3. Hukuk Dairesi 2025/2628 E. , 2025/4198 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi SAYISI : 2018/1582 E., 2020/1812 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 28. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/203 E., 2017/337 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, tarafları temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili; Belediyeye bağlı İstanbul ... Müdürlüğünün Görev ve Çalışma Yönergesi'nin (Yönerge) 5. maddesinin (I/a) fıkrası gereği, kısıtlı ...'nin 21.08.1999 tarihinden 25.11.2013 tarihine kadar bakım ve korumasının müvekkil Belediyeye bağlı Kurum tarafından yapıldığını, Karamürsel Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2004/226 Esas sayılı dosyasına verilen 21.06.2012 tarihli dilekçeyle, kısıtlının maliki olduğu gayrimenkul ile ilgili ölünceye kadar bakım sözleşmesi talebinde bulunulduğunu, vasi ...'ın gayrimenkul hakkında ölünceye kadar bakım sözleşmesi yapılması yönünde rıza göstermeyerek, kısıtlıyı müvekkili Belediyeye bağlı İstanbul ... Müdürlüğünden çıkarttığını, kısıtlının malvarlığı karşılığında ölünceye kadar bakım sözleşmesinin yapılamadığı gibi, Kurumda kaldığı süre içerisindeki bakım bedelinin de ödenmediğini, toplamda 116.124,93 TL bakım alacağının tahsili için takip başlatıldığını, kısıtlı vasisinin icra dosyasına yaptığı itiraz nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek; icra takibine vaki itirazın iptali ile davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı kısıtlı vasisi; kısıtlının ablası olduğunu, davalıyı İstanbul ... Müdürlüğüne yatırdıklarını, daha sonra davacının kendilerine danışmadan ve şartlarını bildirmeden, kısıtlıyı ... Kurumundan alarak bakımını üstlendiklerini, davacı Kurumun, kısıtlıyı geri almamaları halinde sokağa atacaklarını söylemesi üzerine, dava dışı ... ile birlikte kısıtlının bakımını üstlendiklerini, davacı Kurumla herhangi bir anlaşmaları olmadığını ve Kurumun, kendilerine danışmadan ve rızaları olmaksızın, 21.08.1999 tarihinden 25.11.2013 tarihine kadar kısıtlının bakımını yaptığını, borçlu olmadıklarını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kısıtlının 18.05.1983 tarihinde köy muhtarının talebi ile, İstanbul Belediyesi ... Kurumuna ücretsiz olarak kabul edildiği, 25.11.2013 tarihine kadar ... ve ... Tesislerinde bakımının yapıldığı, davacı Kurumun ölünceye kadar bakma sözleşmesi teklifi kısıtlı vasisi tarafından 21.06.2012 tarihinde red edildiği, bu tarihten itibaren davacı kurumun başta ücretsiz olarak kabul ettiği kısıtlıya ücretsiz olarak bakma yükümlülüğü Kurumun görev ve çalışma yönergesinin 5/1-a fıkrası uyarınca sona erdiği, kısıtlıdan bu tarihten itibaren sarf ettiği bakım giderlerini talep edebileceği, davacı taraf 21.08.1999-25.11.2013 tarihleri arasında bakım gideri talep etmiş ise de; kısıtlıyı kuruma kabul ettiği 17.05.1983 tarihinde kabul şartlarına ilişkin hasta giriş kağıdında ücretsiz kabul edildiğinin belirtildiği, davalının mal varlığının tespiti üzerine davacı tarafın yönetmelikteki yasa maddesi uyarınca ölünceye kadar bakma sözleşmesi teklif ettiği, karşı tarafça kabul edilmemiş olup, karşı tarafça kabul edilmediği tarihten itibaren, ücretsiz bakım sorumluluğundan kurtulacağından, sözleşme yapma isteğini kısıtlı tarafından red edildiği 12.06.2012 tarihinden itibaren ücret talep etme hakkını kazandığı ve alacağın likit olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüyle itirazın iptaline, takibin 32.293,84 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talep ile icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vasisi tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kısıtlının köy muhtarının talebi ile, İstanbul Belediyesi ... kurumuna ücretsiz olarak kabul edildiği, 25.11.2013 tarihine kadar ... ve ...nde bakımının yapıldığı, davacı tarafça kısıtlının mal varlığının tespit edilmesi üzerine, ölünceye kadar bakma akdi isteğinin Karamürsel Sulh Hukuk Mahkemesinin dosyası üzerinden ek karar ile "...'in vasisine ölünceye kadar bakma sözleşmesi yapılmasına, vasinin onayının bulunmadığından reddine" karar verildiği, kısıtlının 25.11.2013 tarihinde davalı vasiye teslim edildiği Resmi Gazetenin 15... tarihli ve 2511 Sayılı Nüshası ile İntişar Eden ... Nizamnamesinin ilgili hükümlerine göre Darülacezede kalan ...’in mal varlığının bulunduğu tespit edilmiş olması sebebiyle, davacı Kurumun bakım masraflarını isteme hakkı mevcut olduğu, her ne kadar Kuruma giriş tarihinde ücretsiz olduğu belirtilmiş ise de, sonradan mal varlığının bulunduğu tespit edilmesi durumunda kaldığı tarihten itibaren ayrılış tarihine kadar İstanbul Belediyesi Meclisince belirlenen ücret üzerinden talep etme hakkı bulunduğu göz önüne alınarak, davacının takip tarihi itibari ile 116.124.93 TL alacaklı olduğu, gerekçesiyle; davalının istinaf talebinin esastan reddine, davacının istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalı vasisi temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili; alacağın likit olmasına rağmen icra inkar tazminatına hükmedilmemesinin usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı vasisi; vasisi bulunduğu ... 'in özürlü olup, ... Kurumunda ücretsiz olarak bakılmakta iken, davacı Kurumun kendisine sormadan ve rızasını almadan İstanbul ... ... Kurumundan 21.08.1999 tarihinden başlamak üzere kalmakta iken kendi inisiyatifleri doğrultusunda davacı Kuruma gönderildiğini, kısıtlının anneden kalma taşınmazının bulunduğunu, davacı Kurumun 21.06.2012 tarihinde Karamürsel Sulh Hukuk Mahkemesi aracılığıyla ölünceye kadar bakma sözleşmesi yapılmasını istediğini, Mahkemece 12.04.2013 tarihinde kendilerinin kabul etmemesi sebebiyle reddedildiğini, davacı Kurumun kabul etmeyerek çıkışını vereceğine dair beyanda bulunmaları üzerine, "bende ablamları sizin kurumunuza ben yatırmadım, sizde bunları alırken bize sormadınız, madem öyle nereden aldıysanız o kuruma verin dedim." dediğini, ancak Kurumun kabul etmediğini, 25.11.2013 tarihinde ablasını almak zorunda kaldığını, kısıtlının herhangi bir borcu bulunmadığını, taraflar arasında anlaşmanın yapılmadığını, vasi olarak bilgi ve rızasının dışında İstanbul ... ... Kurumundan alınıp herhangi bir bedel, masraf, şart koşulmadan ve sözleşme yapılmadan, özürlü ablasının bakımının bedelsiz, ücretsiz olarak üstlenilmiş olduğunu benzer bir olayda istanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesinin davanın kısmen kabulüne dair İlk Derece Mahkemesi kararını onandığını, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairelerinin aynı konuya ilişkin birbirinin zıddı karar verdiğini ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, kısıtlı davalının, davacı ... Belediyesine ait İstanbul ... Şube Müdürlüğünde kaldığı süreye ilişkin bakım masraflarının tahsiline ilişkin yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye ve özellikle davacı Kurumun Yönergesi'nin 5. maddesine göre; davacının, sosyal ve/veya ekonomik yoksunluk içinde bulunan ve kanunen kendisine bakamayacak kimsesi bulunmayan kişileri bedelsiz olarak; kabul şartlarını haiz olup da kendilerini geçindirebilecek durumda olanların ise bedeli karşılığında ve/veya malvarlıklarıyla ilgili ölünceye kadar bakım sözleşmeleri yapmaları ve maaşının Belediye hesabına aktarılması şartıyla barınma, beslenme, giyim, sağlık, eğitim gibi sosyal ve ekonomik ihtiyaçlarını karşılamakla görevli olduğu, anılan Yönergede ölünceye kadar bakım sözleşmesi yapılması halinde sözleşme yapılıncaya kadar kadar işletilmiş olan bakım bedelinin kişiden tahsil edileceğinin belirtildiği, davalı kısıtlının 18.05.1983 tarihinde köy muhtarının talebi ile davacı Kuruma ücretsiz olarak kabul edildiği, davalının 25.11.2013 tarihine kadar bakımının yapıldığı, babasının 05.07.2007 tarihinde vefat etmesi üzerine, adına kayıtlı taşınmazların davalı kısıtlıya miras kaldığı, davacı tarafça kısıtlının malvarlığının tespit edilmesi üzerine ölünceye kadar bakma akdi sözleşmesi yapılmasının talep edildiği, bu talep hakkında Karamürsel Sulh Hukuk Mahkemesince 21.06.2013 tarihinde verilen ek karar ile ölünceye kadar bakma sözleşmesi yapılmasına davalının vasisinin talebi olmadığından bahisle ret karar verildiği, davacı Kurum tarafından, red kararı üzerine, aynı tarihte kısıtlının Kurum ile ilişiğinin kesilmesine karar verilerek, 25.11.2013 tarihinde davalının vasisine teslim edildiği, davacı Kurumun yönergesi uyarınca ölünceye kadar bakım sözleşmesi yapılması halinde dahi sözleşme yapılıncaya kadar kadar işletilmiş olan bakım bedelinin kişiden tahsil etme hakkı bulunduğu gözetildiğinde, ölünceye kadar bakım sözleşmesinin ret edilmesi halinde davacı Kurumun işletilmiş olan bakım bedelini talep etmekte haklı olduğu, davacı Kurumun yaptığı masrafların doğru olarak tespit edildiği, alacağın yargılamayı gerektirmesi nedeni ile likit olmadığı anlaşılmakla; taraflarca temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.09.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.