4. Hukuk Dairesi 2023/5542 E. , 2025/1686 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3.Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1061 Esas - 2023/453 Karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2020/229 Esas - 2022/423 Karar Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalı ...Ş. vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen gün ve saatte davacılar vekili Avukat ... geldi, davalı ...Ş. adına gelen olmadı. Davacılar vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması içi uygun görülen 04.02.2025 gününde Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalılardan sürücü ve işleten ... yönetiminde ve davalı ...Ş nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olan 55 ... 87 plakalı araç ile davalılardan ... yönetiminde ve davalı ...Ş nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olan 55 ... 291 plakalı araç arasında meydana gelen çift taraflı trafik kazası sonucu davalı ...'in kullandığı aracın savrularak orta refüjde bulunan yaya geçidi levhasına aracın sol yan kısmıyla çarpması neticesi o esnada orta refüjde işaretler ile belirlenmiş yaya geçidinden geçmekte olan yaya destek ...'a ve yaya davacı ... ...'a trafik levhasının ve otomobilin çarpması neticesi dava konusu kazanın meydana geldiğini, Samsun 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/840 esas sayılı dosyasında Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan kusur raporunda davalılardan ...'nun asli kusurlu, diğer davalı ...'in ise tali kusurlu olduğu, kazada vefat eden ... ve yaralanan ...'ın ise kusurunun bulunmadığının tespit edildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla (halihazırda maddi tazminatı belirleme imkanı bulunmadığından yapılacak bilirkişi hesaplamasından sonra arttırılmak üzere) ...'ın ölümü nedeniyle 5.000,00 TL maddi tazminatın ve ...'ın yaralanması nedeniyle 2.000,00 TL maddi tazminatın davalıların tümünden müştereken ve müteselsilen tahsiline, destek ...'ın ölümü nedeniyle 150.000,00 TL, ...'ın yaralanması nedeniyle 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı sürücü ve işletenlerden tahsiline, sürücü ve işleten yönünden olay tarihinden itibaren, davalı ... şirketleri açısından ise sigorta şirketlerine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, davalı ... şirketleri tarafından yapılan ödeme ile davacıların müvekkillerinden herhangi bir maddi tazminat talep etme hakkının bulunmadığını, davalılardan ...'e ait aracın kasko sigortası poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş'ye davanın ihbar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, davalı ... şirketleri tarafından yapılan ödeme ile davacıların müvekkillerinden herhangi bir maddi tazminat talep etme hakkının bulunmadığını, davalıya ait aracın kasko sigortası poliçesini düzenleyen ...ye davanın ihbar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalı ...'na ait 55 ... 87 plakalı aracın davalı müvekkili şirket nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı şirketin sürücünün kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı sorumluluğunun bulunduğunu, davacı tarafa 111.965,92 TL ödeme yapıldığını, yapılan bu söz konusu ödeme ile davalı şirketin sorumluluğunun sona erdiğini ve davalı şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığından davalının temerrüdünün söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... (... Sigorta A.Ş) vekili cevap dilekçesinde; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davalılardan ...'e ait 55 ... 291 plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olduğunu, destek ...'ın vefat etmesi sebebiyle davacı tarafa 04.09.2018 tarihinde 21.420,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödendiğini ve manevi tazminat taleplerinin sigorta poliçesi teminatı kapsamı dışında olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ceza dosyasında Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan 23.11.2018 tarihli kusur raporunda davalı sürücü ...'nun asli, diğer davalı sürücü ...'in tali kusurlu olduğu, yaya destek ... ve davacı ...'ın ise kusurunun bulunmadığının belirlendiği, olayın oluşuna ilişkin gerek hazırlık aşamasında gerekse ceza dosyasında alınan bilirkişi raporları ile kaza tespit tutanağının uyumlu olduğu, davacı ...'ın yaralanması nedeniyle ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 08.06.2021 tarihli maluliyet raporunda travma sonrası stres bozukluğu nedeniyle davacının % 30 oranında maluliyet kaybına uğradığının mütalaa edildiği gerekçesiyle müteveffa ...'ın ölümü sebebiyle; davacı ... yönünden talep edilen destekten yoksun kalma tazminat talebinin reddine, davacı ... için 172.290,81 TL, davacı ... için 108.040,07 TL olmak üzere toplam 280.330,88 TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalı ...Ş.'nin sorumluluğu, ... için 152.443,10 TL, davacı ... için 95.593,97 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılar ..., ... ve ...'den kaza tarihinden, davalı ...Ş. ve ... Sigorta A.Ş yönüden 03.08.2018 temerrüt tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile iş bu davacılara verilmesine, davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 105.000,00 manevi tazminatın davalılar ..., ... ve ...'den kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile iş bu davacılara verilmesine, davalı ... şirketlerinin manevi tazminat sorumluluğu bulunmadığından bu yönde karar verilmesine yer olmadığına, cenaze defin giderleri yönünden açılmış dava olmadığından ve talep bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'ın yaralanması sebebiyle; 1.021.483,86 TL maddi tazminatın davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalılar ..., ... ve ...'den kaza tarihinden, davalı ...Ş ve ... Sigorta A.Ş yönünden 03.08.2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile iş bu davacıya verilmesine, davacı ... için 8.000,00 TL, davalı ... için 4.000,00 TL, davalı ... Aydın için 4.000,00 TL olmak üzere toplam 16.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ... ve ...'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile iş bu davacılara verilmesine, davalı ... şirketlerinin manevi tazminat sorumluluğu bulunmadığından bu yönde karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle, kusur tespitine ilişkin olarak ceza yargılamasında alınan 23.11.2018 tarihli Adli Tıp Kurumu raporu, kaza tespit tutanağı, soruşturma aşamasında alınan raporların bir bütün halinde dosya kapsamı ve olayın oluş şekli ile uyumlu olmasına, kusur tespitinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davalıların zarardan mütesesilen sorumlu olmaları nedeniyle oransal kusur incelemesine gerek olmamasına, davacı ...'ın yaralanmasına ilişkin olarak kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 08.06.2021 tarihli raporun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, davacı ... yönünden hükmedilen maluliyet tazminatında kazaya karışan araçların ZMSS poliçelerini düzenleyen davalı ... şirketlerinin poliçe limitleri dahilinde zarardan sorumlu olmasına, davalı ... şirketlerinin alacağın fer'ileri olan yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden de poliçe limitleri dahilinde sorumlu olmasına, müteveffa ...'ın vefatından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğine göre hesaplanmasında isabetsizlik bulunmamasına, davalı ... şirketleri tarafından davadan önce yapılan ödemelerin güncellenerek tazminat tutarından mahsup edilmesine, davanın belirsiz alacak davası olarak açılması nedeniyle davacının 22.10.2021 tarihli dilekçe ile talebini belirli hale getirmesi, 15.03.2022 tarihli dilekçeyle de talebini ıslah etmesi nedeniyle ikinci kez ıslah durumunun söz konusu olmamasına, kazanın meydana gelişinde müteveffa ... ile davacı ...'ın kusursuz olması, davalı sürücülerin kusur durumu, olayın meydana geliş şekli, davacının maluliyeti, tarafların sosyal ve ekonomik durumları nazara alındığında davacılar için ayrı ayrı takdir olunan manevi tazminat miktarında bir isabetsizlik bulunmamasına göre İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalılar vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalılar ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde; davalılardan ...'in kullandığı ve davalı ...'in işleteni olduğu aracın ölüme ve yaralanmaya sebebiyet verdiği hususunda illiyet bağı bulunmadığını, ölüm ve yaralanmaya diğer davalı ...'nun kullandığı aracın sebep olduğunu, davacı ... için maluliyet oranı tespitinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, travma sonrası stres bozukluğunun ömür boyu % 30 oranında maluliyete sebebiyet vereceğinin kabulünün mümkün olmadığını, bu nedenle söz konusu raporun denetime elverişli olmadığını, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılmasının hatalı olduğunu ve ...'e ait aracın kasko şirketi olan Genarali Sigorta A.Ş'nin davaya dahil edilmediğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 176. maddesinde, taraflardan her birinin yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebileceği ve aynı davada tarafların ancak bir kez ıslah yoluna başvurabileceği düzenlenmiş olmasına rağmen davacının ikinci ıslah talebinin kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, maluliyet raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmediğini, davacılar yararına takdir edilen manevi tazminat tutarlarının fahiş olduğunu ve davacılar kendilerini tek bir vekille temsil ettirmiş olduklarından, her biri lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. Davalı ...Ş vekili temyiz dilekçesinde; davalı müvekkili şirketin yapmış olduğu ödeme ile poliçe teminatı dahilindeki sorumluluğunu yerine getirdiğini, bu nedenle müvekkili davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, hükme esas alınan kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüer bilirkişi raporunun hüküm tesisine elverişli olmadığını, dava konusu kazanın diğer davalı ...'nun kusuru ile meydana geldiğini, davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün bir kusuru bulunmamasına rağmen şirketin tazminattan sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, bu bağlamda kusur değerlendirilmesinin yeniden yapılması ve raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi gerektiğini, mahkemece her ne kadar müşterek ve müteselsil sorumluluğa hükmedilmiş ise de kusura dair oransal dağılım yapılması gerektiğini, davalı şirketin poliçe limiti oranında sorumlu olduğu hususunun hüküm altına alınmadığını, aktüerya raporunda davalı şirket tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihinden rapor tarihine kadar işleyecek faiziyle birlikte güncellenerek toplam tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, tazminat hesabınının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, davacı ... yönünden fahiş oranda maluliyet tespiti yapıldığını, bir davada ıslah işlemi sadece bir kez yapılabileceği halde usul ve yasaya aykırı olarak davacı tarafın ikinci ıslah dilekçesinin kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, kararın yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. Davalı ...Ş vekili temyiz dilekçesinde; davalı müvekkili şirket tarafından davacıya maluliyeti sebebiyle ödeme yapılmış olup bakiye sorumluluğunun bulunmadığını, hükme esas alınan maluliyet raporunda zarar gören davacının ruhsal bozukluğunun devam edip etmediği, illiyet bağı bulunup bulunmadığı, işlevselliğe olan etkisini gösterir ayrıntılı çocuk psikiyatri raporu ile birlikte uygulanan tedaviye yönelik tüm tıbbi belgelerin (çocuk psikiyatri poliklinik kayıtları, reçeteler, ilaç raporları vs) ibrazı gerektiğini, progresif rant yöntemi esas alınarak hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, davalı şirketin temerrüdünün söz konusu olmadığını, bu nedenle davacının faiz isteme hakkının bulunmadığını, davalı şirketin vekalet ücreti yönünden sorumluluğunun poliçe limiti dahilinde olduğunu ve harç tutarı çok yüksek olup hesaplamaya yönelik açıklamalara da yer verilmesi gerektiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. B.Gerekçe Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu meydana gelen ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı ile yaralanma nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir. 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir. Somut olayda hükme esas alınan ... Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 08.06.2021 tarihli sağlık kurulu raporunda, davacının trafik kazası sonrası meydana gelen diğer bulgularla birlikte travma sonrası stres bozukluğuna bağlı sürekli iş göremezlik oranı % 30 olarak hesaplanmış, Bölge Adliye Mahkemesince bu rapor hükme esas alınmıştır. Davacının travma sonrası stres bozukluğuna bağlı sürekli iş göremezliğinin dava konusu kaza sonucu oluştuğunun, yani haksız eylem ile illiyet bağı bulunduğunun belirlenmesi sorumluluk açısından zorunludur. Dosya içerisindeki sağlık kurulu raporu hüküm kurmaya elverişli olmayıp eksik inceleme ile karar verilemez. Bu durumda, davacının fiziksel bulgularının yanında psikiyatrik tedavisine ilişkin tüm tedavi evrakı temin edildikten sonra, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan rapor alınmalıdır. Söz konusu raporda; özellikle kazadan sonra oluştuğu belirtilen “travma sonrası stres bozukluğu” olarak nitelendirilen rahatsızlık nedeniyle davacıda sürekli iş göremezliğin oluşup oluşmadığı veya bu bulgunun, sürekli iş göremezlik oranını artırıp artırmadığı, kaza ile illiyet bağının bulunup bulunmadığı, ömür boyu sürüp sürmeyeceği, sürekli değilse ne kadar devam edeceği hususlarına yer verilerek ve bizzat muayene edilmek suretiyle yukarıda açıklandığı üzere içerisinde psikiyatri uzmanı bulunan yetkili sağlık kurulundan gerekçeli, denetime elverişli rapor alınıp davalıların usuli kazanılmış hakları gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir. 3.Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalılardan ... Sigorta A.Ş vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 4. Yukarıda (3) numaralı bentte açıklanan nedenle bozma sebebine göre davalı ...Ş vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Duruşmada vekille temsil olunmayan davalı ...Ş. Yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. SUCCESS ADALET_SUCCESS İşlem başarıyla gerçekleştirildi! İşlem başarıyla gerçekleştirildi! ea9bb213e5240349 f2ecf16ea241be10