4. Hukuk Dairesi 2022/6019 E. , 2025/8708 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/2020 E. 2022/100 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların desteğinin karşıdan karşıya geçmeyi beklerken sola dönüş kuralını ihlal eden yolun ters şeridine giren davalının işleteni olduğu pikabın çarpması sonucunda hayatını kaybettiğini, davalı kurum çalışanı sürücünün kazanın meydana gelmesinde % 100 oranında kusurlu olduğunu, desteğin kusuru bulunmadığını, kaza nedeni ile davacıların destekten yoksun kaldığını, ancak davacının sigorta şirketinden ödeme aldığını ancak sigorta şirketi tarafından ödenen tutarın kaza nedeniyle oluşan tüm maddi zararlarını karşılamadığından, müvekkilleri ..., ..., ..., ..., ..., ...'in sigorta şirketince karşılanan maddi zararların dışında kalan bakiye maddi zararlarının araç maliki ve işleteni olan davalı şirketçe tazmini için fazlaya ilişkin hakları saklı tutmak suretiyle şimdilik müvekkillerinden ... için 1.000,00 TL maddi, 300.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi, ... için 1.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi, ... için 50.000,00 TL manevi, ... için 50.000,00 TL manevi, ... için 50.000,00 TL manevi, ... için 50.000,00 TL manevi, ... için 50.000,00 TL manevi, ... için 50.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 6.000,00 TL maddi, 1.100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 05.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkillerine verilmesi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın; husumet, hukuki yarar yokluğu, hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini, teşekkülleri aleyhine açılan işbu dava haksız ve yasal dayanaktan yoksun olup, reddine karar verilmesi gerektiğini, şirketlerine bağlı bütün santrallerinde asıl iş olan elektrik üretimi dışında kalan temizlik, bakım, onanm, güvenlik vb. yardımcı işlerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde ihale yoluyla değişik firmalar tarafından yapılmakta olduğunu, bu kapsamda; ... Müdürlüğünün ihtiyacı olan Sosyal Site Genel Temizlik, Çöp toplama, Park-Bahçe Bakımı, Sulama ve Genel Hizmet işleri hizmet alımı işi için ihaleye çıkılmış ve ihale sonucunda şirketleri ile .... arasında 3 yıl süreli sözleşme imzalanmış olduğunu, bu şirket ile sözleşmenin anahtar teslimi iş olduğunu, ve müvekkili şirketin ihale makamı konumunda olduğunu, söz konusu firma bünyesinde İş Makinesi Operatörü/Şoför unvanı ile çalıştırılan işçi yönetimindeki mubaaya hizmeti gören müvekkili kuruma ait araç ile 05.11.2019 tarihinde meydana geldiğini, müvekkili kurum ile yüklenici firma arasında imzalanan sözleşme ve eklerinin teknik şartname ile idari şartnamenin dilekçe ekinde bulunduğunu, teknik şartnamenin 3.3 maddesinde ... yapacağı işler başlığı altında yer alan 7. maddesinde iş makinesi operatörü ve şoförlerin kendi kusurundan kaynaklı trafik cezalarının şoför ve veya yüklenici tarafından karşılanacağının belirtilmiş olduğunu ve 8. maddesinde trafik kazaları sonucu düzenlenen rapor doğrultusunda şoföre rücu işleminin yapılacağına dair düzenlemenin bulunduğunu, firma ile müvekkili kurum arasındaki ihale neticesinde imzalanan sözleşmeye dayanan bir ilişki olduğunu, kaza yapan işçi ile müvekkili kurum arasında bir hizmet akdi mevcut olmadığından ayrıca müvekkili kurumun kaza yapan işçi dahil diğer işçileri işe alması ve işten çıkarması veya işçilik alacaklarıyla ilgili herhangi bir işlem yapma yetkisi bulunmadığından müvekkili kurumunda da bir sorumluluğunun olmadığını, sorumluluğun tamamen işçiye ait olduğunu, işe almada liyakat gözetmesi gerekenin İnterus firmasının olduğunu, bu bağlamda gerek teknik şartnamenin ilgili maddeleri gerekse müvekkili kurumun yaşanan kazaya herhangi bir dahlinin bulunmaması sebebiyle söz konusu tazminin yüklenici firmaca karşılanması gerektiğinden davanın yüklenici firmaya ihbar edilmesinin gerektiğini belirterek davacıların davasının reddi ile yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiklerini bildirmişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların desteğinin meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybetmesi nedeni ile davacıların destekten yoksun kaldıklarını, manevi yıkıma uğradıklarının anlaşılması nedeni ile davanın kısmen kabulüne, maddi tazminat talebi yönünden davanın kabulüne, davacı eş ... için 437.358,15 TL, oğlu ... için 62.047,57 TL, oğlu ... için 75.602,90 TL, kızı... için 148.859,96 TL, anne ... için 191.273,33 TL, baba ... için 97.633,14 TL olmak üzere toplam 1.012.775,04 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan tarihi olan 05.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulüne, davacı eş ... için 80.000,00 TL, oğlu ... için 30.000,00 TL, oğlu ... için 30.000,00 TL, kızı ... için 40.000,00 TL, anne ... için 50.000,00 TL, baba ... için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 260.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan tarihi olan 05.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bu davacılar yönünden fazlaya ilişkin 540.000,00 TL manevi tazminat talebinin reddine, davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... yönünden toplam 300.000,00 TL manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile maddi tazminat talebi yönünden davanın kabulüne, davacı eş ... için 437.358,15 TL, oğlu ... için 62.047,57 TL, oğlu ... için 75.602,90 TL, kızı ... için 148.859,96 TL, anne ... için 191.273,33 TL, baba ... için 97.633,14 TL olmak üzere toplam 1.012.775,04 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan tarihi olan 05.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulüne, davacı eş ... için 80.000,00 TL, oğlu ... için 30.000,00 TL, oğlu ... için 30.000,00 TL, kızı ... için 40.000,00 TL, anne ... için 50.000,00 TL, baba ... için 30.000,00 TL, ... için 7.500,00 TL, ... için 7.500,00 TL, ... için 7.500,00 TL, ... için 7.500,00 TL, ... için 7.500,00 TL ve ... için 7.500,00 TL olmak üzere toplam 305.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan tarihi olan 05.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; şirketin sorumluluğu olmadığını, adam çalıştıranın sorumluluğu gereği bağımlılık ilişkisi ve adam çalıştıranın kurtuluş kanıtı getirememiş olması gerektiğini, teşekküle bağlı tüm santrallerde elektrik üretimi dışında kalan tüm işlerin ihale yolu ile dava dışı firmaya ihale edildiğini, sürücü ile kurum arasında hizmet ilişkisinin olmadığını, İlk Derece Mahkemesince bir kısım davalılar yönünden manevi tazminatın reddine karar verilmesinin isabetli olduğunu, belirlenen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu ileri sürerek ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. B. Gerekçe Uyuşmazlık, davalı şirketin maliki ve işleteni olduğu aracın yaptığı trafik kazası sonucu hayatını kaybeden desteğin yakınlarının uğradığı destekten yoksun kalma ve manevi tazminat tazminatı talebine ilişkindir. 1. Davalı vekilinin davacılardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'e yönelik temyiz itirazları yönünden; Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. Dosya kapsamından; Davacılardan ... yönünden dava dilekçesinde 50.000,00 TL manevi tazminat talep edildiği, Bölge Adliye Mahkemesince anılan davacı yararına 7,500,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, Davacılardan ... yönünden dava dilekçesinde 50.000,00 TL manevi tazminat talep edildiği, Bölge Adliye Mahkemesince anılan davacı yararına 7,500,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, Davacılardan ... yönünden dava dilekçesinde 50.000,00 TL manevi tazminat talep edildiği, Bölge Adliye Mahkemesince anılan davacı yararına 7,500,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, Davacılardan ... yönünden dava dilekçesinde 50.000,00 TL manevi tazminat talep edildiği, Bölge Adliye Mahkemesince anılan davacı yararına 7,500,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, Davacılardan ... yönünden dava dilekçesinde 50.000,00 TL manevi tazminat talep edildiği, Bölge Adliye Mahkemesince anılan davacı yararına 7,500,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, Davacılardan ... yönünden dava dilekçesinde 50.000,00 TL manevi tazminat talep edildiği, Bölge Adliye Mahkemesince anılan davacı yararına 7,500,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, Davacılardan ... yönünden dava dilekçesinde 1.000,00 TL maddi tazminat, 100.000,00 TL manevi tazminat talep edildiği, ıslahla maddi tazminatın 75.602,90 TL'ye yükseltildiği, Bölge Adliye Mahkemesince anılan davacı yararına 75.602,90 TL maddi tazminata, 30.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, Davacılardan ... yönünden dava dilekçesinde 1.000,00 TL maddi tazminat, 100.000,00 TL manevi tazminat talep edildiği, ıslahla maddi tazminatın 63.047,57 TL'ye yükseltildiği, Bölge Adliye Mahkemesince anılan davacı yararına 63.047,57 TL maddi tazminata, 30.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, Anlaşılmaktadır. İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı her bir davacı bakımından ayrı ayrı belirlenecektir. Dosya içeriğine göre davacılardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... yönünden kabul edilen ve temyize konu edilen toplam miktar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kalmaktadır. Açıklanan nedenle davalı vekilinin davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'e yönelik temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir. 2. Davalı vekilinin davacılardan ..., ..., ..., ...'e yönelik temyiz itirazları yönünden; Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR 1. Gerekçe bölümünün (1) numaralı bendinden açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacılardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'e yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE, 2. Gerekçe bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacılardan ..., ..., ..., ...'e yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 28.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.