3. Hukuk Dairesi 2024/2346 E. , 2025/1534 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/528 E., 2022/205 K. DAVA TARİHİ : 15.01.2010 Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usuli eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı vekili; davalının Deniz Kuvvetleri Komutanlığı nezdinde öğrenimini tamamlayarak Mühendis Kd. Üsteğmen olarak göreve başladıktan sonra mecburi hizmet yükümlülüğünü tamamlamadan firar ettiğini, 17.12.2002 tarihinden itibaren firari olması nedeni ile 25.03.2004 gün ve 2004/5674 sayılı kararname ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun (926 sayılı Kanun) 50/c maddesi ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 39/e maddelerine göre sicilen re'sen emekliye sevki ile Türk Silahlı Kuvvetleri'nden ayrılmasına karar verildiğini, mecburi hizmet süresini tamamlamadan ayrılması nedeniyle 926 sayılı Kanun'un 112. maddesi gereği davalı için öğrenim, eğitim ve yetiştirme masrafları ile yükümlülük süresinin eksik kalan kısmı ile orantılı olarak tazminat ödeme yükümlülüğü bulunduğunu ileri sürülerek; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 140.760,87 TL asıl alacak ve 240.037,08 TL faiz borcu olmak üzere toplam 380.797,95 TL'nin 19.04.2004 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 15.04.2022 tarihli dilekçe ile, bilirkişi raporu doğrultusunda faiz miktarını 64.029,40 TL'ye ıslah ettiğini bildirmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili; hesaplamaların mevzuata uygun olmadığını, müvekkilinin 3155 günlük hizmeti dikkate alınarak hesaplama yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI Mahkemece verilen 17.12.2013 tarihli kararla; eğitim, öğretim ve kurs masrafları dahil olmak üzere yurt içi giderler için 599,42 TL, yurt dışı giderler için 26.781,84 TL olmak üzere toplam 27.381,26 TL asıl alacağın, yurt içi giderler yönünden 2.611,13 TL, yurt dışı giderler yönünden 62.141,84 TL olmak üzere asıl alacağın sarf tarihi ile ilişik kesme tarihi arasındaki dönem için işlemiş toplam 64.752,97 TL faiz alacağının ve 107.127,38 TL cezai şart toplamı ile birlikte 199.261,61 TL'nin, asıl alacak için 19.04.2004 tarihinden itibaren, cezai şart yönünden dava tarihi olan 15.01.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi'nin 10.09.2015 tarihli ilamıyla; taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, " 1- 03.06.2012 gün ve 28312 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6318 sayılı Yasanın 47. maddesi ile 926 sayılı Kanun'un 112/1 maddesinde yer alan “15 yıl” ibaresi “10 yıl” olarak değiştirilmiş olup, bilirkişi tarafından mecburi hizmet süresinin 10 yıl olacağının kabulü doğru ise de 10 yılın 3650 gün olarak kabul edilmesi gerekirken 3600 gün olarak kabul edilmiş olması, 2- Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin Üçüncü Dairesinin 21.04.2011 tarih ve 2009/828 Esas-2011/1214 Karar sayılı kararı ile 17.12.2005 tarihli Türk Silahlı Kuvvetleri Personelinin Öğrenim, Eğitim ve Yetiştirme Masraflarının Tespitine Dair Yönetmeliğin 5/1 maddesinin (b) bendinde yer alan “eğitim-öğretim görevlilerinin kurs süresiyle orantılı maaşları, ek ders ücretleri” ile “amortismanlar” ibareleri iptal edildiğinden, davalının gördüğü yurt içi kurs masrafları içinde yer alan öğretmen giderlerinin maliyetten düşülmesi gerektiğinin düşünülmemesi, 3- Davacı vekili dava dilekçesinde asıl alacak ve bu alacağa ilişik kesme tarihine kadar işlemiş faizini hesaplayarak talep ettiğine göre taraflar yararına dava tarihindeki haklılık durumuna göre hesaplacak vekalet ücretinin asıl alacak ve miktar belirtilmek suretiyle açıkca talep edilen faiz miktarı üzerinden hesaplanması gerektiğinin düşünülmemesi, 4- Davacı vekili dava dilekçesinde borcun davacıdan tahsili istenmesine rağmen ödenmediğini beyan ettiğine ve geri çevirme kararı üzerine dosyaya gönderilen belgelerden davacı idarenin 27 Aralık 2007 tarihli yazısı ile davalının kalan mecburi hizmet süresi ile orantılı olarak hesaplanan 1.690.440,69 YTL nin tahsili talep edilmiş olup bu belgenin davalıya hangi tarihte tebliğ edildiği tespit edilerek cezai şart için uygulanacak faizin bu tarihten itibaren uygulanması gerektiğinin düşünülmemesi, Ayrıca; 5-Dava, 926 sayılı Kanundan kaynaklanan eğitim ve öğretim alacağının tahsili istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 09.11.2013 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş bulunan Türk Silahlı Kuvvetleri Personelinin Öğrenim, Eğitim ve Yetiştirme Masraflarının Tespitine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesi ile yapılan düzenleme çerçevesinde değerlendirilip oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmesi gerekir." gerekçeleriyle, karar bozulmuştur. 2. Bozmaya uyan Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozmaya uyularak dosyaya kazandırılan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne, 27.667,45 TL (599,42 TL yurt içi gider + 27.068,03 TL yurt dışı gider) eğitim, öğretim ve kurs gideri alacağının 19.04.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, eğitim, öğretim ve kurs gideri alacağının sarf tarihleri ile 18.04.2004 tarihleri arasındaki dönem için işlemiş toplam 64.029,40 TL faiz alacağının, 108.272,12 TL tazminat (cezai şart) alacağının 09.01.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin 21 Nisan 2011 tarihli ve 2009/828 E., 2011/1214 K. sayılı kararıyla, "eğitim-öğretim görevlilerinin kurs süresiyle orantılı maaşları, ek ders ücretleri ve amortismanlar" iptal edildiğinden söz konusu giderlerin masrafların hesaplanmasında itirazlara rağmen dikkate alınmadığını, mecburi hizmet süresinin güncel dönemde 15 yıl olduğunu, faizin başlangıç tarihi zararın oluştuğu tarih olup okul/kurs bitiş tarihlerinden ilişik kesme tarihine kadar faiz hesaplaması yapıldığını, okul ve kurs/eğitim masraflarının, noksan hizmet süresi ile orantılı tutarını teşkil eden asıl alacak tutarı 35.131,70 TL, ilişik kesme tarihine kadar işlemiş faiz, yurtdışı masrafları 56.474,88 TL olup 926 sayılı Kanun'un 112. maddesi uyarınca yurtdışı masraflarına 4 kat cezai şart eklendiğinde ilam kapsamında belirlenen miktardan daha yüksek bir miktarın hesaplanacağını, eksik bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmasının doğru olmadığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Gerekçe ve Değerlendirme Uyuşmazlık, 926 sayılı Kanun'dan kaynaklanan eğitim ve öğretim alacağının tahsili istemine ilişkindir. Temyizen incelenen karara esas alınan bilirkişi raporunun bozma ilamına uygun şekilde hazırlandığı, hesaplamanın uygun olduğu, bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin ileri sürülen sebeplerin incelenmesinin artık mümkün olmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 439. maddesi uyarınca ONANMASINA, 1086 sayılı Kanun'un 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,12.03.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.