıt koymadan bütün ödemeleri kabul etmesi sebebiyle hakedişlerin kesinleştiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu ihale süresince davacıya yaptığı işler karşılığında toplam 690.868,52 TL hakediş bedeli ödendiği, hizmet alım işine ait 48 adet hak ediş raporunun davacı tarafça “Bu hakedişi aynen kabul ediyorum.” beyanı ile imzalandığı, davacının, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42. maddesinde gösterildiği şekilde bir itiraz ileri sürmediği ve böylece hakedişleri olduğu şekli ile kabul ettiği, bunun yanısıra bilirkişiler tarafından davacının endeks tespiti sırasında kaçak elektrik kullanımına ilişkin bir durumla karşılaşması halinde el bilgisayarına kaçak elektrik kullanımı anlamına gelecek kodu girmesinin tek başına yeterli olmadığı, bu kod girildikten sonra ... Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından düzenlenen saha raporu belgesinin doldurularak İdareye teslim edilmesinin de gerektiği, saha raporu düzenlenen kaçak elektrik kullanımları için bu tespitin doğru olması durumunda ... Elektrik Dağıtım A.Ş. görevlileri tarafından kaçak elektrik tutanağının düzenlendiği, tutanağa bağlanan kaçak kullanımlar için düzenlenen saha raporu ve kaçak elektrik tutanağı nüshalarının hakediş içerisine konduğu ve bu şekilde kaçak ihbar bedelinin de hakediş bedeline dahil edildiği hususlarının belirlendiği; sözleşmede abone ve sayaç durum kodlarının davacı şirket tarafından girilmesi halinde doğrudan bir hizmet bedeli ödeneceğine ilişkin düzenlemenin veya bir birim fiyatın bulunmadığı; sonuç olarak da; davaya konu 01.07.2007-30.06.2008 tarihleri arasındaki dönem için davacının abone-sayaç durum kodu ve kaçak ihbarından doğan herhangi bir alacağının bulunmadığı, davalı tarafça tutanağa ve tahakkuka bağlanmış kaçak bildirimlerinin bedelinin hakedişler içerisinde ödendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; a. Düzenlenen hakedişlerde sorun olmadığını, davanın konusunun bu hakedişlere giren kodlarla ilgili olmadığını, davacı şirketin ihbarı ve bildirimini yaptığını, ancak tahakkuka bağlanamadığı belirtilen durum kodları için hakediş ve ücret ödemesinin yapılmadığını, davalının yeterli personeli olmadığından tahakkukları gerçekleştiremediğini ve ödeme yapamadığını, davalı bu edimini makul bir sürede yerine getirmediğinden davacı şirketin bu hizmet bedelini isteyebileceğini, b. Geçici hakedişler kesin ödeme olmadığından kazanılmış hak sağlamayacağını, hala daha kesin hakediş yapılmadığını, alacaktan açıkca vazgeçilmedikçe alacak hakkının baki olduğunu, c. Sözleşme gereği ifa edilen ancak geçici hakediş kapsamına alınmayan ve yansıtılmayan işlerin bedeli için hakedişlere ihtirazi kayıt koymaya gerek olmadığını, d. Taraflar arasındaki sözleşmenin genel işlem koşullarına tabi bir sözleşme olduğunu, e. Taraflarca ileri sürülen iddialar ve mevcut sözleşmenin yürürlükte olduğu dönemde "Kaçak ve usulsüz elektrik kullanımının tespiti ve idareye bildirme işi "nin davacının sorumluluğuna verildiği, yapılacak her tespit ve bildirim için ayrı bir ücret kararlaştırıldığı, davacı sözleşmenin yürürlük süresi içerisinde bu işleri yaptığı, sözleşmeye göre düzenlenmesi gereken hakedişlere kaçak ve usulsüz kullanımın tespiti ve idareye bildirilmesi işlerinin de dahil edilmesi, bu işlerin ücretinin ödenmesi gerekli iken, bu işlemlerin yapılmadığının tartışmasız olduğunu, f. Taraflar arasındaki tartışmalı hususun "davacının kaçak ve usulsüz elektrik kullanımının tespiti ile idareye bildirilmesi işi ile ilgili olarak sözleşmede öngörülen ücreti talep hakkının bulunup bulunmadığı, HİGŞ'ne uygun olarak düzenlendiği anlaşılan ara hakediş belgelerinin münhasır delil sözleşmesi niteliği taşıyıp taşımadığı, özellikle sözleşmenin uygulandığı dönemde düzenlenen hakediş belgelerine bu bağlamda itiraz etmeyen davacının, ilgili ücreti talep hakkını kaybedip kaybetmediği " hususunda olup bu konuda Danıştay İdari Dava Daireler Kurulu'nun 2022/892 E., 2022/3100 K. sayılı kararında HİGŞ ile ilgili kararı bulunduğunu, g. HİGŞ'de düzenlenen hakedişe itiraz müessessindeki sınırlamanın kanuni dayanağı bulunmadığı gibi eşitlik ilkesi ve hak arama özgürlüğünü kısıtlayıcı olduğunu beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet alım sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar,tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunmayan davalı yararına duruşma vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! 34e1d51252fa3315 dd5a20cf324f5e5f