3. Hukuk Dairesi 2025/1182 E. , 2025/5071 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/327 E., 2023/901 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 21. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2017/536 E., 2019/404 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun (5216 sayılı Kanun) 8. maddesi ve Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmelik hükümleri gereğince, 24.11.2011 tarihli ve 2011/4 sayılı Altyapı Koordinasyon Merkezi (...) Kararının 3. maddesiyle, 2011 ... bütçesinde yer alan kurum paylarının 2012 yılı başında mahsuplaşmak suretiyle muhasebeleştirileceğinin hüküm altına aldığını, müvekkilinin 19.03.2013 tarihli yazısıyla 2012 yılı içinde davalı adına yapılan altyapı tesislerine ilişkin 5.769.988,47 TL KDV dahil imalat bedellerinin 30 gün içerisinde idare veznesine yatırılmasının talep edildiğini, davalı tarafından gönderilen 14.05.2013 tarihli yazıyla İdare Mahkemesince, ... kararında 2012 yılı bütçesinde yer alan 5.369.500,00 TL kurum payının iptal edildiği gerekçesiyle ödeme yapılmadığının bildirildiğini, 31.05.2013 tarihli cevabi yazıyla talep edilen bedelin ... kararı ile belirlenen tahmini bütçe olmayıp 2012 yılı içinde davalı adına yapılan tesislere ilişkin olduğu ve iptalinin mümkün olmadığının belirtildiğini, ancak davalıdan alınan 06.07.2013 tarihli yazıyla aynı gerekçeyle ödeme yapılmadığını ileri sürerek; davalı adına 2012 yılı içinde tesis edilen altyapı imalatlarından kaynaklanan 5.769.988,47 TL'nin 19.04.2013 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili; büyükşehir içinde yapılacak alt yapı yatırımları için kalkınma planı ve yıllık programlara uygun olarak yapılacak taslak programlarının birleştirilerek kesin program haline getilmesi gerektiğini, müvekkilinden talep edilen bedel için yapılacak yatırımların kesin program haline getirildiğine ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile aynı anda yapılması gereken yatırımların ortak programa alındığına dair ... kararı bulunmadığını, müvekkili şirketin 24.11.2011 tarihli ve 2011/4 sayılı ... kararına karşı açtığı iptal davası neticesinde İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 2012/117 E., 2013/644 K. sayılı karıyla ... kararının 2012 yılında kullanılacak tranşe kazı kaplama birim fiyatlarının tespiti ve .. Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... Altyapı Yatırım Fonu 2012 yılı bütçesindeki müvekkili payının 5.369.500,00 TL olarak belirlenmesine ilişkin kısımlarının iptaline dair verilen kararın kesinleştiğini, söz konusu bedelin davacı İdarece tek taraflı olarak belirlendiğini ve söz konusu kararın toplantıya katılan müvekkili temsilcisi tarafından ihtirazi kayıt konularak imzalandığını, iptal edilen ... kararı kapsamında gerçekleştirilen altyapı tesislerine ilişkin imalat bedellerinin müvekkilinden tahsil talebinin yasal dayanağının bulunmadığını savunarak; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 2012/117 E., 2013/644 K. sayılı kararı ile 24.11.2011 tarihli ve 2011/4 sayılı ... kararının iptaline dair verilen kararın kesinleştiği, hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuyla; davacı İdarece yeni tesisler yapılırken karşılarına çıkan davalı hatlarının deplaselerinin yapıldığı, bu deplase bedellerinin deplaseyi talep eden davacıya ait olduğu, ... Yönetmeliğine göre bu tesislerin davalıya ait olabilmesi için ortak programa alınmaları, alındıkları yıl içinde ortak bütçeye para ayrılması ve imalatlar sırasında bu ortak bütçeden harcama yapılması gerektiği halde bunun yapılmadığı, tesisleri davalının işletmesine dahil edilebilmesi için öncelikle protokol imzalanması ve projelerin davalı tarafından onaylanması sonrasında tesisler yapıldıkça davalının bu tesislerin geçici kabullerini yapması ve protokole uygun şekilde tesisleri üzerlerine almaları gerektiği halde bu şartların da sağlanmadığı, bu tesislerin imalatı için davacı İdarece harcanan 5.769.988,47 TL'nin ... Yönetmeliği kapsamında davalıdan talep edilmeyeceğinin belirlendiği gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; davalı gibi ihtisas sahibi kurumların deplaseleri kendilerinin yapmaları ve ...'den bir bedel talep etmemeleri yönünde ...'nin 04.10.1995 tarihli ve 95/10 sayılı kararının bulunduğunu, ... Kararı ile müvekkili İdare tarafından yapılan altyapı çalışmalarında gerekli hallerde yeni imalatların ve deplaselerin yapılması ve bedellerin altyapı sahibi kurumlardan tahsilinin yapılması gerektiğini, müvekkili İdarece talep edilen ancak davalı tarafından yapılmayan imalatların, ilgili yönetmelik ve kabul şartlarına göre belediye yüklenicileri tarafından yapıldığını, müvekkilince kamunun genel kullanımına yönelik yol, kavşak, alt geçit, üst geçit, köprü vb. yapılar yapılırken gerek can ve mal emniyeti, gerek genel asayiş, trafik güvenliği gibi nedenlerle bu yapılar için aydınlatma yapılabilmesi için gereken elektrik tesislerinin davalı tarafça yapılması gerekirken müvekkilinin bu imalatları zorunluluk dolayısı ile yapmak zorunda kaldığını ileri sürerek; kararın bozulmasını talep edilmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, ... Kararı kapsamında kurum katkı payının tahsili istemine ilişkindir. Temyiz edilen kararda belirtilen gerekçe ve özellikle davaya konu 24.11.2011 tarihli ve 2011/4 sayılı ... kararının davalı temsilcisince ihtirazi kayıtla imzalandığı, davalı tarafından bu karara karşı açılan iptal davasının görüldüğü İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 2012/117 E., 2013/644 K. sayılı kararıyla, ... kararındaki 2012 yılı bütçesinde davalı payının 5.369.500,00 TL olarak belirlenmesine ilişkin kısımın iptaline karar verildiği ve bu kararın kesinleştiğinin anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.