4. Hukuk Dairesi 2022/8839 E. , 2025/9344 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/66 E., 2021/2707 K. İLK DERECE MAHKEMESİ :Hayrabolu Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/176 E., 2019/320 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Mahallesi 22 ada 1 parselde bulunan ... apartmanın 1. katında kat maliki olduğunu ve ikamet ettiğini, bina üzerinde imara aykırı olarak ve kaçak yapılar inşa edilmesi üzerine İdare Mahkemesince söz konusu aykırılıkların giderilmesi yönünde kararlar verildiğini ve kararların ... Belediyesine de tebliğ edilmiş olmasına rağmen Mahkeme kararının uygulanarak kaçak ve ruhsatsız yapılaşmanın giderilmesi gerekirken, davalılarca idare mahkemesi kararlarının uygulanmadığını, bu durumun hak arama özgürlüğüne aykırı olduğunu, davalı ...'nın fen işleri müdürü olduğu dönemde binanın müteahhidi olan diğer davalı ... ile birlikte hareket ederek binada imara aykırılıklar oluşturulduğunu, bunun üzerine Edirne İdare Mahkemesinde ve Tekirdağ İdare Mahkemesinde açtığı iptal davaları ile imara aykırı tadilat ruhsatı iptal edilmiş olmasına rağmen, davalı belediye başkanı ... ve davalı ... tarafından idare mahkemesi kararlarının uygulanmadığını, kaçak yapıların yıkılmadığını ve imara uygun hale getirilmediğini belirterek idare mahkemesi kararlarının uygulanmaması nedeniyle oluşan zararının davalılardan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP 1.Davalı ... cevap dilekçesinde; mahkeme kararlarının uygulanmaması nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat istemlerinin idareye yöneltilmesi gerektiğinden davanın ... Belediye Başkanlığı'na ihbar edilmesi gerektiğini, öncelikle davanın görev, süre ve taraf sıfatı yokluğu hususları yönünden ayrı ayrı değerlendirilerek usulden reddini talep ettiğini, mahkemenin aksi kanatte bulunması halinde hukuka aykırı ve mesnetsiz davanın kusur, zarar, illiyet bağı şartları oluşmadığından esastan da reddini istemiştir. 2.Davalı ... cevap dilekçesinde; davacı tarafından dava konusu edilen taşınmazın ... tarafından yapıldığını, belirtilen mahkeme kararlarının kesinleşmelerinin kendisinin emeklilik tarihinden sonraki yıllara ait olduğunu, 07.08.1998 tarihli tadilat ruhsatının görevde bulunduğu sırada düzenlendiğini, hakkında dava açılamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince 21.2.2014 tarih ve 6526 sayılı Kanun'un 18. maddesi ile İYUK'un 28/4. maddesinde değişikliğe gidildiği, mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi halinde tazminat davasının ancak ilgili idare aleyhine açılabileceğinin öngörüldüğü anlaşılmakla İdare Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davaya bakma görevi İdare Mahkemesine ait olduğundan mahkemenin görevsizliğine, davanın HMK m. 114/1-c ve 115/2 gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı tarafça istinafa başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, öncelikle davalılar ... ve ... yönünden husumet ehliyetinin değerlendirilmesi, ... yönünden esasa ilişkin delillerin toplanıp araştırılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla, davalılar ... ve ... yönünden yapılan değerlendirmede; bu davalıların davacı tarafça iddia edilen eylemleri kişisel kusur olmayıp, görevleri ile ilgili olduğu değerlendirilmekle, kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken veya görevlerini yaparken kişilere zarar vermesi, ilgili kamu kurumunun hizmet kusurunu oluşturacağından, bu durumda sorumlu, kamu görevlisinin emrinde çalışmakta olduğu kamu kurumu olup davanın o kurum aleyhine açılması gerektiği, diğer davalı ... yönünden yapılan değerlendirmede ise idare mahkemesi kararlarında müteahhit davalı ...'e yönelik bir hüküm bulunmadığı, bu davalının mahkeme kararlarını uygulamakla yükümlü kişilerden olmadığı, davacı tarafça bu davalı tarafından nasıl ve ne şekilde zarara uğradığına ilişkin delil sunulmadığı, davacının maddi ya da manevi zararını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın davalılardan ... yönünden esastan, diğer davalılar ... ve ... yönünden husumetten reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine; Bölge Adliye Mahkemesince, dava konusu eylemlerin kamu görevlisi davalıların görevlerine ilişkin olduğu, kamu görevlisi olmayan davalı ...'nun ise yargı kararının uygulanmasını ne suretle engellediği hususunun ispat edilemediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalıların haksız işlem ve eylemiyle davacının zararına yol açtıklarını, dükkanın sığınağa dönüştürülmesini istemesi sebebiyle sığınağı satın almış olan firma sahibi ... tarafından darp edildiğini, hakaret ve tehditlerine maruz kalarak maddi ve manevi zarar gördüğünü, idare mahkemesi kararları doğrultusunda belediye encümen kararı ile çatı katının yıkımına ilişkin karar alınmış olmasına rağmen, davalı belediye yetkililerince hiç işlem yapılmadığını, delilerin takdirinde hataya düşüldüğünü, ayrıca ... hakkındaki davanın neden reddedildiğinin gerekçelendirilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, idare mahkemesi kararlarının yerine getirilmemesi nedeniyle tazminat talebine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, davalılar ... ve ... yönünden mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi hâlinde tazminat davasının ancak ilgili idare aleyhine açılabileceğine dair İYUK.'nun 28/4. maddesinin açık hükmüne, davalı ... yönünden ise dava dilekçesi içeriğindeki iddialar ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davalının kamu görevlisi olmaması, talebin haksız fiile dayalı olarak açıldığı kabul edilse dahi haksız fiilin unsurlarının adı geçen davalı yönünden gerçekleştiğinin ispatlanamamış olmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.