11. Hukuk Dairesi 2025/231 E. , 2025/4393 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/2200 Esas, 2024/1632 Karar HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2020/395 E., 2021/602 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalının ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin (... Tekstil) yetkilisi sıfatını taşıdığını, müvekkili ile ... Tekstil arasında cari hesap ilişkisi bulunduğunu, müvekkilinin bu cari hesap borcunu ödemek için ... Tekstil yetkilisi davalıya, müvekkilinin müşterisi üçüncü kişi şirketin keşide ettiği 65.000,00 USD bedelli çeki verdiğini, davalının çeki şirket adına alııp ciro ettikten sonra tahsilini sağladığını, ardından ... Tekstil’in cari hesap alacağına istinaden Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2016/2596 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, icra takibine konu cari hesaba ilişkin olarak çekle ödeme yapıldığı ve çekin şirket yetkilisi ...’e teslim ediliğine ilişkin borcun olmadığı hususunda itiraz ettiklerini, mahkemece ...’e çekin yetkilisi olduğu şirketin alacağı için verildiğinin tespiti ile borcun olmadığına dair karar tesis edildiği, Bölge Adliye Mahkemesince ise “çek nedeni ile yapılan ödemenin ... Tekstil’e yapılmış sayılmasının hata içerdiği, ...’in çeki kendi alacağına istinaden ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden (... Tekstil) alarak tahsil ettiği, bu nedenle ... Tekstil’in, ... Tekstil’e borçlu olduğu ve ödemesi gerektiği” yönünde karar verip İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırdığını, ... Tekstil tarafından tahsil edilen borcun muhasebe hilesi kullanılarak yeniden faiz ve tazminatlı olarak neredeyse iki katı biçiminde tahsil edildiğini, ... Tekstil ile ... arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, ... Tekstil ile ... Tekstil arasında cari hesap ilişkisi olduğunu, karar ile bu borcun olduğu ve ödenmediğinin tespit edildiği, ancak ... ile ... Tekstil arasında ticari ilişki ya da borç alacak ilişkisini doğuracak bir işlem tespit edilmediğini, ... tarafından yetkilisi olduğu ... Tekstil adına teslim aldığı dava konusu çekin şirket hesaplarına işlenmediğini, şahsi olarak tahsil edildiğini, bu sebeple ... Tekstil cari hesapta borçlu gösterilerek aynı borcun ikinci kez alındığını, taraflar arasında bir borç alacak ilişkisinin bulunmadığını, çekin davalıya verilme nedeni olan yetkilisi olduğu şirkete ile davacı şirket arasındaki cari hesap ilişkisinden kaynaklı borcun mahkeme kararı ile ödenmiş olması nedeni ile çekin veriliş sebebi olan cari hesap borcunun ortadan kalktığını, davalı tahsil edilen çekin bedelinin davacıya iadesinin gerektiğini, davalının yetkilisi olduğu şirket adına aldığı çeki şahsına tahsil ederek davacı aleyhine sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek müvekkilinin 65.000,00 USD bedelli çek nedeniyle davalıya borcu olmadığının tespiti ile 65.000,00 USD çek bedelinin ve çek bedeline dava tarihinden itibaren kamu bankalarının 1 yıl vadeli döviz mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işletilecek faizi ile birlikte aynen ya da fiili ödeme günündeki kur üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğunu, temel ilişkiye yönelik iddiaların yazılı delille ispatlanması gerektiğini, davalının yetkilisi olduğu şirketten bağımsız şahsi ilişki nedeniyle söz konusu çekin verildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile takibe ve davaya konu çekin bir yazılı delil niteliği taşıdığı, bu yazılı delile karşı ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemlerin Kanun'da belirtilen miktardan az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispatlanamayacağı, davacının buna ilişkin yazılı delil sunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu çekteki imzasını inkar etmeyen davacının, çekin dava dışı ... Tekstil'e olan borç nedeniyle yapılan ödeme olduğu ve bu şirketin yetkilisi ... adına yapılan cironun şirket borcunun ödenmesi amacıyla yapıldığı iddiasını yazılı belge ve kesin delillerle ispatlayamadığı, bununla birlikte davacının ileri sürdüğü iddiaların itirazın iptali davası sonucunda tespit edilen maddi olgularla aynı olduğu, söz konusu davanın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, davacı şirket tarafından çekin dava dışı ... Tekstil'e olan borç için yapılan ödeme olduğunun ispatlanamadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 23.06.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.